Kirish. Jahondagi globallashuv sharoitida postindustrial taraqqiyot, intensiv urbanizatsiya, xalqaro migratsiya, oilaviy rollarning qayta taqsimlanishi hamda raqamli texnologiyalarning kundalik turmushga chuqur kirib borishi oila institutining mazmuni va psixologik funksiyalarini sezilarli darajada o‘zgartirmoqda. Mazkur transformatsiyalar nikohga kirish motivlari, er-xotinlarning o‘zaro munosabatlari, ota-ona va farzandlar o‘rtasidagi muloqot shakllari hamda oiladagi emotsional yaqinlikning namoyon bo‘lish xususiyatlarida o‘z aksini topmoqda. Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, 1990-yillarda OECD mamlakatlarining aksariyatida har ming aholiga 5-7 ta nikoh to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, 2022-yilga kelib mazkur ko‘rsatkich o‘rtacha 4,3 tani tashkil etgan. Shu bilan birga, birinchi nikohga kirishning o‘rtacha yoshi ayollarda 25 yoshdan qariyb 32 yoshga, erkaklarda esa 28 yoshdan 34 yoshga ko‘tarilgan. Bu holat zamonaviy jamiyatda nikoh va oilaviy hayotga oid qadriyatlar, ustuvorliklar hamda ijtimoiy-psixologik kutishlarning tubdan o‘zgarayotganini ko‘rsatadi [1]. Oilaviy munosabatlar tizimidagi mazkur o‘zgarishlar faqat nikohning institutsional ko‘rsatkichlari bilan cheklanib qolmay, shaxslarning emotsional farovonligi va yaqin munosabatlarni o‘rnatish imkoniyatlariga ham ta’sir ko‘rsatmoqda. Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining 2025-yilda e’lon qilingan global hisobotida dunyo aholisining taxminan har oltinchi vakili, ya’ni qariyb 16 foizi yolg‘izlik holatini boshdan kechirayotgani qayd etilgan. Yolg‘izlik va ijtimoiy yakkalanish bilan yiliga 871 mingdan ortiq bevaqt o‘lim holati bog‘liqligi hamda bu ko‘rsatkich bir soatda taxminan 100 ta o‘limga teng ekani ta’kidlangan. Mazkur dalillar hissiy aloqalarning …
| Mualliflar | YANGIBOYEVA, DILDORAXON |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-16 |
| Son | 7 |
| Betlar | 182-191 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.253 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.253 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
emotional alienation, loneliness, Uzbek family, marital relationships, emotional closeness, family support, gender, family communication, digital technologies, эмоциональная алиенация, одиночество, узбекская семья, супружеские отношения, эмоциональная близость, семейная поддержка, гендер, семейная коммуникация, цифровые технологии. PSYCHOSOCIAL PARAMETERS OF EMOTIONAL ALIENATION AMONG COUPLES IN UZBEK FAMILIES
Kirish. So‘nggi yillarda raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi ta’lim tizimida tub o‘zgarishlarni yuzaga keltirdi. Ayniqsa, sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining keng qo‘llanilishi oliy ta’lim muassasalarida…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida pedagog kadrlarni tayyorlash masalasi nafaqat kasbiy bilim va metodik tayyorgarlikni shakllantirish, balki bo‘lajak mutaxassislarning shaxsiy- psixologik xususiyatlarini hisobga olishni…
Kirish. Bugungi kunda jahonning yetuk mutaxassislar tomonidan futbol sport turida malaka mezonlari va yo‘nalishlariga qaratilgan sportchilarni saralash, ampluasi bo‘yicha yo‘naltirishga oid ilmiy-tadqiqot ishlari olib…
Kirish. Raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi, urbanizatsiya va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar O‘zbekiston oilalarining an’anaviy tuzilishi va ichki munosabatlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Oilaviy…
Kirish. Bugungi kunda ta’lim tizimida yuz berayotgan tub o‘zgarishlar bo‘lajak o‘qituvchilardan nafaqat chuqur kasbiy bilimga ega bo‘lishni, balki yangicha fikrlash, pedagogik jarayonni ijodiy tashkil etish va…
Kirish. Bugungi kunda jamiyat taraqqiyotining asosiy omillaridan biri sifatida ijodkor, mustaqil fikrlaydigan va yangilik yaratishga qodir shaxslarni tarbiyalash masalasi alohida ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa…
Kirish. Bo‘lajak o‘qituvchida pedagogik tafakkurni rivojlantirish oliy pedagogik ta’limning eng murakkab va uzoq muddatli vazifalaridan biri bo‘lib, u faqat alohida metod yoki bir martalik mashg‘ulot orqali emas, balki…
Kirish. Oila shaxsning emotsional rivojlanishi, ijtimoiy identifikatsiyasi, psixologik xavfsizligi va hayotiy barqarorligini ta’minlovchi muhim ijtimoiy-psixologik tizimdir. Oilaviy munosabatlarning barqarorligi faqat…
Kirish. Zamonaviy oliy ta’lim tizimida raqobatbardosh, mas’uliyatli va yuksak kasbiy madaniyatga ega mutaxassislarni tayyorlash ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. Bunday mutaxassisni shakllantirish nafaqat chuqur…
Kirish. Bugungi kunda ta'lim sohasini tubdan isloh qilish, yosh avlodni har tomonlama barkamol, bilimli va raqobatbardosh shaxs etib voyaga yetkazish Oʻzbekiston davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri…