Kirish. XXI asrda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi bolalar va o‘smirlarning ijtimoiy hayotida tub o‘zgarishlarni yuzaga keltirdi. Internet, ijtimoiy tarmoqlar, messenjerlar va turli raqamli platformalar ta’lim olish, muloqot qilish hamda axborot almashish imkoniyatlarini kengaytirgan bo‘lsa-da, ular bilan bog‘liq yangi psixologik va ijtimoiy xavflarni ham yuzaga chiqardi. Ana shunday xavflardan biri kiberbulling bo‘lib, u an’anaviy bullingning raqamli makonda namoyon bo‘ladigan shakli sifatida maktab o‘quvchilarining ruhiy salomatligi, shaxsiy rivojlanishi va ta’lim jarayoniga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda [1]. Kiberbulling elektron aloqa vositalari orqali shaxsni muntazam tahqirlash, qo‘rqitish, kamsitish, obro‘siga putur yetkazish yoki ijtimoiy jihatdan chetlashtirishga qaratilgan xatti- harakatlar majmuasini anglatadi. Ushbu hodisaning o‘ziga xos jihati shundaki, u vaqt va makon bilan cheklanmaydi, anonimlik imkoniyatining mavjudligi esa tajovuzkorlikning davomiyligi va ko‘lamini oshiradi. Natijada jabrlanuvchi o‘zini xavfsiz his qiladigan muhitni topishda qiyinchilikka duch keladi, bu esa psixologik bosimning kuchayishiga sabab bo‘ladi [2]. So‘nggi yillarda dunyoning ko‘plab mamlakatlarida o‘tkazilgan tadqiqotlar kiberbulling maktab yoshidagi bolalar orasida tobora keng tarqalayotganligini ko‘rsatmoqda. Tadqiqotchilar mazkur hodisaning yuzaga kelishini faqat individual xususiyatlar bilan emas, balki oilaviy tarbiya, tengdoshlar bilan munosabatlar, maktabdagi psixologik muhit, ijtimoiy nazorat darajasi, emotsional intellekt, empatiya va raqamli madaniyatning rivojlanish darajasi bilan ham izohlaydilar [3]. Shu sababli kiberbullingni kompleks ijtimoiy-psixologik hodisa sifatida o‘rganish bugungi kunning dolzarb ilmiy masalalaridan biri hisoblanadi. …
| Mualliflar | G'AYBULLOYEV, ALISHER |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-16 |
| Son | 7 |
| Betlar | 375-381 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.295 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.295 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
cyberbullying, school students, socio-psychological factors, digital environment, social media, family environment, peer influence, psychological safety, digital literacy, prevention, кибербуллинг, школьники, социально-психологические факторы, цифровая среда, социальные сети, семейная среда, влияние сверстников, психологическая безопасность, цифровая грамотность, профилактика
Kirish. Bugungi kunda ta’lim tizimida yuz berayotgan tub islohotlar pedagog kadrlarning nafaqat kasbiy bilim va ko‘nikmalarini, balki ularning shaxsiy-psixologik rivojlanishini ham ta’minlashni talab qilmoqda. Jamiyat…
Introduction. Bonnie Garmus’s Lessons in Chemistry presents a complex literary exploration of science, gender, and social power. Although the novel is often recognized as a story about feminism and personal…
Kirish. XXI asr ta’lim tizimi raqamli transformatsiya jarayonlarini boshdan kechirmoqda. Sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi ta’lim mazmuni, o‘qitish metodlari hamda bilim va kompetensiyalarni…
Kirish. Tafakkur inson psixikasining eng murakkab va oliy shakli bo’lib, u atrofdagi olamni bilishning eng yuqori bosqichini tashkil etadi. Sezgi va idrok insonga narsalar va hodisalarning tashqi, ko’rinadigan…
Kirish. Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida ta'lim tizimi oldiga yuqori kasbiy salohiyatga ega, mustaqil fikrlaydigan, innovatsion yondashuvlarga tayangan holda pedagogik faoliyatni amalga oshira…
Kirish. Bugungi kunda ta'lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar boshqaruv faoliyatiga nisbatan yangi talablarni ilgari surmoqda. Xususan, maktabgacha ta'lim tashkilotlari faoliyatining samaradorligi nafaqat…
Kirish. Yosh avlodni ma’naviy-axloqiy va intellektual rivojlantirish, ularning huquq hamda qonuniy manfaatlarini muhofaza qilish, deviant va huquqbuzarlik xulq-atvorining oldini olish yangi O‘zbekistonni barpo etish…
Kirish. So‘nggi yillarda ta’lim tizimini modernizatsiya qilish jarayonida ta’lim muassasalarida psixologik xizmatni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishlardan biriga aylandi. Ta’lim sifatini oshirish, shaxsning har…
Introduction. In the era of globalization and rapid development of digital technologies, the education system is facing entirely new challenges. In modern society, successful individuals are expected not only to acquire…
Kirish. So‘nggi yillarda dunyo ta’lim tizimida raqamli transformatsiya jarayonlari jadallashib, sun’iy intellekt texnologiyalarini ta’lim amaliyotiga keng joriy etish dolzarb masalalardan biriga aylandi. Ayniqsa…