Maqolada Alixonto‘ra Sog‘uniyning ilmiy-faoliyati davomida yozgan asarlarini va ularning tasnifi haqida so‘z boradi. Sobiq sovet tuzumi XX asrning eng insonparvar, betakror, buyuk asarlarini qabul qilishga tish-tirnog‘i bilan qarshi edi. Lekin shunday bo‘lsada, Alixonto‘ra Sog‘uniy bu xayrli ishga qo‘l urib ming bir mashaqqat ila asarlarini kitobxonlar qo‘liga yetib kelishi uchun o‘z jonini fido qildi. Maqolada muallif asarlarini yozishda, boshidan qanday sinovli kunlarni o‘tkazgani, qalbidagi so‘zlari yoritilgan. Bundan tashqari, Alixonto‘ra Sog‘uniy o‘z davrining tengi yo‘q allomasi bo‘lgani, ilmning barcha sohalarida qalam yurgizib, o‘zidan so‘ng ulkan ilmiy meros qoldirgani, qolaversa, diniy-ma’rifiy sohada yozgan asarlari barcha ilm ahllari e’tiborida ekani ta’kidlanadi. Olim ilmiy-faoliyati davomida birqancha asarlar yozgan bo‘lib, bizgacha faqatgina 8 ta asari yetib kelgan. Sog‘uniyning «Shifo al-ilal» nomli risolasi tibbiyotga oid bo‘lsa, «Uyg‘onaylik, uyg‘onish vaqti keldi» risolasi hamda «Bizdan emasdirlar Vatanni sevmaganlar» she'riy to‘plamlari insonda mehr-oqibat va ona vatanga muhabbat kabi xislatlarni shakllantiradi. Olimning «Tarixi Muhammadiy» asari Muhammad (s.a.v)ning tug‘ilishlaridan tortib to islom xalifalari davrigacha bo‘lgan bosqichlarda islom dinining yoyilishi va rivojlanish voqealari aks etgan. «Turkiston qayg‘usi»da esa, olim Turkiston muxtoriyatining yaqin o‘tmishdagi qonli kechinmalarini bayon qilgan. Bundan tashqari Alixonto‘ra Sog‘uniy bir nechta she’riy to‘plamlar ham yozgan.
| Mualliflar | Arslonov, Zarifjon |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2025-05-02 |
| Jild | 3 |
| Son | 4 |
| Betlar | 130-138 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2023-4/17 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2023-4/17 · Maqolaning asl sahifasi
Sog‘uniy, Shifo al-ilal, Turkiston muxtoriyati, «Tarixi Muhammadiy», siyrat, tabobat
Ҳадис тўпламлари орасида арбаин асарлар энг кўп тарқалган китоб тури ҳисобланади. Арбаин китоб муаллифга катта талаблар қўймайди. Зеро, унда 40 та ҳадис бўлиши унинг ягона шарти ҳисобланади.Арбаин ёзишга туртки бўлган…
Жаҳон мамлакатларида ислом тарихи ва маданиятини ўрганиш жараёнида бирламчи тарихий манбаларга алоҳида эътибор қаратилади. Улар орасида биографик туркумдаги сийрат ва тарожим китоблари алоҳида ўрин эгаллайди. Ушбу…
«Miftoh al-ulum» asari sohaning boshqa manbalaridan o‘zgacha talqin usuliga ega ekanligi bilan farqlanib turadi. Abu Ya‘qub Sakkokiy asardagi mavzuni alohida yondashuv asosida yozganligini har birida sezish mumkin…
Марказий Осиёнинг моддий ва маънавий тамаддуни узоқ ўтмишга бориб тақалади. Чунончи минтақанинг барча шаҳарлари орқали Буюк Ипак йўлининг ўтиши моддий ва маънавий ривожланишига ҳамда халқаро савдо алоқаларининг…
Қуръони каримнинг ўрта аср мусулмон халқлари адабиётига таъсири натижасида бир қатор мумтоз адабиёт намуналари вужудга келган. Олтин Ўрда адабиётига мансуб илк бор туркий тилда ёзилган «Қисаси Рабғузий» асари ҳам ана…
«Тарих ар-русул ва-л-мулук» (Пайғамбарлар ва подшоҳлар тарихи) – Табарийнинг бугунги кунгача етиб келган энг қадимий ислом тарихига оид асарларидан бири бўлиб, асар 915 йилга қадар инсоният тарихи ҳақида ёзилган. Асарда…
Bu maqolada Amir Xusrav Dehlaviyning ruboiy janridagi ulkan merosi o‘rganishga harakat qilingan. Maqolaning maqsadi shoir asarlaridagi mafkuraviy va badiiy usulni o‘rganish, shoirning ruboiy janridagi mahoratini…
Mazkur maqolada mustaqillik yillarida O‘zbekistonning poytaxti Toshkent (Shosh) tarixi bo‘yicha olib borilgan ilmiy izlanishlar, dala tadqiqotlari, jumladan, Turkistonda Rossiya imperiyasi bosqini, Toshkentda Rus…
Бу илмий мақолада қомусий аллома Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Али Ҳаким Термизий қаламига мансуб "Ал-Амсол мин ал-Китоб вас-сунна" (Қуръон ва суннатдан масаллар) номли асари манбашунослик жиҳатдан таҳлил этилди. Унинг…
Мамлакатимиздаги демократик тараққиёт йўли асносида ҳуқуқий давлатчилик ва кучли фуқаролик жамияти ривожланиши шароитида виждон эркинлигининг кафолатланиши боис диний ташкилотлар фаолиятининг тез суръатларда ўсишига…