Кириш. Бизга маълумки, эхинококкоз билан касалланиш кўпгина мамлакатларда бўлгани каби Ўзбекистонда ҳам ҳали ҳануз кенг тарқалган касаллик бўлиб қолмоқда. Шуни такдлаб ўтиш жоизки, эхинококкоз инсонлар учун жиддий касаллик бўлиб айниқса жигар ва ўпка органларини зарарлайди. Эхинококкоз касаллигида қўзғатувчи 80% жигар ва ўпкани, камроқ ҳолларда бошқа органларни зарарлайди. Касалликнинг долзарблиги, даволаш йўлининг нотўғри қўйилганлиги, ташхиснинг қийинлиги ва оғир асоратларнинг юзага келиши билан тушинтирилади[2]. Дунё бўйича умумий юқумли касалликлар ичида эхинококкоз касаллигининг тарқалганлиги 0,05% дан 1,5% гача ташкил қилади. Бу кўрсаткич географик-иқлим зоналарга ҳамда санитария хизмати ва аҳолининг турмуш маданиятига боғлиқ[4]. Мақсад: Касалланишнинг ҳудудлар бўйича тарқалганлигини аниқлаш мақсадида Самарқанд вилояти мисолида шаҳар ва туманларидаги касалланиш ҳолатини таҳлил қилиш, ушбу маълумотлар асосида касаллигини келтириб чиқарувчи омилларни аниқлаш ва эпидемиологик назоратини такомиллаштириш. Эхинококкоз касаллигида эпидемиологик назорат тизимини ва профилактикасини такомиллаштириш натижасида касалланишнинг камайтиришга имкониятлар яратишдан иборат. Тадқиқот материаллари ва усуллари: Самарқанд вилояти Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлги хизматининг Эхинококкоз билан касалланиши бўйича 2012-2022 йиллардаги расмий ҳисоботлари. Иш бажарилишида эпидемиологик, гелминтологик ва статистик усуллардан фойдаланилади. Натижа. Ўзбекистон республикасининг Самарқанд вилоятида касалланиш кўрсаткичларини ёшлар бўйича таҳлил қилганимизда 14-20 ёшлилар-13%, 21-28 ёшлилар-31%, 29-36 ёшлилар- 21%, 37-44 ёшлилар-11% ни ташкил қилди. Демак, аҳолининг асосан ишга яроқли ёшларида касаллик энг кўп қайд қилинмоқда.Олиб борилган тадқиқотлар натижасида шу нарса маълум бўлдики, эхинококкоз билан касалланишни ёшга нисбатан ажратиш шуни кўрсатадики, бу касаллик билан 50 ёшгача бўлган кишилар ва болалар касалланар экан, бу 78,8 %ни ташкил этади. Эркаклар ва аёллар деярли бир хил даражада касалланганлиги қайд этилди. Хулоса: Эпидемиологик ва ветеринария назоратининг сусайиши, аҳолининг бу касалликнинг оқибатлари ҳақида етарли маълумотга эга эмаслиги касалланиш ҳолатларининг кўпайишига сабаб бўлмоқда. Юқорида қайд қилинган маълумотлар эхинококкознинг замонавий эпидемиологик хусусиятларини ўрганиш, эхинококкоз касаллиги диагностикасини самарадорлигини ошириш, синов тизимларини такомиллаштиришни тақозо қилади.
| Mualliflar | Файзибоев П.Н., Файзибоев Б.П. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashr sanasi | 2025-12-10 |
| Son | 28 |
| Betlar | 128-134 |
| Til | Rus |
эхинококкоз, касаллик, жигар ва ўпка, ташхис, юқумли касаллик қўзғатувчи, эпидемиологик назорат.
Кириш. Хамамизга маълумки, истеъмолчиларнинг органик қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига бўлган талаби сўнгги йилларда жаҳон бўйлаб ҳам, Ўзбекистонда ҳам изчил суръатларда ўсиб бормоқда. Ўзбекистонда ушбу йўналишнинг…
В зависимости от типа камня риск рецидива составляет 50–80%, при проведении послеоперационной профилактики этот риск снижается до 10–15%. Частое развитие рецидивов инфекционных камней почек после перкутанной…
Ushbu maqolada 679 nafar anorektal malformatsiyali (ARM) bolalarning klinik holati, tashxis qo‘yish usullari, jarrohlik aralashuv turlari va reabilitatsiya jarayonlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari ARM’larning…
Introduction. As we all know, in recent years Uzbekistan has made significant efforts to develop the medical sector and to design and implement concrete measures aimed at aligning the healthcare system with…
Osteoartrit va yurak-qon tomir kasalliklari (YQTK) bugungi kunda eng keng tarqalgan surunkali kasalliklar qatoriga kiradi va dunyo bo‘ylab millionlab insonlarning sog‘ligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda[1][2]. Ushbu…
Introduction. Targeted scientific studies are being conducted worldwide on providing schools with furniture and equipment, as well as on the hygienic justification of the influence of in-school factors on students’…
Ushbu maqolada 10–16 yoshdagi 150 nafar bola ishtirokida ortodontik patologiyalarning uchrash chastotasi, shakllari va ularning skelet tipiga bog‘liqligi o‘rganildi. Tadqiqotda metall, keramika/safir va self-ligating…
Introduction. The health status of school students is significantly influenced by in-school factors, and today their importance is steadily increasing. It is no secret that over the past five years, the sharp annual…
Ushbu tadqiqot tajribaviy mexanik jarohatdan so‘ng maxalliy anesteziya qo‘llanilgan hayvonlarda o‘pka to‘qimasida yuzaga keladigan morfologik va immunogistokimyoviy o‘zgarishlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning…
В данной работе рассмотрены вопросы прогнозирования риска развития гестационного сахарного диабета (ГСД) у женщин с метаболическими нарушениями, а также оптимизации тактики ведения беременности с учётом возраста и…