Shaxs aqliy salohiyatini rivojlantirishning psixologik omillari va kognitiv strategiyalar

MUXAMATOVA, MEXRINOZ

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bugungi kunda shaxsning aqliy salohiyatini rivojlantirish masalasi psixologiya, pedagogika va ta’lim amaliyotining muhim yo‘nalishlaridan biri sifatida namoyon bo‘lmoqda. Axborot oqimining jadallashuvi, raqamli texnologiyalarning keng qo‘llanilishi, kasbiy faoliyat mazmunining murakkablashuvi va insondan yangi bilimlarni tezkor o‘zlashtirishni talab qiluvchi sharoitlarning yuzaga kelishi shaxsning intellektual imkoniyatlariga qo‘yiladigan talablarni yanada kuchaytirmoqda. Bunday sharoitda faqat mavjud bilimlar hajmi emas, balki axborotni mustaqil izlash, uni tahlil qilish, taqqoslash, umumlashtirish, muammoli vaziyatlarda samarali qaror qabul qilish va o‘z fikrlash jarayonini nazorat qila olish qobiliyati ham alohida ahamiyat kasb etadi. Shaxsning aqliy salohiyati birgina intellekt darajasi bilan chegaralanmaydi. U bilish jarayonlarining o‘zaro uyg‘unligi, motivatsion yo‘nalish, emotsional holat, irodaviy sifatlar, refleksiv qobiliyatlar va o‘zini o‘zi boshqarish mexanizmlari bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan ko‘p komponentli hodisadir. Insonning yangi bilimlarni egallashi, ularni amaliy vaziyatlarga tatbiq etishi va mavjud tajribasi asosida yangi xulosalar chiqarishi uning kognitiv imkoniyatlari bilan bir qatorda ushbu imkoniyatlardan qanday foydalanishiga ham bog‘liq. Shu sababli aqliy rivojlanishni faqat tabiiy qobiliyatlarning namoyon bo‘lishi sifatida emas, balki muayyan psixologik sharoitlar va ongli faoliyat orqali takomillashtirilishi mumkin bo‘lgan jarayon sifatida o‘rganish zarur. Aqliy salohiyatning rivojlanishida diqqat, xotira, tafakkur va idrok kabi kognitiv jarayonlar asosiy psixologik mexanizmlarni tashkil etadi. Diqqatning barqarorligi va taqsimlanishi axborotni samarali qabul qilishga xizmat qilsa, xotiraning faol ishlashi o‘zlashtirilgan …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMUXAMATOVA, MEXRINOZ
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-04
Son9
Betlar393-398
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.731
Indeksga qo‘shilgan2026-10-08

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.731 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

personality, intellectual potential, intelligence, cognitive development, psychological factors, cognitive strategies, thinking, memory, attention, metacognition, reflection, self-regulation, intellectual activity, личность, умственный потенциал, интеллект, когнитивное развитие, психологические факторы, когнитивные стратегии, мышление, память, внимание, метакогниция, рефлексия, саморегуляция, интеллектуальная активность

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAMUXAMATOVA, MEXRINOZ (2026). SHAXS AQLIY SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK OMILLARI VA KOGNITIV STRATEGIYALAR. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 393-398. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.731
GOST (OAK)MUXAMATOVA, MEXRINOZ SHAXS AQLIY SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK OMILLARI VA KOGNITIV STRATEGIYALAR // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 393-398. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.731.
MLAMUXAMATOVA, MEXRINOZ. “SHAXS AQLIY SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK OMILLARI VA KOGNITIV STRATEGIYALAR.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 393-398, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.731
ChicagoMUXAMATOVA, MEXRINOZ. “SHAXS AQLIY SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK OMILLARI VA KOGNITIV STRATEGIYALAR.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 393-398 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.731
HarvardMUXAMATOVA, MEXRINOZ (2026) ‘SHAXS AQLIY SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK OMILLARI VA KOGNITIV STRATEGIYALAR’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 393-398. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.731
BibTeX
@article{muxamatovamexrinoz2026,
  title = {SHAXS AQLIY SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK OMILLARI VA KOGNITIV STRATEGIYALAR},
  author = {MUXAMATOVA, MEXRINOZ},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {393-398},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.731},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.731}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari