Kirish. Nutq insonning bilish faoliyati, tafakkuri, ijtimoiy munosabatlari va shaxs sifatida kamol topishining asosiy omillaridan biri hisoblanadi. Nutqning shakllanishi ontogenez jarayonida Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 7/2026 ISSN: 3060-527X 2 biologik, psixologik va ijtimoiy omillarning o‘zaro ta’siri natijasida kechadigan murakkab rivojlanish jarayonidir. Har bir yosh bosqichida nutq rivojlanishining o‘ziga xos me’yoriy ko‘rsatkichlari mavjud bo‘lib, ulardan chetga chiqish turli xil nutq patologiyalarining yuzaga kelishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bugungi kunda maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim tizimida bolalar nutqini erta baholash, nutq rivojlanishidagi me’yor va patologiyani o‘z vaqtida farqlash dolzarb ilmiy-amaliy masalalardan biri sanaladi. Chunki nutq buzilishlarini erta aniqlash va ularga o‘z vaqtida logopedik hamda korreksion- pedagogik yordam ko‘rsatish bolaning keyingi kognitiv, kommunikativ va ijtimoiy rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi[5, 6, 14]. Shu nuqtayi nazardan, nutq ontogenezining qonuniyatlari, uning me’yoriy rivojlanish bosqichlari hamda patologik holatlarining ilmiy asoslarini chuqur o‘rganish maxsus pedagogika va logopediya fanining muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. Mavzuning dolzarbligi. Zamonaviy logopediya, maxsus pedagogika va rivojlanish psixologiyasining ustuvor yo‘nalishlaridan biri bolalar nutqining ontogenetik rivojlanish qonuniyatlarini chuqur o‘rganish hamda nutqning me’yoriy rivojlanishini patologik holatlardan ilmiy asosda farqlashdan iborat. Nutq ontogenezi bolaning tug‘ilgan davridan boshlab til tizimini bosqichma-bosqich egallashi, kommunikativ faoliyatining shakllanishi va shaxs sifatida kamol topishini ifodalovchi murakkab biopsixosotsial jarayon hisoblanadi[14]. Ushbu jarayonning …
| Mualliflar | TURG'UNBOYEV, SIROJIDDIN |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-16 |
| Son | 7 |
| Betlar | 336-341 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.283 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.283 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
speech ontogenesis, speech development, norm, pathology, speech disorders, stages of speech ontogenesis, differential diagnosis, speech-language pathology (logopedics), corrective pedagogy, early diagnosis, онтогенез речи, речевое развитие, норма, патология, нарушения речи, этапы онтогенеза речи, дифференциальная диагностика, логопедия, коррекционная педагогика, ранняя диагностика
Kirish. Tilshunoslik fanida yordamchi so'zlarni o'rganish hamisha dolzarb mavzu bo'lib kelgan. Yordamchi so'zlar til tizimidagi o'ziga xos birliklar sifatida nafaqat grammatika, balki leksikologiya, semantika va…
Kirish. Bugungi kunda harbiy ta’lim tizimini zamonaviy talablar asosida takomillashtirish, harbiy xizmatchilarning kasbiy bilim, ko‘nikma va malakalarini izchil rivojlantirish davlatning mudofaa salohiyatini…
Kirish. Ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan zamonaviy islohotlar nafaqat o‘quv jarayonining mazmuni va sifatini takomillashtirishni, balki ta’lim ishtirokchilarining psixologik farovonligini ta’minlashga xizmat…
Kirish. Zamonaviy jamiyatda o'smirlarning ijtimoiy-psixologik moslashuvi masalasi eng dolzarb muammolardan biri bo'lib qolmoqda. Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining ma'lumotlariga ko'ra, 10-19 yoshdagi o'smirlarning…
Kirish. Bugungi kunda umumiy o'rta ta'lim tizimini modernizatsiya qilish, ta'lim sifatini xalqaro standartlar darajasiga ko'tarish va o'qituvchilarning kasbiy salohiyatini strategik jihatdan rivojlantirish masalalari…
Kirish. Zamonaviy oliy ta’lim tizimini transformatsiya qilish sharoitida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy tayyorgarligi shakli va mazmunini tubdan isloh qilish zarurati yuzaga kelmoqda. Bugungi kun maktabi pedagogidan…
Kirish. Oliy ta’lim tizimining raqamli ekotizimlar qurshovida qolishi va generativ sun’iy intellekt texnologiyalarining o‘quv jarayonlariga integratsiyalashuvi ta’lim metodologiyasida yangi gnoseologik bosqichning…
Kirish. Atoqli ot va turdosh ot oʻrtasidagi chegara anʼanaviy grammatikada qatʼiy, oʻtib boʻlmas chegara sifatida talqin qilinadi. Biroq nutq amaliyotini yaqindan kuzatish shuni koʻrsatadiki, bu chegara aslida…
Kirish. So'nggi yillarda umumiy o'rta ta'lim tizimida kompetensiyaviy yondashuvni joriy etish pedagog faoliyatiga yangi talablarni qo'ymoqda. Boshlang'ich ta'lim bosqichi bolaning keyingi ta'lim muvaffaqiyatini…
Kirish. XXI asr ta'limi oldida turgan eng muhim vazifalardan biri bu – shunchaki bilim beruvchi emas, balki o‘quvchida mustaqil, ijodiy va moslashuvchan fikrlash qobiliyatini shakllantiruvchi ta'lim muhitini…