Atoqli otdan turdosh otga oʻtishning besh bosqichi

NASRITDINOV, ULUG'BEK

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Atoqli ot va turdosh ot oʻrtasidagi chegara anʼanaviy grammatikada qatʼiy, oʻtib boʻlmas chegara sifatida talqin qilinadi. Biroq nutq amaliyotini yaqindan kuzatish shuni koʻrsatadiki, bu chegara aslida oʻtkazuvchandir. Toponim turdosh ot maqomiga bosqichma-bosqich yaqinlashishi, ayrim hollarda esa toʻliq turdosh otga aylanishi mumkin. Ushbu jarayonni, deonimizatsiya yoki apellyativlashuvni, izchil bosqichlarga ajratish va har bir bosqichning lisoniy koʻrsatkichlarini aniqlash mazkur maqolaning asosiy predmetini tashkil etadi. Ushbu masalaning ilmiy ahamiyati ikki jihatda namoyon boʻladi. Birinchidan, u onomastik nazariyaning markaziy muammosiga, atoqli ot va turdosh ot chegarasi qanday tabiatga ega ekanligiga, kognitiv tilshunoslik va frazeologiya nazariyasi asosida yangicha, gradual yechim taklif etadi. Ikkinchidan, u amaliy ahamiyatga ega: tarjimashunoslik, leksikografiya va toponimik siyosat sohalarida toponimning qaysi bosqichda ekanini aniqlash konkret amaliy qarorlar qabul qilishga yordam beradi. Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 7/2026 ISSN: 3060-527X Metodologiya. Mazkur maqolaning maqsadi toponimning atoqli otdan turdosh otga oʻtish jarayonini besh bosqichli shkala sifatida modellashtirish, har bir bosqichning lisoniy koʻrsatkichlarini aniqlash hamda ushbu jarayonning ingliz va oʻzbek tillarida turlicha mahsuldorlikka ega ekanini asoslashdan iborat. Deonimizatsiyaning kognitiv asosini, metonimiya va metaforani, yoritish; besh bosqichli shkalani referensiya holati va grammatik koʻrsatkichlar asosida tavsiflash; shkalaning uzluksiz, kontinual tabiatini asoslash; ingliz va oʻzbek tillarida shkala boʻyicha taqsimotni qiyoslash; nihoyat, deonimizatsiyaning tarjimashunoslik …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarNASRITDINOV, ULUG'BEK
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-08-16
Son7
Betlar309-314
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.279
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.279 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

deonymization, toponym, proper noun, common noun, appellativization, metonymy, metaphor, phraseological unit, cognitive linguistics, contrastive linguistics, деонимизация, топоним, имя собственное, нарицательное имя, апеллятивация, метонимия, метафора, фразеологическая единица, когнитивная лингвистика, сопоставительное языкознание

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APANASRITDINOV, ULUG'BEK (2026). ATOQLI OTDAN TURDOSH OTGA OʻTISHNING BESH BOSQICHI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 309-314. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.279
GOST (OAK)NASRITDINOV, ULUG'BEK ATOQLI OTDAN TURDOSH OTGA OʻTISHNING BESH BOSQICHI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 309-314. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.279.
MLANASRITDINOV, ULUG'BEK. “ATOQLI OTDAN TURDOSH OTGA OʻTISHNING BESH BOSQICHI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 309-314, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.279
ChicagoNASRITDINOV, ULUG'BEK. “ATOQLI OTDAN TURDOSH OTGA OʻTISHNING BESH BOSQICHI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 309-314 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.279
HarvardNASRITDINOV, ULUG'BEK (2026) ‘ATOQLI OTDAN TURDOSH OTGA OʻTISHNING BESH BOSQICHI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 309-314. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.279
BibTeX
@article{nasritdinovulugbek2026,
  title = {ATOQLI OTDAN TURDOSH OTGA OʻTISHNING BESH BOSQICHI},
  author = {NASRITDINOV, ULUG'BEK},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {309-314},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.279},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.279}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

NASRITDINOV, ULUG'BEK — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari