Bolalarda kognitiv rivojlanishning klinik-psixologik determinantlari: diagnostik mezonlar va o‘zaro bog‘liqliklar tahlili

OSTANAQULOV, ALIJON

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Zamonaviy jamiyat va innovatsiyalar ilmiy nazariy jurnali 2026-yil, 9-Son, 2-Qism. ISSN 3060-544X topshiriq shartlarini eslab qolishda yoki bir necha bosqichdan iborat vazifani bajarishda qiynalishi mumkin. Bunday vaziyatda o‘quv natijasining pasayishi intellektual qobiliyatning yetishmasligini emas, balki kognitiv resurslardan foydalanish samaradorligining kamayganini ham ifodalashi mumkin. Kognitiv rivojlanishni tushuntirishda A. R. Luriya tomonidan ishlab chiqilgan neyropsixologik yondashuv muhim nazariy asoslardan biri hisoblanadi. Mazkur yondashuvda bosh miya funksiyalari o‘zaro hamkorlik qiluvchi funksional tizimlar faoliyati sifatida qaraladi. Birinchi funksional blok uyg‘oqlik, faollik va psixik jarayonlarning zarur energetik darajasini ta’minlash bilan bog‘liq. Ikkinchi blok axborotni qabul qilish, qayta ishlash va saqlash jarayonlarida ishtirok etadi. Uchinchi blok esa faoliyatni dasturlash, boshqarish va nazorat qilish vazifalarini bajaradi. Ushbu funksional tizimlar alohida-alohida emas, balki o‘zaro integratsiyalashgan holda ishlaydi. Shu sababli bir sohadagi funksional qiyinchilik boshqa kognitiv jarayonlarning samaradorligiga ham ta’sir qilishi mumkin. Kichik maktab yoshida boshqaruv va nazorat jarayonlarining rivojlanishi davom etadi. Bola asta-sekin o‘z xatti-harakatlarini rejalashtirish, ko‘rsatmalarga rioya qilish, impulsiv javoblarni to‘xtatish va faoliyat davomida diqqatini saqlashni o‘rganadi. Bu jarayonlar bir xil sur’atda kechmaydi. Ayrim bolalarda vazifani mustaqil tashkil etish va xatolarni nazorat qilish qobiliyati tezroq rivojlansa, boshqalarda ushbu ko‘nikmalarni shakllantirish uchun ko‘proq vaqt va tashkiliy yordam talab qilinishi mumkin. Shuning uchun yosh me’yorlari bilan bir qatorda bolaning …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarOSTANAQULOV, ALIJON
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-23
Son9
Betlar432-438
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.863
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.863 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

cognitive development, clinical psychology, child neuropsychology, working memory, voluntary attention, executive functions, inhibitory control, anxiety, psycho-emotional well-being, SDQ, когнитивное развитие, клиническая психология, нейропсихология детского возраста, рабочая память, произвольное внимание, исполнительные функции, ингибиторный контроль, тревожность, психоэмоциональное состояние, SDQ. Kichik maktab yoshidagi bolalarda kognitiv rivojlanishni o‘rganish zamonaviy klinik psixologiya, neyropsixologiya va rivojlanish psixologiyasining muhim yo‘nalishlaridan biridir. Mazkur yosh davrida bolaning bilish jarayonlari o‘quv faoliyatining murakkablashuvi, ijtimoiy munosabatlar

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAOSTANAQULOV, ALIJON (2026). BOLALARDA KOGNITIV RIVOJLANISHNING KLINIK-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI: DIAGNOSTIK MEZONLAR VA O‘ZARO BOG‘LIQLIKLAR TAHLILI. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 432-438. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.863
GOST (OAK)OSTANAQULOV, ALIJON BOLALARDA KOGNITIV RIVOJLANISHNING KLINIK-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI: DIAGNOSTIK MEZONLAR VA O‘ZARO BOG‘LIQLIKLAR TAHLILI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 432-438. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.863.
MLAOSTANAQULOV, ALIJON. “BOLALARDA KOGNITIV RIVOJLANISHNING KLINIK-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI: DIAGNOSTIK MEZONLAR VA O‘ZARO BOG‘LIQLIKLAR TAHLILI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 432-438, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.863
ChicagoOSTANAQULOV, ALIJON. “BOLALARDA KOGNITIV RIVOJLANISHNING KLINIK-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI: DIAGNOSTIK MEZONLAR VA O‘ZARO BOG‘LIQLIKLAR TAHLILI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 432-438 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.863
HarvardOSTANAQULOV, ALIJON (2026) ‘BOLALARDA KOGNITIV RIVOJLANISHNING KLINIK-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI: DIAGNOSTIK MEZONLAR VA O‘ZARO BOG‘LIQLIKLAR TAHLILI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 432-438. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.863
BibTeX
@article{ostanaqulovalijon2026,
  title = {BOLALARDA KOGNITIV RIVOJLANISHNING KLINIK-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI: DIAGNOSTIK MEZONLAR VA O‘ZARO BOG‘LIQLIKLAR TAHLILI},
  author = {OSTANAQULOV, ALIJON},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {432-438},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.863},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.863}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

OSTANAQULOV, ALIJON — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari