Ҳадис тўпламлари орасида арбаин асарлар энг кўп тарқалган китоб тури ҳисобланади. Арбаин китоб муаллифга катта талаблар қўймайди. Зеро, унда 40 та ҳадис бўлиши унинг ягона шарти ҳисобланади.Арбаин ёзишга туртки бўлган «Умматимдан ким 40 ҳадис ёдласа…» мазмунидаги ҳадислар заиф ҳисобланса-да, иснод йўллари кўп бўлгани ҳамда фазилатли амаллардан ҳисоблангани учун олимларга бу соҳада китоб ёзишларига туртки бўлган. Шу билан бирга олимлар арбаин асарларида қисқа, ёдлашга осон бўлган ҳадисларни жамлашга эътибор берганлар. 40 ҳадисни жамлашга муҳаддислардан Абдуллоҳ ибн Муборак асос солган бўлсада, бу ишни бошқа соҳа эгалари ҳам давом эттирганлар. Жуда кўп муҳаддислар 40 ҳадис ёзиб, ўз меросларини қолдирганлар. Бу ҳозирги кунда ҳам давом этиб келмоқда.Арбаин тўпламларнинг мавзуси чекланмагани учун ҳадис китоблари орасида энг кўп тарқалган асарлардан ҳисобланади. Арбаинлар илмга, одоб, тақвога, никоҳ, талоқ, ақида, намоз, рўза, охират, аёллар, бирор кишига, бирор хислатга ва бошқа мавзуларда ёзилган. Шунингдек, 40 шайхдан, 40 шаҳардан, 40 китобдан бўлган асарлар ҳам бор. Арбаин борасида Жомий, Фузулий ва Навоий каби алломалар ҳам қалам тебратган. Туркийда биринчи бўлиб Алишер Навоий арбаин ёзгани ҳам диққатга сазовор. Мақолада айнан, арбаинлар ва уларнинг ислом динидаги ўрни ҳамда манбаларни тадқиқ этишдаги аҳамиятига доир муаммолар очиб берилган.
| Mualliflar | Muratov, Dоniyor |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2025-05-02 |
| Jild | 3 |
| Son | 4 |
| Betlar | 139-147 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2023-4/18 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2023-4/18 · Maqolaning asl sahifasi
Ҳадис, суннат, арбаин, назм, наср, саҳиҳ, заиф, иснод, жуз
| APA | Muratov, Dоniyor (2025). АРБАИН ЖАНРИ ХУСУСИДА. Мотуридийлик, 3(4), 139-147. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-4/18 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Muratov, Dоniyor АРБАИН ЖАНРИ ХУСУСИДА // Мотуридийлик. – 2025. – T. 3, № 4. – С. 139-147. – DOI: 10.47980/moturidiy/2023-4/18. |
| MLA | Muratov, Dоniyor. “АРБАИН ЖАНРИ ХУСУСИДА.” Мотуридийлик, 3(4), 139-147, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-4/18 |
| Chicago | Muratov, Dоniyor. “АРБАИН ЖАНРИ ХУСУСИДА.” Мотуридийлик, 3(4), 139-147 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-4/18 |
| Harvard | Muratov, Dоniyor (2025) ‘АРБАИН ЖАНРИ ХУСУСИДА’, Мотуридийлик, 3(4), 139-147. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-4/18 |
| BibTeX | @article{muratovdniyor2025,
title = {АРБАИН ЖАНРИ ХУСУСИДА},
author = {Muratov, Dоniyor},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2025},
volume = {3},
number = {4},
pages = {139-147},
doi = {10.47980/moturidiy/2023-4/18},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-4/18}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada mustaqillik yillarida O‘zbekistonning poytaxti Toshkent (Shosh) tarixi bo‘yicha olib borilgan ilmiy izlanishlar, dala tadqiqotlari, jumladan, Turkistonda Rossiya imperiyasi bosqini, Toshkentda Rus…
«Тарих ар-русул ва-л-мулук» (Пайғамбарлар ва подшоҳлар тарихи) – Табарийнинг бугунги кунгача етиб келган энг қадимий ислом тарихига оид асарларидан бири бўлиб, асар 915 йилга қадар инсоният тарихи ҳақида ёзилган. Асарда…
