OAK jurnallaridan yig‘ilgan 140147 ta ilmiy maqola: sarlavha, mualliflar, annotatsiya, kalit so‘zlar, DOI va tayyor iqtibos formatlari.
Shukur Xolmirzayev XX asr o‘zbek adabiyotining rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan taniqli yozuvchidir. Uning yuksak badiiy mahorat bilan yaratilgan betakror nasri o‘zbek xalqi ma’naviyatining yuksalishida o‘ziga xos…
Ushbu maqolada mintaqalararo keng tarqalgan Shayx San’on qissasining genezisi haqida so‘z boradi. Bunda har qanday badiiy asar, ayniqsa, sayyor syujetli asarlarning paydo bo‘lish sabablari, undagi joy nomlari va…
Alisher Navoiy nomidagi adabiyot muzeyida nodir qo‘lyozma va toshbosmalar bilan birgalikda yozuvchi, shoir va adabiyotshunos olimlarning arxivlari saqlanadi. Ular qatorida adabiyotshunos olim Yoqubjon Is’hoqov arxivi…
Ubaydullaxon XV asr o‘zbek davlatchiligi va ma’naviy hayotida alohida o‘ringa ega bo‘lgan shayboniyzoda hukmdordir. U o‘zbek xalqi milliy merosiga ham moddiyan ham ma’nan katta hissa qo‘shdi. Uning zamona ilmiga oid bir…
Ahmad Tabibiy eng ko‘p she’riy devon tartib bergan ijodkorlardan. Shoir besh she’riy devоn tаrtib bergаn bo‘lib, ulаrdаn uchtаsi – “Munisu-l-ushshоq”, “Hаyrаtu-l-ushshоq” va “Tuhfаtu-s-sultоn” turkiy tilda, ikkitаsi…
Maqolada Hamid Olimjon ijodining xalq og‘zaki ijodi bilan bog‘liqligi va uning asarlarida mifologik obrazlarning qo‘llanilishi tahlil qilingan. Tadqiqot shoirning “Semurg‘ yoki Parizod va Bunyod” dostoni misolida…
Mazkur maqolada Alisher Navoiy lirikasida shamol stixiyasining (sabo, nasim, bod, sarsar, samum, quyun va h.k.) badiiy-falsafiy va irfoniy ma’nolari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda shamol oddiy tabiat hodisasi yoki…
Ushbu maqolada Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi “Nodir nashrlar” bo‘limida saqlanayotgan “Al-Isloh” jurnalining 1918-yil 4-sonida e’lon qilingan A.S.Rahmatullohing “Ulamoyi su’in va ulamoyi…
MO'JIZAVIY TUG'ILISH MOTIVI(Davomi
Maqolada XVII–XVIII asrlar tazkirachiligi xususiyatlari Mutribiyning “Tazkirat ush-shuaro” asari misolida ko‘rib chiqilgan. Muallif tazkiraning tuzilishi, undagi ma’lumotlarning xarakteri va joylashtirilishi, tazkira…
Maqolada “Xamsa” dostonlarining 1904-yilda Portsev matbaasida chop etilgan toshbosma nashri va unda Shohmurod kotib tomonidan yozilgan she’riy hamda nasriy xotima (kolofon) matni tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida…
XVI-XIX asr adabiyoti turkiy adabiyotning taraqqiyot davri deb hisoblangan XV asr adabiyotidagi janr, tuzilish, obrazlar tizimi an’analarini davom ettirdi. Bu jarayon adabiyotshunoslik tarixida ham ko‘zga tashlanadi…
ALISHER NAVOIY IJODIGA QIYOSIY MEDIYEVISTIKA KONTEKSTIDA YANGICHA QARASH (A.B.Kudelinning "Alisher Navoiy -o'zbek adabiyotining asoschisi" maqolasi sharhi) T aniqli sharqshunos va adabiyotshunos olim, Rossiya fanlar…
Mazkur maqola Alisher Navoiy she’riyatida aks etgan dunyo bilan bog‘liq ramzlarning tasavvufiy mohiyati va ularning asarda bajaruvchi badiiy vazifasi tadqiqiga bag‘ishlangan. Tadqiqotda “Vaqfiya” asaridan o‘rin olgan…
Mazkur maqolada Mulla Nasriddin obrazi trikster (kulgili-ayyor qahramon) paradigmasi doirasida tahlil etilib, uning folklor matnlarida donolikning parodik in’ikosi, madaniy qahramon modeli va xulq-atvor shakllari…
O'zbek tilshunosligi taraqqiyotiga salmoqli hissa qo'shgan taniqli olim, filologiya fanlari doktori, professor Nizomiddin Mahmudov 75 yoshga to 'ldi.1951-yil 9-yanvarda Namangan viloyatining Pop tumanidagi G'urumsaroy…
Ushbu maqolada marosim folklorida rang simvolikasining o‘rni, uning qadimiy ildizlari va ma’naviy-madaniy mazmuni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda ranglarning animistik, totemistik va shomonistik qarashlar…
