GENERATIV SUN’IY INTELLEKT VOSITALARIDAN FOYDALANISHNING O‘QUVCHILARDA TANQIDIY, IJODIY VA MANTIQIY TAFAKKUR RIVOJLANISHIGA TA’SIRI

SALIIYEVA, MUSLIMA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. XXI asr ta'lim tizimi raqamli transformatsiya jarayonini boshdan kechirmoqda. Ayniqsa, generativ sun'iy intellekt (Generative Artificial Intelligence – GenAI) texnologiyalarining ommalashuvi ta'limning mazmuni, metodlari va baholash mexanizmlariga yangi yondashuvlarni olib kirdi. Matn, tasvir, audio, video va dasturiy kod yaratishga qodir bo'lgan sun'iy intellekt tizimlari o'quvchilar uchun nafaqat axborot manbai, balki interaktiv o'quv hamkori sifatida ham xizmat qilmoqda. Bunday imkoniyatlar ta'lim samaradorligini oshirish bilan bir qatorda, o'quvchilarning yuqori darajadagi tafakkur jarayonlariga ko'rsatadigan ta'sirini ilmiy jihatdan o'rganishni dolzarb masalaga aylantirmoqda [1]. Zamonaviy ta'lim konsepsiyalarida o'quvchining tayyor bilimni o'zlashtirishi emas, balki bilimni tahlil qilishi, baholashi, yangi g'oyalar ishlab chiqishi va murakkab muammolarni mustaqil hal qila olishi ustuvor vazifa sifatida e'tirof etiladi. Shu sababli tanqidiy, ijodiy va mantiqiy tafakkur kompetensiyalari XXI asrning asosiy tayanch kompetensiyalari qatoriga kiritilgan [2]. Generativ sun'iy intellekt vositalari ushbu kompetensiyalarni rivojlantirish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Masalan, sun'iy intellekt bilan muloqot qilish jarayonida o'quvchi savollarni aniq shakllantirish, olingan javoblarni tekshirish, turli manbalar bilan solishtirish va xulosalarni asoslash zaruratiga duch keladi. Bu esa tanqidiy fikrlashning tabiiy rivojlanishiga xizmat qiladi. Ijodiy tafakkur nuqtai nazaridan generativ sun'iy intellekt o'quvchilarga yangi g'oyalarni ishlab chiqish, muqobil yechimlarni izlash, loyihalar yaratish va kreativ mahsulotlarni ishlab chiqishda yordam beruvchi innovatsion vosita hisoblanadi. Biroq sun'iy intellekt tomonidan yaratilgan natijalarni …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSALIIYEVA, MUSLIMA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
Nashr sanasi2026-08-10
Son7
Betlar257-265
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.302

Kalit so‘zlar

generative artificial intelligence, critical thinking, creative thinking, logical thinking, cognitive development, educational technology, digital pedagogy, higher-order thinking skills, creativity, analytical reasoning, digital competence, AI-assisted learning, генеративный искусственный интеллект, критическое мышление, творческое мышление, логическое мышление, когнитивное развитие, образовательные технологии, цифровая педагогика, искусственный интеллект, аналитическое мышление, креативность, цифровая компетентность, учебная деятельность

Ilmiy soha

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar