Zihin felsefesinin tartışmalı konuları içerisinde sayılabilecek olan kendilik problemi, tarihsel süreç içerisinde okunduğunda töz fikrinin kabulü veya reddi ile doğrudan ilişkili bir konu olarak görünmektedir. Descartes ve David Hume tarihsel süreç içerisinde felsefi düşüncede kırılma noktalarında yer almış iki önemli filozof olarak kendilik problemine farklı yönlerden yaklaşmışlardır. Descartes probleme değişmeyen sabit bir töz arayışıyla yönelmiş ve «cogito» (düşünüyorum) ile sorunun kendi bakış açısıyla çözümünü ortaya koymak istemiştir. Hume ise Descartes’in aksine değişimin sürekliliği içerisinde değişmeyen hiçbir unsurun olmadığını bu nedenle de sabit bir töz, değişmeyen bir kendilikten söz edilemeyeceğini düşünmektedir. Ona göre kesin bilgisine ulaştığımız düşündüğümüz her şey, algılar demeti sayesinde zihnimizde bir bütünlük oluştuğu yanılgısının bir sonucudur. Bu çalışmada Descartes ve Hume’un bizim ifademizle kendilik problemine ilişkin görüşleri ele alınacak ve sonuç kısmında iki görüş arasındaki temel farklar tespit edilecektir.
| Mualliflar | DURAK, Nejdet, DEMİRBİLEK, Şulenur |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2026-01-10 |
| Jild | 4 |
| Son | 1 |
| Betlar | 95-104 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2024-1/11 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2024-1/11 · Maqolaning asl sahifasi
Descartes, Hume, Zihin, Bilinç, Kendilik, Algılar demeti.
| APA | DURAK, Nejdet, & DEMİRBİLEK, Şulenur (2026). DESCARTES VE HUME DÜŞÜNCESİNDE KENDİLİK PROBLEMİ. Мотуридийлик, 4(1), 95-104. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-1/11 |
|---|---|
| GOST (OAK) | DURAK, Nejdet, DEMİRBİLEK, Şulenur DESCARTES VE HUME DÜŞÜNCESİNDE KENDİLİK PROBLEMİ // Мотуридийлик. – 2026. – T. 4, № 1. – P. 95-104. – DOI: 10.47980/moturidiy/2024-1/11. |
| MLA | DURAK, Nejdet, and DEMİRBİLEK, Şulenur. “DESCARTES VE HUME DÜŞÜNCESİNDE KENDİLİK PROBLEMİ.” Мотуридийлик, 4(1), 95-104, 2026. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-1/11 |
| Chicago | DURAK, Nejdet, and DEMİRBİLEK, Şulenur. “DESCARTES VE HUME DÜŞÜNCESİNDE KENDİLİK PROBLEMİ.” Мотуридийлик, 4(1), 95-104 (2026). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-1/11 |
| Harvard | DURAK, Nejdet, and DEMİRBİLEK, Şulenur (2026) ‘DESCARTES VE HUME DÜŞÜNCESİNDE KENDİLİK PROBLEMİ’, Мотуридийлик, 4(1), 95-104. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-1/11 |
| BibTeX | @article{duraknejdet2026,
title = {DESCARTES VE HUME DÜŞÜNCESİNDE KENDİLİK PROBLEMİ},
author = {DURAK, Nejdet and DEMİRBİLEK, Şulenur},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2026},
volume = {4},
number = {1},
pages = {95-104},
doi = {10.47980/moturidiy/2024-1/11},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-1/11}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Начиная с X века, в Мавераннахре начинается определенная систематизация отрасли науки фикха. В этот период ученые Мавераннахра начали собирать фетва, относящиеся к ханафитскому мазхабу. Одним из первых ученых, начавших…
Мақолада илк ўрта асрлар машҳур суфийси Ҳаким Термизийнинг «Китоб ас-салот» номли фиқҳий асари унинг қўлёзма нусхаси асосида таҳлил қилинади. Ҳозирда Ҳаким Термизийнинг бизгача етиб келган 120га яқин асаридан 60га…
Мақолада суннат атамасининг луғавий ва истилоҳий маънолари ҳамда ислом ҳуқуқида қўлланилиши мазҳаблар ёндашуви мисолида очиб берилган. Бугунги кунда усул ал-фиқҳ илмида қўлланиладиган суннат атамаси расман Имом…
Ушбу мақолада ХХI асрга келиб кундан-кунга турли кўринишларда намоён бўлаётган глобал ижтимоий муаммоларга ечимлар топишнинг механизмларидан бири бўлган диний фатво бериш мавзусига доир фикрлар билдирилади. Мақолада…
İbn Sa‘d’ın Kitâbu’t-Tabakâti’l-Kebîr isimli eseri tabakat türünün ilk örneği ve erken dönem kaynaklarından biri olması sebebiyle klasik kaynaklar arasında önemli bir yere sahiptir. Sünni kaynaklar içerisinde zikredilen…
Ўзбекистонда «Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси» ташкил этилиши минтақадаги мусулмон аҳолининг диний-ижтимоий ҳаётида муҳим ўрин тутди. ХХ асрнинг 60-йилларидан бошлаб Собиқ Иттифоқ ўзининг мусулмон…
В статье речь идёт о деятельности Ходжа Ахрара (ХV в) как предводителя тариката накшбандийа, в частности, о заботе жизни простых людей (передача им земли, сокращения взимаемых налогов), примирении Темуридов при их ссоре…
XII асрда Мовароуннаҳрда фаолият юритган ҳанафий мазҳаби намоёндаларидан бири Сирожиддин Ўший калом, фиқҳ ва ҳадис соҳаларида салмоқли илмий мерос қолдирган. Олимнинг ақида илмига бағишланган «Бад ал-амолий» асари…
Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази 2020 йил 11 августда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг ПҚ-4802-сонли Қарори асосида ташкил этилган. Марказ олдига Имом Мотуридий ва унинг издошлари…
Мовароуннаҳр уламолари фиқҳда ҳам, ақидада ҳам Имом Абу Ҳанифанинг мазҳабига эргашиб, турли оқим ва фирқа вакиллари билан баҳс-мунозара қилиш орқали мазкур мазҳабни ўлкада ривожланиши ва кенг ёйилишига ҳисса қўшганлар…