“Yaldo kechasi” romani o‘zbek adabiyotidagi yangilanishlar jarayonining ibtidosidir. Bu muallifning o‘tmishga, voqelikka o‘zgacha munosabatigina emas, balki XXI asr ostonasidagi milliy ruh tovlanishlari, xalqimiz…
Ushbu maqolada o‘zbek manbashunoslik va matnshunoslik ilmining yirik namoyandalaridan biri bo‘lgan Muhammadjon Hakimovning ilmiy faoliyati, uning qo‘lyozma manbalarni o‘rganishdagi xizmatlari hamda Alisher Navoiy…
Mazkur maqolada turkiy yozma manbalarda uchraydigan oziq-ovqat nomlarining tarixiy rivojlanish jarayoni tahlil qilinadi. Tadqiqotda Mahmud Koshg‘ariy asarlarida qayd etilgan leksik birliklardan boshlab, Alisher Navoiy…
Ushbu maqolada nostandart til hodisasi sifatida milliy til ichida rivojlanayotgan yoshlar slengi o‘zbek va koreys tilidagi namunalardan foydalangan holda tadqiq etilgan. Shuningdek, slengga doir nazariy qarashlar…
Ushbu maqolada o‘zbek mumtoz adabiyoti namunalarini matnshunoslik aspektida tadqiq etish va ularni zamonaviy kitobxonga yetkazishning dolzarb nazariy muammolari tahlil qilingan. Tadqiqotda ilmiy-tanqidiy matn…
Bokuda boʻlib oʻtgan birinchi Turkologiya qurultoyining bu yil yuz yilligi nishonlanmoqda. Bu qurultoy turkologiya tarixida oʻziga xos iz qoldirdi. Qurultoyda faqatgina til, yagona alifboga oʻtish masalasi kun tartibiga…
Navoiyning “Majolis un-nafois” tazkirasi turkiy tilda yaratilgan ilk tazkira bo‘lib, unda muallifning mutafakkirlik dahosi, adabiyotshunos sifatidagi yuksak didi namoyon bo‘ladi. Navoiy bu asarida o‘z zamonasiining…
HASSOS FOLKLORSHUNOS O'zbek xalq lirikasining tarixiy asoslari bo'yicha yirik tadqiqot yaratgan folklorshunos olim Abiyr (Asqar) Musaqulov 1967Musaqulov -1973-yillarda -yillarda Toshkent davlat universiteti (hozirgi…
Ushbu maqolada o‘zbek modern she’riyatining yorqin vakili Go‘zal Begimning o‘z ko‘ngliga murojaat tarzida bitilgan “Mening lola ko‘nglim” she’ri tahlil etilgan. Tadqiqotda she’rni xalq og‘zaki ijodidagi murojaat…
O‘zR FA Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi nodir qo‘lyozma va toshbosma kitoblar fondida XVIII asrda yashagan xorazmlik ijodkor Mavlono Xoja Qozi Payvandiy Rizoiy “Qush tili” asarining hozircha yagona…
Maqolada so‘nggi o‘n yilliklardagi adabiyotshunoslik medievistikasi (o‘rta asrlar adabiyotshunosligi) yutuqlari nuqtayi nazaridan Alisher Navoiy hayoti va ijodini o‘rganish istiqbollari ko‘rib chiqiladi. Muallif Alisher…
Hurmat tushunchasi insoniy munosabatlarning asosiy jihati sanalib, u madaniy chegaralar bilan belgilangan omil: har bir madaniy xalqlarning hurmat tushunchasi xalqlarning tarixiy taraqqiyoti, madaniy-ma’rifiy…
В статье представлены р езультаты сравнительного анализа текстов первого и второго изданий романа “Минувшие дни” Абдуллы Кадыри. Будучи последним прижизненным изданием романа, текст издания 1933 года содержит множество…
Mazkur maqolada O‘zbekiston xalq yozuvchisi Asqad Muxtorning hayoti va ijodi, xususan, uning arxiv materiallari asosida adibning ijodiy laboratoriyasi tahlil etiladi. “Chinor” romanining qo‘lyozma va nashr variantlari…
Ushbu maqolada o‘zbek she’riyatining yetuk vakili Rauf Parfi asarlari qo‘lyozmalarining o‘ziga xos xususiyatlariga e’tibor qaratilgan. Undagi matn takomiliga xizmat qilgan tahrirlar va noo‘rin qilingan o‘zgartishlarga…
Mazkur ilmiy maqola tarjimon tayyorlash jarayonida kommunikativ kompeten-siyani shakllantirishning nazariy modelini ishlab chiqishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning maqsadi - bo‘lajak tarjimonlarning samarali kasbiy…
