Oilaviy tarbiya jarayonida bolalarning kognitiv jarayonlarini rivojlantirishning ijtimoiy-psixologik determinantlari

VAYDULLAYEVA, MADINABONU

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Zamonaviy psixologiya va pedagogika fanida bolaning intellektual rivojlanishi, bilish faoliyatining shakllanishi hamda shaxs sifatida kamol topishida oilaviy tarbiya muhitining o‘rni alohida ilmiy ahamiyat kasb etmoqda. Bola hayotining dastlabki bosqichlarida egallaydigan bilimlari, atrof-muhitni anglash usullari, fikrlash faoliyati va muammoli vaziyatlarga munosabati, avvalo, uning oiladagi tajribasi hamda yaqin ijtimoiy munosabatlari asosida shakllanadi. Shu sababli oilani bolaning kognitiv rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatuvchi birlamchi psixologik makon sifatida o‘rganish dolzarb ilmiy masalalardan biridir. Kognitiv jarayonlar insonning borliqni anglash, axborotni qabul qilish, qayta ishlash va undan amaliy faoliyatda foydalanish imkonini beruvchi murakkab psixologik tizim hisoblanadi. Diqqat, idrok, xotira, tafakkur, tasavvur va nutq kabi jarayonlarning rivojlanishi bolaning o‘quv faoliyati, ijtimoiy moslashuvi hamda kelgusidagi shaxsiy muvaffaqiyatlari uchun muhim poydevor yaratadi. Mazkur jarayonlarning shakllanishi faqat biologik yetilish bilan emas, balki bolaning ijtimoiy tajribasi, muloqot muhiti va tarbiyaviy ta’sirlar bilan ham chambarchas bog‘liqdir. Oilaviy tarbiya jarayonida ota-onaning bolaga bo‘lgan munosabati, muloqot shakli, qo‘llab- quvvatlash darajasi va tarbiyaviy yondashuvlari bolaning kognitiv faolligini belgilovchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. Oilada bolaning fikrini erkin ifodalashi, savol berishi, mustaqil qaror qabul qilishga yo‘naltirilishi uning tafakkur jarayonlarini faollashtiradi. Aksincha, haddan tashqari nazorat, doimiy tanqid yoki emotsional befarqlik bolaning bilish faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ijtimoiy-psixologik yondashuv nuqtayi nazaridan qaralganda, bolaning kognitiv rivojlanishi shaxs va muhit o‘rtasidagi …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarVAYDULLAYEVA, MADINABONU
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-08-10
Son7
Betlar306-312
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.315
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.315 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

family education, cognitive processes, child development, social-psychological determinants, thinking, memory, attention, perception, parent-child relationships, family psychological environment, семейное воспитание, когнитивные процессы, развитие ребёнка, социально-психологические детерминанты, мышление, память, внимание, восприятие, родительские отношения, психологический климат семьи

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAVAYDULLAYEVA, MADINABONU (2026). OILAVIY TARBIYA JARAYONIDA BOLALARNING KOGNITIV JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 306-312. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.315
GOST (OAK)VAYDULLAYEVA, MADINABONU OILAVIY TARBIYA JARAYONIDA BOLALARNING KOGNITIV JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 306-312. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.315.
MLAVAYDULLAYEVA, MADINABONU. “OILAVIY TARBIYA JARAYONIDA BOLALARNING KOGNITIV JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 306-312, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.315
ChicagoVAYDULLAYEVA, MADINABONU. “OILAVIY TARBIYA JARAYONIDA BOLALARNING KOGNITIV JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 306-312 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.315
HarvardVAYDULLAYEVA, MADINABONU (2026) ‘OILAVIY TARBIYA JARAYONIDA BOLALARNING KOGNITIV JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 306-312. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.315
BibTeX
@article{vaydullayevamadinabonu2026,
  title = {OILAVIY TARBIYA JARAYONIDA BOLALARNING KOGNITIV JARAYONLARINI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI},
  author = {VAYDULLAYEVA, MADINABONU},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {306-312},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.315},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.315}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari