Oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarida kasbiy so‘nish sindromi: omillar va profilaktika istiqbollari

MATKARIMOVA, MUXABBAT

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Mamlakatimizda ta’lim tizimini rivojlantirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanib, o‘qituvchi-pedagog kasbining nufuzi yildan-yilga ortib bormoqda. Davlatimiz tomonidan pedagoglarga turli imtiyozlar, moddiy va ma’naviy qo‘llab- quvvatlash choralari ko‘rilmoqda va shu bilan birga, zamonaviy ta’lim tizimi pedagog shaxsiga yuqori talablarni qo‘ymoqda. Bugungi kunda o‘qituvchi nafaqat bilim beruvchi, balki tarbiyachi, psixolog va tashkilotchi sifatida ham faoliyat yuritadi. Bu esa uning kasbiy yuklamasini oshirmoqda, natijada ayrim pedagoglarda ruhiy charchash, stress va kasbiy so‘nish holatlari kuzatilmoqda. Jahon ilmiy- Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 8/2026 ISSN: 3060-527X tadqiqot markazlarida pedagoglarda kasbiy so‘nish jarayonining ijtimoiy-psixologik xususiyatlarini o‘rganishga oid keng qamrovli ilmiy izlanishlar olib borilmoqda. Ayniqsa pedagog shaxsida kuzatiladigan kasbiy so‘nish jarayonini faoliyat samaradorligi pasayishi, pedagog- o‘qituvchilarda ruhiy charchash holatining kelib chiqishi sabablarini o’rganish muhim sanaladi. Kasbiy so‘nish muammosi hozirgi davrning dolzarb psixologik muammolaridan biri hisoblanadi. Ushbu muammoni o‘rganish va uning oldini olish ta’lim sifatini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Zamonaviy oliy ta’lim tizimidagi transformatsiyalar, raqamlashtirish jarayonlari va pedagogik faoliyatga qo‘yilayotgan yuqori talablar professor-o‘qituvchilardan nafaqat yuqori intellektual salohiyatni, balki kuchli psixologik barqarorlikni ham talab etmoqda. O‘qituvchilik faoliyati an’anaviy ravishda "inson-inson" tizimiga mansub bo‘lib, yuqori darajadagi hissiy muloqot va mas’uliyat bilan tavsiflanadi. Uzoq muddatli va intensiv ruhiy yuklama natijasida pedagoglarda kasbiy so‘nish sindromi (Professional Burnout …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMATKARIMOVA, MUXABBAT
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-20
Son8
Betlar116-121
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.402
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.402 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

professional burnout, emotional exhaustion, depersonalization, higher education, faculty members, psychological prevention, stress management, профессиональное выгорание, эмоциональное истощение, деперсонализация, высшее образование, преподаватели, психологическая профилактика, управление стрессом

Iqtibos keltirish

APAMATKARIMOVA, MUXABBAT (2026). OLIY TA’LIM MUASSASALARI PROFESSOR-O‘QITUVCHILARIDA KASBIY SO‘NISH SINDROMI: OMILLAR VA PROFILAKTIKA ISTIQBOLLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 116-121. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.402
GOST (OAK)MATKARIMOVA, MUXABBAT OLIY TA’LIM MUASSASALARI PROFESSOR-O‘QITUVCHILARIDA KASBIY SO‘NISH SINDROMI: OMILLAR VA PROFILAKTIKA ISTIQBOLLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 116-121. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.402.
MLAMATKARIMOVA, MUXABBAT. “OLIY TA’LIM MUASSASALARI PROFESSOR-O‘QITUVCHILARIDA KASBIY SO‘NISH SINDROMI: OMILLAR VA PROFILAKTIKA ISTIQBOLLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 116-121, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.402
ChicagoMATKARIMOVA, MUXABBAT. “OLIY TA’LIM MUASSASALARI PROFESSOR-O‘QITUVCHILARIDA KASBIY SO‘NISH SINDROMI: OMILLAR VA PROFILAKTIKA ISTIQBOLLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 116-121 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.402
HarvardMATKARIMOVA, MUXABBAT (2026) ‘OLIY TA’LIM MUASSASALARI PROFESSOR-O‘QITUVCHILARIDA KASBIY SO‘NISH SINDROMI: OMILLAR VA PROFILAKTIKA ISTIQBOLLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 116-121. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.402
BibTeX
@article{matkarimovamuxabbat2026,
  title = {OLIY TA’LIM MUASSASALARI PROFESSOR-O‘QITUVCHILARIDA KASBIY SO‘NISH SINDROMI: OMILLAR VA PROFILAKTIKA ISTIQBOLLARI},
  author = {MATKARIMOVA, MUXABBAT},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {116-121},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.402},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.402}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

MATKARIMOVA, MUXABBAT — boshqa maqolalari