O‘quvchilarda tanqidiy va mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishning pedagogik-metodik asoslari

VAKILOVA, NIGINA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. XXI asr – axborot texnologiyalari, global o‘zgarishlar va sun’iy intellektning jadal rivojlanish davri. Bugungi kunda ta’lim tizimi oldida turgan eng ulkan vazifa shunchaki tayyor bilimlarni o‘quvchiga yetkazish emas, balki ularda o‘zlashtirilgan ma’lumotlarni tahlil qilish, ishonchliligini tekshirish, saralash va to‘g‘ri xulosa chiqarish qobiliyatini shakllantirishdir. Xususan, O‘zbekiston Respublikasining "Ta’lim to‘g‘risida"gi Qonuni va "Ta’lim-2030" milliy dasturida o‘quvchilarning funksional savodxonligi, xususan, tanqidiy va mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish ustuvor yo‘nalish sifatida belgilab berilgan. Shuningdek, PISA (Programme for International Student Assessment) kabi xalqaro tadqiqotlar ham yoshlarda ushbu ko‘nikmalarning shakllanganligini baholashga asoslangan bo‘lib, bu talablarni mamlakatimiz ta’lim tizimida joriy etishni taqozo etmoqda. Shunga qaramay, amaliyotda hali ham an’anaviy "o‘qituvchi-markaz" va "yod olishga" asoslangan ta’lim modellari ma’lum darajada ustunlik qilmoqda. Bunday yondashuv o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, muammolarga ijodiy yondashuv va sabab-oqibat bog‘liqliklarini mantiqiy tahlil qilish ko‘nikmalarining sustlashishiga olib kelmoqda. Ayniqsa, boshlang‘ich ta’lim bosqichi – bolaning dunyoqarashi, mantiqiy va tanqidiy fikrlash poydevori qo‘yiladigan eng muhim va mas’uliyatli davr hisoblanadi. Shu bois, ushbu bosqichda fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishning ilmiy-pedagogik va metodik asoslarini chuqur o‘rganish bugungi kunning dolzarb muammolaridan biridir. Tanqidiy va mantiqiy fikrlash muammolari xorijiy va mahalliy olimlar, jumladan, J. Dyui, L. Vigotskiy, J. Piaget, R. Ennis, D. Kluster kabi tadqiqotchilarning asarlarida o‘z aksini topgan. Ularning ilmiy merosi ushbu tushunchalarning psixologik-pedagogik …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarVAKILOVA, NIGINA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-08-16
Son7
Betlar271-280
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.274
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.274 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

critical thinking, logical thinking, problem-based learning, pedagogical technologies, formative assessment, facilitator, interdisciplinary integration, критическое мышление, логическое мышление, проблемное обучение, педагогические технологии, формирующее оценивание, фасилитатор, межпредметная интеграция

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAVAKILOVA, NIGINA (2026). O‘QUVCHILARDA TANQIDIY VA MANTIQIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-METODIK ASOSLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 271-280. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.274
GOST (OAK)VAKILOVA, NIGINA O‘QUVCHILARDA TANQIDIY VA MANTIQIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-METODIK ASOSLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 271-280. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.274.
MLAVAKILOVA, NIGINA. “O‘QUVCHILARDA TANQIDIY VA MANTIQIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-METODIK ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 271-280, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.274
ChicagoVAKILOVA, NIGINA. “O‘QUVCHILARDA TANQIDIY VA MANTIQIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-METODIK ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 271-280 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.274
HarvardVAKILOVA, NIGINA (2026) ‘O‘QUVCHILARDA TANQIDIY VA MANTIQIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-METODIK ASOSLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 271-280. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.274
BibTeX
@article{vakilovanigina2026,
  title = {O‘QUVCHILARDA TANQIDIY VA MANTIQIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-METODIK ASOSLARI},
  author = {VAKILOVA, NIGINA},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {271-280},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.274},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.274}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari