Kirish. Zamonaviy jamiyatda o'smirlarning ijtimoiy-psixologik moslashuvi masalasi eng dolzarb muammolardan biri bo'lib qolmoqda. Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining ma'lumotlariga ko'ra, 10-19 yoshdagi o'smirlarning taxminan 14 foizi ruhiy salomatlik buzilishlariga duch keladi va bu holatlarning aksariyati o'z vaqtida aniqlanmaydi hamda tegishli yordam bilan qamrab olinmaydi [1]. 192 ta epidemiologik tadqiqotni qamrab olgan yirik meta-tahlil natijalariga ko'ra, ruhiy buzilishlarning uchdan ikki qismi 25 yoshgacha boshlanadi, boshlanishning eng ko'p Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 7/2026 ISSN: 3060-527X uchraydigan yoshi esa 14,5 yoshni tashkil etadi [2]. Bu esa aynan o'smirlik davrini profilaktik ish uchun hal qiluvchi davr sifatida belgilaydi [19]. O'zbekiston sharoitida ham maktab o'quvchilarining ruhiy salomatligi, ijtimoiy xulqi va ta'lim jarayoniga moslashuviga oid tadqiqotlar tobora ko'proq e'tiborni jalb etmoqda [18]. O'smirlik davri jismoniy, psixologik va ijtimoiy o'zgarishlar bilan to'la davr bo'lib, zamonaviy tadqiqotlarda uning chegaralari an'anaviy 10-19 yosh o'rniga 10-24 yoshgacha kengaytirilishi taklif etilmoqda [3]. Bu davrda yoshlar o'z identifikatsiyasini izlaydi, yangi ijtimoiy rollarga moslashishga harakat qiladi, oiladan nisbiy mustaqillikka intiladi [4; 6]. Shu bilan birga, ushbu o'zgarishlar o'smirda katta psixologik yuklamani keltirib chiqaradi. Agar o'smir o'z muhiti bilan munosabatlar tizimini sog'lom tarzda o'rnata olmasa, dezadaptatsiya, ya'ni noto'g'ri moslashuv holati rivojlanadi [7]. Dezadaptatsiya - bu faqat psixologik muammo emas, balki ijtimoiy, …
| Mualliflar | QURBANBOYEVA, NABIRA |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-16 |
| Son | 7 |
| Betlar | 320-326 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.281 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.281 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
maladaptation, adolescence, social adaptation, psychological stress, school maladaptation, deviant behavior, prevention, psychocorrection, family environment, personality development, дезадаптация, подростковый возраст, социальная адаптация, психологический стресс, школьная дезадаптация, девиантное поведение, профилактика, психокоррекция, семейная среда, развитие личности
Kirish. Bugungi kunda harbiy ta’lim tizimini zamonaviy talablar asosida takomillashtirish, harbiy xizmatchilarning kasbiy bilim, ko‘nikma va malakalarini izchil rivojlantirish davlatning mudofaa salohiyatini…
Kirish. Zamonaviy oliy ta’lim tizimini transformatsiya qilish sharoitida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy tayyorgarligi shakli va mazmunini tubdan isloh qilish zarurati yuzaga kelmoqda. Bugungi kun maktabi pedagogidan…
Kirish. Nutq insonning bilish faoliyati, tafakkuri, ijtimoiy munosabatlari va shaxs sifatida kamol topishining asosiy omillaridan biri hisoblanadi. Nutqning shakllanishi ontogenez jarayonida Ta’limda istiqbolli…
Kirish. Atoqli ot va turdosh ot oʻrtasidagi chegara anʼanaviy grammatikada qatʼiy, oʻtib boʻlmas chegara sifatida talqin qilinadi. Biroq nutq amaliyotini yaqindan kuzatish shuni koʻrsatadiki, bu chegara aslida…
Kirish. Tilshunoslik fanida yordamchi so'zlarni o'rganish hamisha dolzarb mavzu bo'lib kelgan. Yordamchi so'zlar til tizimidagi o'ziga xos birliklar sifatida nafaqat grammatika, balki leksikologiya, semantika va…
Kirish. XXI asr ta'limi oldida turgan eng muhim vazifalardan biri bu – shunchaki bilim beruvchi emas, balki o‘quvchida mustaqil, ijodiy va moslashuvchan fikrlash qobiliyatini shakllantiruvchi ta'lim muhitini…
Kirish. Ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan zamonaviy islohotlar nafaqat o‘quv jarayonining mazmuni va sifatini takomillashtirishni, balki ta’lim ishtirokchilarining psixologik farovonligini ta’minlashga xizmat…
Kirish. Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan biri nafaqat o‘quvchilarning jismoniy rivojlanishini, balki ularning intellektual salohiyatini, mustaqil…
Kirish. Bugungi kunda umumiy o'rta ta'lim tizimini modernizatsiya qilish, ta'lim sifatini xalqaro standartlar darajasiga ko'tarish va o'qituvchilarning kasbiy salohiyatini strategik jihatdan rivojlantirish masalalari…
Kirish. Globallashuv, raqamli transformatsiya va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi ta’lim tizimini tubdan yangilash zaruratini yuzaga keltirmoqda. Bugungi kunda ta’lim sifati nafaqat o‘quv…