Qandli diabetga chalingan shaxslarga psixologik xizmat ko‘rsatish mexanizmlarini takomillashtirishning ilmiy-nazariy va amaliy asoslari

AKMALOVA, NAFOSAT

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Qandli diabet zamonaviy sog‘liqni saqlash tizimida yuqori tibbiy, ijtimoiy va psixologik ahamiyatga ega bo‘lgan surunkali kasalliklardan biri hisoblanadi. Ushbu kasallik bilan yashovchi insonlar nafaqat glyukoza almashinuvidagi buzilishlar va ularning ehtimoliy asoratlari, balki doimiy o‘zini nazorat qilish, davolanish talablariga moslashish, kundalik faoliyatni rejalashtirish hamda uzoq muddatli sog‘liq bilan bog‘liq qarorlarni qabul qilish kabi murakkab vazifalarga ham duch keladilar. Kasallikning davomiyligi va uni nazorat qilish bilan bog‘liq mas’uliyat bemorning emotsional kechinmalari, kognitiv baholash jarayonlari, motivatsion holati va ijtimoiy munosabatlariga ta’sir etishi mumkin. Xalqaro diabet federatsiyasining 2025-yilda chop etilgan XI nashridagi baholash natijalariga ko‘ra, 2024-yilda dunyo miqyosida 20–79 yoshdagi 589 million nafar katta yoshli inson qandli diabet bilan yashagan, bu mazkur yosh guruhidagi aholining taxminan 11,1 foizini tashkil etgan. Prognozlarga ko‘ra, 2050-yilga kelib ularning soni 853 million nafarga yetishi mumkin [1]. Ushbu raqamlar diabetga qarshi kurashish faqat tibbiy profilaktika va farmakologik davolash tadbirlari bilangina cheklanmasdan, bemorlarning psixologik moslashuv resurslarini rivojlantirish va hayot sifatini qo‘llab-quvvatlashga ham yo‘naltirilishi zarurligini anglatadi. Surunkali kasallik tashxisining qo‘yilishi insonning o‘z salomatligi, kelajagi va kundalik imkoniyatlariga bo‘lgan munosabatini o‘zgartirishi mumkin. Ayrim bemorlarda kasallik bilan bog‘liq xavotir, hissiy charchoq, davolanishga nisbatan qarshilik, o‘ziga ishonchning pasayishi yoki ijtimoiy faollikning cheklanishi kuzatiladi. Mazkur holatlar har bir bemorda bir xil namoyon bo‘lmasdan, kasallik …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAKMALOVA, NAFOSAT
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-23
Son9
Betlar400-405
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.867
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.867 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

diabetes mellitus, psychological support, diabetes distress, psychological adaptation, emotional stability, psychological intervention, cognitive behavioral approach, individualized care, social support, psychological monitoring, сахарный диабет, психологическая помощь, диабетический дистресс, психологическая адаптация, эмоциональная устойчивость, психокоррекция, когнитивно-поведенческий подход, индивидуальная помощь, социальная поддержка, психологический мониторинг

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAAKMALOVA, NAFOSAT (2026). QANDLI DIABETGA CHALINGAN SHAXSLARGA PSIXOLOGIK XIZMAT KO‘RSATISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING ILMIY-NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 400-405. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.867
GOST (OAK)AKMALOVA, NAFOSAT QANDLI DIABETGA CHALINGAN SHAXSLARGA PSIXOLOGIK XIZMAT KO‘RSATISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING ILMIY-NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 400-405. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.867.
MLAAKMALOVA, NAFOSAT. “QANDLI DIABETGA CHALINGAN SHAXSLARGA PSIXOLOGIK XIZMAT KO‘RSATISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING ILMIY-NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 400-405, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.867
ChicagoAKMALOVA, NAFOSAT. “QANDLI DIABETGA CHALINGAN SHAXSLARGA PSIXOLOGIK XIZMAT KO‘RSATISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING ILMIY-NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 400-405 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.867
HarvardAKMALOVA, NAFOSAT (2026) ‘QANDLI DIABETGA CHALINGAN SHAXSLARGA PSIXOLOGIK XIZMAT KO‘RSATISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING ILMIY-NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 400-405. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.867
BibTeX
@article{akmalovanafosat2026,
  title = {QANDLI DIABETGA CHALINGAN SHAXSLARGA PSIXOLOGIK XIZMAT KO‘RSATISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING ILMIY-NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI},
  author = {AKMALOVA, NAFOSAT},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {400-405},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.867},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.867}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari