Osteoartrit va yurak-qon tomir kasalliklari (YQTK) bugungi kunda eng keng tarqalgan surunkali kasalliklar qatoriga kiradi va dunyo bo‘ylab millionlab insonlarning sog‘ligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda[1][2]. Ushbu maqolada osteoartrit va YQTK o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikning zamonaviy ilmiy manbalarga asoslangan tahlili keltiriladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, osteoartritga chalingan bemorlarda yurak-qon tomir kasalliklari bilan bog‘liq xavf omillari va klinik asoratlar sezilarli darajada yuqori uchraydi[3][4]. Og‘riq, harakat cheklanishi va jismoniy faollikning kamayishi nafaqat osteoartritning og‘irligini kuchaytiradi, balki yurak-qon tomir kasalliklarining rivoji va kechishiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin[5][6].Maqolada ushbu komorbiditetni shakllantiruvchi asosiy mexanizmlar – umumiy xavf omillari (yosh, ortiqcha vazn, jismoniy nofaollik), metabolik sindrom elementlari, past darajadagi tizimli yallig‘lanish – tahlil qilinadi. Shuningdek, YQTKni davolashda qo‘llaniladigan ayrim preparatlarning (angiotenzin reseptorlari blokatorlari, beta-blokatorlar, statinlar va boshqalar) osteoartrit kechishiga ta’siri haqidagi ilmiy dalillar qayta ko‘rib chiqiladi.O‘zbekiston sharoitida osteoartrit va YQTKning epidemiologik ko‘rsatkichlari, milliy sog‘liqni saqlash tizimining ushbu kasalliklarni boshqarishga oid amaliy yondashuvlari va integratsiyalashgan tibbiy xizmatlar imkoniyatlari ham tahlil qilinadi. Yakuniy xulosalarda osteoartrit va YQTK komorbiditetining klinik ahamiyati, ularning o‘zaro ta’sir mexanizmlari murakkabligi va keksa yoshdagi aholida birgalikda boshqaruv strategiyalarining zarurligi ta’kidlanadi.
| Mualliflar | Xaydarova Z. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashr sanasi | 2025-12-10 |
| Son | 28 |
| Betlar | 147-158 |
| Til | Rus |
osteoartrit; yurak-qon tomir kasalliklari; komorbiditet; tizimli yallig‘lanish; metabolik omillar; jismoniy faollik; O‘zbekiston epidemiologiyasi; integratsiyalashgan tibbiy xizmat.
Ushbu maqolada 10–16 yoshdagi 150 nafar bola ishtirokida ortodontik patologiyalarning uchrash chastotasi, shakllari va ularning skelet tipiga bog‘liqligi o‘rganildi. Tadqiqotda metall, keramika/safir va self-ligating…
Ushbu maqolada 679 nafar anorektal malformatsiyali (ARM) bolalarning klinik holati, tashxis qo‘yish usullari, jarrohlik aralashuv turlari va reabilitatsiya jarayonlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari ARM’larning…
Ushbu tadqiqot tajribaviy mexanik jarohatdan so‘ng maxalliy anesteziya qo‘llanilgan hayvonlarda o‘pka to‘qimasida yuzaga keladigan morfologik va immunogistokimyoviy o‘zgarishlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning…
Кириш. Хамамизга маълумки, истеъмолчиларнинг органик қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига бўлган талаби сўнгги йилларда жаҳон бўйлаб ҳам, Ўзбекистонда ҳам изчил суръатларда ўсиб бормоқда. Ўзбекистонда ушбу йўналишнинг…
Ushbu maqolada qisman va to‘liq tishsiz bemorlarda turli protez turlari – an’anaviy akril, metall-keramika va implantatsiya asosidagi zirkoniy protezlarning stomatognatik tizim funksiyasiga ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqot…
Кириш. Бизга маълумки, эхинококкоз билан касалланиш кўпгина мамлакатларда бўлгани каби Ўзбекистонда ҳам ҳали ҳануз кенг тарқалган касаллик бўлиб қолмоқда. Шуни такдлаб ўтиш жоизки, эхинококкоз инсонлар учун жиддий…
Yuqori yogʻli parhez yordamida yogʻli gepatoz modellashtirildi. Yogʻli gepatozda qonda AlT, AsT, GGT va IF fermenti faolligi hamda jigarda steatoz rivojlanishi dinamikada oʻrganildi. Fermentlar faolligining ortishi va…
В зависимости от типа камня риск рецидива составляет 50–80%, при проведении послеоперационной профилактики этот риск снижается до 10–15%. Частое развитие рецидивов инфекционных камней почек после перкутанной…
Ushbu eksperimental tadqiqotda jag‘ suyak nuqsonlarini tiklash va alveolyar o‘siq atrofiyasini bartaraf etishda turli osteoplastik materiallarning samaradorligi o‘rganildi. 30 dona Shinshilla zotli quyonlarda standart…
Introduction. As we all know, in recent years Uzbekistan has made significant efforts to develop the medical sector and to design and implement concrete measures aimed at aligning the healthcare system with…