Bu maqolada Amir Xusrav Dehlaviyning ruboiy janridagi ulkan merosi o‘rganishga harakat qilingan. Maqolaning maqsadi shoir asarlaridagi mafkuraviy va badiiy usulni o‘rganish, shoirning ruboiy janridagi mahoratini aniqlash, shuningdek uning ruboiylarini tahlil qilish orqali fors-tojik adabiyoti tarixida uning asarlari o‘rnini aniqlashdan iboratdir. U islom olamidagi fors va tojik tillarida ijod qiluvchi shoirlarning asarlariga kuchli ta’sir ko‘rsatgani ilmiy haqiqatdir. Shoirning asarlariga, shu jumladan uning ruboiylariga qiziqish shoirning o‘rta asrlarda mustaqil maktab yarata olganligi bilan bog‘liq. Amir Xusrav Dehlaviy o‘z davrida fors adabiyotining barcha janrlarida ijod qilgan. U ruboiy yozish sohasida kamdan-kam uchraydigan faylasufdir. Shoirning barcha asarlari Xudo, koinot, insoniyat, hayot, yer, sevgi kabi falsafiy fikrlar bilan to‘laligi va asarlaridagi so‘zlarning mukammal tanlangani tufayli noyob merosga aylandi. Bu doiradagi ulkan yutuqlar shoirning ruboiylariga ham tegishlidir. Uning ruboiylarida she’riyatning har qaysi sohasiga tegishli romantik mavzu asosiy omil hisoblansa-da, ijtimoiy va falsafiy fikr doirasida ham keng tarqaldi. U har qanday mavzuni o‘zining she’rlari orqali yetkazib bera oladigan iste’dod sohibiligi bilan insonlarni hayratda qoldiradi. Maqoladagi aytib o‘tilgan fikrlar shoir yashab, ijod etgan adabiy muhit va uning asarlarining Sharq adabiyoti rivojidagi o‘rni va ahamiyatini ochib berishga qaratilgan.
| Mualliflar | NIZAMOVA, Feruza |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2025-05-02 |
| Jild | 3 |
| Son | 4 |
| Betlar | 163-170 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2023-4/21 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2023-4/21 · Maqolaning asl sahifasi
Fors adabiyoti, tasavvuf, ruboiy, badiiy timsol, nazm, shoir, janr, tahlil, asar, til
Бу илмий мақолада қомусий аллома Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Али Ҳаким Термизий қаламига мансуб "Ал-Амсол мин ал-Китоб вас-сунна" (Қуръон ва суннатдан масаллар) номли асари манбашунослик жиҳатдан таҳлил этилди. Унинг…
Қуръони каримнинг ўрта аср мусулмон халқлари адабиётига таъсири натижасида бир қатор мумтоз адабиёт намуналари вужудга келган. Олтин Ўрда адабиётига мансуб илк бор туркий тилда ёзилган «Қисаси Рабғузий» асари ҳам ана…
Маҳмуд Замахшарий ислом илмлари, хусусан, тафсиршуносликка катта ҳисса қўшган олимлардан саналади. Унинг филологик шарҳ сифатида танилган “Кашшоф” асари илмий меросининг гултожи саналади. Асарнинг муҳимлиги сабабли…
«Miftoh al-ulum» asari sohaning boshqa manbalaridan o‘zgacha talqin usuliga ega ekanligi bilan farqlanib turadi. Abu Ya‘qub Sakkokiy asardagi mavzuni alohida yondashuv asosida yozganligini har birida sezish mumkin…
Ислом бағрикенглик, мўътадиллик ҳамда маърифат дини ҳисобланади. Ушбу диннинг муқаддас манбалари, хусусан, Қуръон ва ҳадисларда мусулмонлар ўртасида ўзаро адоват, нафрат ва бўлинишга сабаб бўладиган ҳар қандай…
Ҳадис тўпламлари орасида арбаин асарлар энг кўп тарқалган китоб тури ҳисобланади. Арбаин китоб муаллифга катта талаблар қўймайди. Зеро, унда 40 та ҳадис бўлиши унинг ягона шарти ҳисобланади.Арбаин ёзишга туртки бўлган…
Maqolada Alixonto‘ra Sog‘uniyning ilmiy-faoliyati davomida yozgan asarlarini va ularning tasnifi haqida so‘z boradi. Sobiq sovet tuzumi XX asrning eng insonparvar, betakror, buyuk asarlarini qabul qilishga tish-tirnog‘i…
Жаҳон мамлакатларида ислом тарихи ва маданиятини ўрганиш жараёнида бирламчи тарихий манбаларга алоҳида эътибор қаратилади. Улар орасида биографик туркумдаги сийрат ва тарожим китоблари алоҳида ўрин эгаллайди. Ушбу…
Марказий Осиёнинг моддий ва маънавий тамаддуни узоқ ўтмишга бориб тақалади. Чунончи минтақанинг барча шаҳарлари орқали Буюк Ипак йўлининг ўтиши моддий ва маънавий ривожланишига ҳамда халқаро савдо алоқаларининг…
«Тарих ар-русул ва-л-мулук» (Пайғамбарлар ва подшоҳлар тарихи) – Табарийнинг бугунги кунгача етиб келган энг қадимий ислом тарихига оид асарларидан бири бўлиб, асар 915 йилга қадар инсоният тарихи ҳақида ёзилган. Асарда…