Ushbu maqolada “Kifoyatun-nahv fi ilmil-e’rob” asarining turli qo‘lyozma nusxalarida (A, B, S, D, F, E) keltirilgan Qur’on oyatlari va hadis iqtiboslarining qiyosiy-tekstologik tahlili taqdim etilgan. Tadqiqot davomida…
Mazkur maqolada ingliz tilidagi WordNet leksik ma’lumotlar bazasi mukammal tezaurus namunasi sifatida tahlil qilinadi. Unda WordNet’ning yaratilish tarixi, tuzilishi, asosiy birliklari – synsetlar, shuningdek…
Maqola Abduqodir Hayitmetovning o‘zbek adabiyotshunosligi rivojiga qo‘shgan salmoqli hissasini ko‘rsatishga bag‘ishlangan. Abduqodir Hayitmetovning ilmiy merosi yaxlit holda olinadigan bo‘lsa, uning nafaqat…
Mazkur maqolada qoraqalpoq xalq maqollaridagi “ona” konseptining semantik, lingvokulturologik va kognitiv xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida “ana”, “shеshе”, “apa”, “áje”, “aya” kabi “ona” ma’nosini…
Mazkur matnda punktuatsiya tushunchasining nazariy asoslari, uning lingvistik mohiyati hamda yozma nutqdagi funksional ahamiyati keng yoritilgan. Tinish belgilarining grafematik tabiatga mansubligi, ularning grammatik…
Boshqa turkiy tillarda boʻlgani kabi oʻzlashma so‘zlar qozoq tilining shakllanishiga ham sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Eronning turkiy oʻlkalar bilan geografik yaqinligi forscha soʻzlarning qozoq va boshqa turkiy…
Mazkur maqolada o‘zbek xalq dostonchiligi namunasiga mansub “Malla savdogar” dostonida shomonlik e’tiqodlariga oid arxaik tasavvurlar tahlil qilinadi. Tadqiqotda dostonning turli baxshilar tomonidan kuylangan…
Ushbu maqolada Aleksandr Faynbergning o‘zbek hamda jahon adabiyotidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Shoirning hayoti, ijodiy faoliyati, she’riyatining badiiy xususiyatlari va tarjimonlik mahorati keng…
Alisher Navoiy asarlarini o‘rganish va nashr etish borasida Turkiyada salmoqli ishlar amalga oshirilgan. Hatto Turkiyadagi navoiyshunoslik alohida fan tarmog‘i sifatida ilgariroq shakllangani va yaxshi rivoj topganini…
Fundamental tadqiqotlar odatda xarakter xususiyatiga ko‘ra muayyan fan sohasi doirasida chegaralanadi. Jumladan, adabiy manbalar adabiyotshunoslik tizimidagi nazariy, amaliy qonuniyatlar asosida o‘rganiladi. Ammo…
Kognitiv tilshunoslik sohasining asosiy termini konsept hisoblanadi. Tilda mavjud konseptlar turli davrlarda turlicha talqin qilinishi mumkin. Mumtoz adabiyotdagi konseptlar tahlili hozirgi kunda tilda mavjud…
Mazkur maqolada turkiy shoir Ayyub ijodining muhim namunasi bo‘lgan muxammas janridagi marsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda adibning yagona farzandi Sobirning bevaqt vafoti bilan bog‘liq avtobiografik holatlar she’riy…
Ushbu maqolada taniqli qozoq yozuvchisi va akademigi Muxtor Avezovning ilmiy va ijodiy merosida o‘z aksini topgan turkiy xalqlarning umumiy ma’naviy an’analari hamda madaniy merosini o‘rganish bilan bog‘liq bir qator…
Muhammadjon Hakimov deganda ko‘z o‘ngimda olimlik va odamiylikni o‘zida mujassam etgan inson gavdalanadi. Va men ana shunday zotning shogirdi ekanligim bilan faxrlanaman. Zotan, mendagi ushbu iftixor tuyg‘usi odatiy…
This article analyzes the problem of tradition and continuity in the development ofscience from a philosophical and epistemological perspective, focusing on the memoir-scientificwork of Academician To‘ra Mirzayev…
Ushbu maqolada ilm-fan taraqqiyotidagi an’ana va vorisiylik muammosi akademik Toʻra Mirzayevning “Ustozlar, safdoshlar, izdoshlar” nomli memuar-ilmiy asari asosida falsafiy va bilish nazariyasi nuqtai nazaridan tahlil…
Mazkur maqolada rahbar kadrlar boshqaruv kompetentligining rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy komponentlar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Xususan, shaxsiy, kasbiy va tashkiliy omillarning o‘zaro…