SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA O‘QUVCHILAR TAFAKKURINI DIAGNOSTIKA QILISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK MODELI VA PSIXOMETRIK MEZONLARI

SALIIYEVA, MUSLIMA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. XXI asr ta’lim tizimi raqamli transformatsiya jarayonlarini boshdan kechirmoqda. Sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi ta’lim mazmuni, o‘qitish metodlari hamda bilim va kompetensiyalarni baholash mexanizmlarini tubdan takomillashtirish zaruratini yuzaga keltirdi. An’anaviy baholash usullari o‘quvchilarning bilim darajasini aniqlashda muayyan natijalarni bersa-da, ularning tafakkur jarayonlari, kognitiv strategiyalari va individual intellektual xususiyatlarini chuqur tahlil qilish imkoniyati cheklangan. Shu bois o‘quvchilarning tafakkurini ko‘p qirrali diagnostika qilishga xizmat qiladigan zamonaviy, adaptiv va ilmiy asoslangan yondashuvlarni ishlab chiqish bugungi pedagogika va ta’lim psixologiyasining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylanmoqda [1]. Tafakkur insonning bilish faoliyatining eng murakkab psixik jarayonlaridan biri bo‘lib, u muammoli vaziyatlarni tahlil qilish, sabab-oqibat bog‘lanishlarini aniqlash, yangi g‘oyalarni yaratish, dalillarni baholash va asoslangan qarorlar qabul qilish orqali namoyon bo‘ladi. Zamonaviy ta’lim esa o‘quvchilardan nafaqat tayyor bilimlarni o‘zlashtirishni, balki tanqidiy fikrlash, kreativ yondashuv, analitik mushohada yuritish hamda o‘z faoliyatini refleksiya qilish kabi yuqori darajadagi tafakkur ko‘nikmalarini ham talab etmoqda. Ushbu kompetensiyalarni ishonchli baholash uchun faqat test natijalariga tayanish yetarli emas, balki o‘quvchining javob berish strategiyasi, fikrlash tezligi, qaror qabul qilish ketma-ketligi va xatolar dinamikasini ham kompleks tahlil qilish talab etiladi [2]. Sun’iy intellekt texnologiyalari aynan ana shunday murakkab ma’lumotlarni real vaqt rejimida qayta ishlash, ularni tahlil qilish va individual xulosalar chiqarish imkoniyatini beradi. Mashinali o‘qitish algoritmlari, neyron …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSALIIYEVA, MUSLIMA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
Nashr sanasi2026-08-16
Son7
Betlar390-397
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.297

Kalit so‘zlar

artificial intelligence, thinking diagnostics, pedagogical model, psychological assessment, psychometric criteria, adaptive assessment, cognitive development, educational analytics, reflective thinking, validity, reliability, educational quality, искусственный интеллект, диагностика мышления, педагогическая модель, психологическая диагностика, психометрические критерии, адаптивное оценивание, когнитивное развитие, образовательная аналитика, критическое мышление, валидность, надежность, качество образования

Ilmiy soha

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar