Maktab o‘quvchilarida kiberbullingning yuzaga kelishiga ta’sir etuvchi ijtimoiy-psixologik omillar

G'AYBULLOYEV, ALISHER

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. XXI asrda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi bolalar va o‘smirlarning ijtimoiy hayotida tub o‘zgarishlarni yuzaga keltirdi. Internet, ijtimoiy tarmoqlar, messenjerlar va turli raqamli platformalar ta’lim olish, muloqot qilish hamda axborot almashish imkoniyatlarini kengaytirgan bo‘lsa-da, ular bilan bog‘liq yangi psixologik va ijtimoiy xavflarni ham yuzaga chiqardi. Ana shunday xavflardan biri kiberbulling bo‘lib, u an’anaviy bullingning raqamli makonda namoyon bo‘ladigan shakli sifatida maktab o‘quvchilarining ruhiy salomatligi, shaxsiy rivojlanishi va ta’lim jarayoniga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda [1]. Kiberbulling elektron aloqa vositalari orqali shaxsni muntazam tahqirlash, qo‘rqitish, kamsitish, obro‘siga putur yetkazish yoki ijtimoiy jihatdan chetlashtirishga qaratilgan xatti- harakatlar majmuasini anglatadi. Ushbu hodisaning o‘ziga xos jihati shundaki, u vaqt va makon bilan cheklanmaydi, anonimlik imkoniyatining mavjudligi esa tajovuzkorlikning davomiyligi va ko‘lamini oshiradi. Natijada jabrlanuvchi o‘zini xavfsiz his qiladigan muhitni topishda qiyinchilikka duch keladi, bu esa psixologik bosimning kuchayishiga sabab bo‘ladi [2]. So‘nggi yillarda dunyoning ko‘plab mamlakatlarida o‘tkazilgan tadqiqotlar kiberbulling maktab yoshidagi bolalar orasida tobora keng tarqalayotganligini ko‘rsatmoqda. Tadqiqotchilar mazkur hodisaning yuzaga kelishini faqat individual xususiyatlar bilan emas, balki oilaviy tarbiya, tengdoshlar bilan munosabatlar, maktabdagi psixologik muhit, ijtimoiy nazorat darajasi, emotsional intellekt, empatiya va raqamli madaniyatning rivojlanish darajasi bilan ham izohlaydilar [3]. Shu sababli kiberbullingni kompleks ijtimoiy-psixologik hodisa sifatida o‘rganish bugungi kunning dolzarb ilmiy masalalaridan biri hisoblanadi. …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarG'AYBULLOYEV, ALISHER
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-08-16
Son7
Betlar375-381
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.295
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.295 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

cyberbullying, school students, socio-psychological factors, digital environment, social media, family environment, peer influence, psychological safety, digital literacy, prevention, кибербуллинг, школьники, социально-психологические факторы, цифровая среда, социальные сети, семейная среда, влияние сверстников, психологическая безопасность, цифровая грамотность, профилактика

Iqtibos keltirish

APAG'AYBULLOYEV, ALISHER (2026). MAKTAB O‘QUVCHILARIDA KIBERBULLINGNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 375-381. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.295
GOST (OAK)G'AYBULLOYEV, ALISHER MAKTAB O‘QUVCHILARIDA KIBERBULLINGNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 375-381. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.295.
MLAG'AYBULLOYEV, ALISHER. “MAKTAB O‘QUVCHILARIDA KIBERBULLINGNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 375-381, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.295
ChicagoG'AYBULLOYEV, ALISHER. “MAKTAB O‘QUVCHILARIDA KIBERBULLINGNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 375-381 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.295
HarvardG'AYBULLOYEV, ALISHER (2026) ‘MAKTAB O‘QUVCHILARIDA KIBERBULLINGNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 375-381. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.295
BibTeX
@article{gaybulloyevalisher2026,
  title = {MAKTAB O‘QUVCHILARIDA KIBERBULLINGNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR},
  author = {G'AYBULLOYEV, ALISHER},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {375-381},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.295},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.295}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

G'AYBULLOYEV, ALISHER — boshqa maqolalari