Kirish. Oila shaxsning emotsional rivojlanishi, ijtimoiy identifikatsiyasi, psixologik xavfsizligi va hayotiy barqarorligini ta’minlovchi muhim ijtimoiy-psixologik tizimdir. Oilaviy munosabatlarning barqarorligi faqat nikohning huquqiy jihatdan saqlanishi, er-xotinning birgalikda yashashi yoki umumiy farzandlarning mavjudligi bilan belgilanmaydi. Nikohning ichki psixologik sifati, avvalo, turmush o‘rtoqlar o‘rtasidagi emotsional yaqinlik, o‘zaro ishonch, qo‘llab-quvvatlash, samarali kommunikatsiya, sheriklik va umumiy hayotiy maqsadlarning mavjudligi bilan tavsiflanadi. Emotsional alienatsiya oila a’zolarining jismonan bir makonda yashashiga qaramay, hissiy va psixologik jihatdan bir-biridan uzoqlashib borishini ifodalaydi. Mazkur fenomen oddiy ranjish, qisqa muddatli nizo yoki vaqtinchalik emotsional sovuqlikdan farq qiladi. Unda shaxs turmush o‘rtog‘iga o‘z ichki kechinmalarini bildirishni kamaytiradi, munosabatlarni yaxshilashga kamroq psixologik kuch sarflaydi, o‘zini tushunilmagan yoki qadrsiz his qiladi hamda oilaviy munosabatlarning kelajagiga ishonchini yo‘qota boshlaydi [1]. Emotsional alienatsiya mazmunan ijtimoiy izolyatsiya yoki yolg‘izlik bilan bog‘liq bo‘lsa-da, ular bilan aynan bir hodisa emas. Shaxs keng ijtimoiy aloqalarga ega bo‘lishi va oila a’zolari bilan doimiy muloqot qilishi mumkin, biroq munosabatlar uning hissiy ehtiyojlarini qondirmasa, u subyektiv begonalashuvni boshdan kechiradi. Yolg‘izlikni o‘lchashga qaratilgan UCLA shkalasining psixometrik tadqiqotlari ham mazkur kechinmaning aloqalar sonidan ko‘ra, ularning sifati va shaxs tomonidan qanday baholanishi bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi. Ajrim odatda bir martalik qarorning natijasi sifatida emas, balki uzoq vaqt davomida shakllanadigan murakkab psixologik jarayon sifatida yuzaga keladi. Huquqiy ajrimdan …
| Mualliflar | YANGIBOYEVA, DILDORAXON |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-25 |
| Son | 6 |
| Betlar | 76-85 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.249 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.249 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
emotional alienation, divorce, psychological predictor, Uzbek family, spousal communication, emotional closeness, family cooperation, digital technologies, author-developed questionnaire, эмоциональная алиенация, эмоциональное отчуждение, развод, психологический предиктор, узбекская семья, супружеская коммуникация, эмоциональная близость, семейное сотрудничество, цифровые технологии, авторский опросник. EMOTIONAL ALIENATION AS A PSYCHOLOGICAL PREDICATE OF DIVORCE IN UZBEK FAMILIES
Kirish. Bugungi kunda jamiyat taraqqiyotining asosiy omillaridan biri sifatida ijodkor, mustaqil fikrlaydigan va yangilik yaratishga qodir shaxslarni tarbiyalash masalasi alohida ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa…
Kirish. Bugungi kunda ta'lim sohasini tubdan isloh qilish, yosh avlodni har tomonlama barkamol, bilimli va raqobatbardosh shaxs etib voyaga yetkazish Oʻzbekiston davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri…
Kirish. Raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi, urbanizatsiya va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar O‘zbekiston oilalarining an’anaviy tuzilishi va ichki munosabatlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Oilaviy…
Kirish. O‘zbekiston Respublikasi jamiyatda oliy ta’lim muassasalari muayyan ta’limiy funksiyalarni bajaradi. Bular ijtimoiy, pedagogik, musiqiy, ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlanish, mutiaxassis kadr sifatida tayyorlash va…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida pedagog kadrlarni tayyorlash masalasi nafaqat kasbiy bilim va metodik tayyorgarlikni shakllantirish, balki bo‘lajak mutaxassislarning shaxsiy- psixologik xususiyatlarini hisobga olishni…
Kirish. Voleybol sport to‘garaklarida harakatli o‘yinlardan foydalanish nafaqat o‘quvchilarning jismoniy sifatlarini rivojlantirish, balki ularda ijtimoiy va psixologik ko‘nikmalarni shakllantirishda ham muhim…
Kirish. Jahondagi globallashuv sharoitida postindustrial taraqqiyot, intensiv urbanizatsiya, xalqaro migratsiya, oilaviy rollarning qayta taqsimlanishi hamda raqamli texnologiyalarning kundalik turmushga chuqur kirib…
Kirish. Bugungi kunda oliy ta’lim tizimida talabalarning nafaqat intellektual salohiyatini, balki ularning psixologik barqarorligi, hissiy holatlarini boshqarish qobiliyati va murakkab ijtimoiy vaziyatlarga moslasha…
Kirish. So‘nggi yillarda raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi ta’lim tizimida tub o‘zgarishlarni yuzaga keltirdi. Ayniqsa, sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining keng qo‘llanilishi oliy ta’lim muassasalarida…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarning faqat bilimlarni o‘zlashtirishi emas, balki ularni mustaqil tahlil qilishi, mantiqiy xulosa chiqarishi, yangi vaziyatlarda qo‘llashi va ijodiy yondasha olishi muhim…