Марказий Осиёнинг моддий ва маънавий тамаддуни узоқ ўтмишга бориб тақалади. Чунончи минтақанинг барча шаҳарлари орқали Буюк Ипак йўлининг ўтиши моддий ва маънавий ривожланишига ҳамда халқаро савдо алоқаларининг…
Жаҳон мамлакатларида ислом тарихи ва маданиятини ўрганиш жараёнида бирламчи тарихий манбаларга алоҳида эътибор қаратилади. Улар орасида биографик туркумдаги сийрат ва тарожим китоблари алоҳида ўрин эгаллайди. Ушбу…
Maqolada Alixonto‘ra Sog‘uniyning ilmiy-faoliyati davomida yozgan asarlarini va ularning tasnifi haqida so‘z boradi. Sobiq sovet tuzumi XX asrning eng insonparvar, betakror, buyuk asarlarini qabul qilishga tish-tirnog‘i…
«Miftoh al-ulum» asari sohaning boshqa manbalaridan o‘zgacha talqin usuliga ega ekanligi bilan farqlanib turadi. Abu Ya‘qub Sakkokiy asardagi mavzuni alohida yondashuv asosida yozganligini har birida sezish mumkin…
Қуръони каримнинг ўрта аср мусулмон халқлари адабиётига таъсири натижасида бир қатор мумтоз адабиёт намуналари вужудга келган. Олтин Ўрда адабиётига мансуб илк бор туркий тилда ёзилган «Қисаси Рабғузий» асари ҳам ана…
Bu maqolada Amir Xusrav Dehlaviyning ruboiy janridagi ulkan merosi o‘rganishga harakat qilingan. Maqolaning maqsadi shoir asarlaridagi mafkuraviy va badiiy usulni o‘rganish, shoirning ruboiy janridagi mahoratini…
Бу илмий мақолада қомусий аллома Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Али Ҳаким Термизий қаламига мансуб "Ал-Амсол мин ал-Китоб вас-сунна" (Қуръон ва суннатдан масаллар) номли асари манбашунослик жиҳатдан таҳлил этилди. Унинг…
Маҳмуд Замахшарий ислом илмлари, хусусан, тафсиршуносликка катта ҳисса қўшган олимлардан саналади. Унинг филологик шарҳ сифатида танилган “Кашшоф” асари илмий меросининг гултожи саналади. Асарнинг муҳимлиги сабабли…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
This article focuses on two types of hadith collections, Mustadrak and Mustahraj, which appeared after 3/9 centuries. These mustardrak and mustahraj types are books written in addition to the works of Imam Bukhari…
This article explores the life and scholarly contributions of the renowned hadith scholar from Samarkand, Abdullah ibn Abdurrahman Dari mi. The author examines his role in hadith science, views on the reliability of…
Recommendation systems are instrumental in today's digital platforms, enhancing user experience by personalizing content. However, one of the significant challenges they face is the "cold start" problem, referring to…
This article provides information about Abul Hasanot Hyderabadi, one of the Hanafi scholars, and his work "Zujojat al-Masabih". The sources on which "Zujojat al-Masabih" is based and the style and jurisprudential…
This article examines the historical development, formation, and main stages of the science of hadith interpretation (sharh al-hadith). It analyzes the early interpretive practices of the Companions and the Followers…
Мақолада IX-X асрларда Мовароуннаҳрда ҳадис илмининг ривожланиши, жумладан, муҳаддис ва фақиҳ Абдуллоҳ ибн Муҳаммад Субазмунийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари ва шогирдлари ҳақида батафсил маълумот берилган…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.