Boshlang‘ich sinflarda tarixiy kontseptsiyalarni sodda hayotiy misollar orqali shakllantirish: metodik model tahlili

QODIROVA, BUZULAYXO

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Boshlang‘ich ta’limda tarixiy kontseptsiyalarni o‘quvchilarga sodda va tushunarli misollar orqali o‘rgatish masalasi zamonaviy ta’lim nazariyasi va amaliyotida alohida ahamiyat kasb etadi, chunki bu jarayon shunchaki tarixiy ma’lumot berish emas, balki o‘quvchida tarixiy vaqt hissini, o‘zgarish va davomiylikni anglashni, manbaga tanqidiy munosabatni hamda milliy- madaniy o‘zlikni his qilishning dastlabki asoslarini shakllantirishdir. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni [1] va davlat ta’lim standartlarini takomillashtirish bo‘yicha qabul qilingan me’yoriy hujjatlar [2] ta’lim mazmunining o‘quvchi yoshi va idrok imkoniyatiga mos tarzda tashkil etilishini talab qiladi. Biroq amaliyotda tarixiy kontseptsiyalar ko‘pincha yuqori sinflarga xos murakkab kategoriyalar – “tarixiy davr”, “davlatchilik”, “sabab-oqibat munosabati”, “manbashunoslik” – orqali tushuntiriladi, bu esa boshlang‘ich sinf o‘quvchisining konkret-obrazli tafakkuriga mos kelmaydi. Seixas va Morton tarixiy tafakkurni ahamiyat, dalil, o‘zgarish va davomiylik, sabab-oqibat, tarixiy istiqbol hamda axloqiy o‘lchov kabi olti asosiy kontseptsiya orqali ta’riflaydi [11], biroq bu model dastlab o‘rta va yuqori sinf o‘quvchilari uchun ishlab chiqilgan bo‘lib, uni boshlang‘ich yoshga moslashtirish alohida metodik yechimni talab qiladi. Shu sababli mazkur maqolaning ilmiy muammosi quyidagicha shakllantiriladi: boshlang‘ich sinf o‘quvchisi uchun tarixiy kontseptsiyalarni ilmiy mohiyatini yo‘qotmasdan qanday metodik yo‘l bilan soddalashtirish mumkin? Tadqiqotning maqsadi – boshlang‘ich ta’limda tarixiy kontseptsiyalarni sodda hayotiy misollar orqali o‘rgatishning nazariy-metodik modelini ishlab chiqish va asoslashdan iborat. Ushbu maqsaddan kelib …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarQODIROVA, BUZULAYXO
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-08-10
Son7
Betlar52-57
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.222
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.222 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

primary education, historical concept, historical thinking, methodological model, conceptual matrix, historical time, cause and effect, cultural heritage. FORMING HISTORICAL CONCEPTS IN PRIMARY EDUCATION THROUGH SIMPLE REAL-LIFE EXAMPLES: AN ANALYSIS OF THE METHODOLOGICAL MODEL, начальное образование, историческая концепция, историческое мышление, методическая модель, концептуальная матрица, историческое время, причинно-следственная связь, культурное наследие

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAQODIROVA, BUZULAYXO (2026). BOSHLANG‘ICH SINFLARDA TARIXIY KONTSEPTSIYALARNI SODDA HAYOTIY MISOLLAR ORQALI SHAKLLANTIRISH: METODIK MODEL TAHLILI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 52-57. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.222
GOST (OAK)QODIROVA, BUZULAYXO BOSHLANG‘ICH SINFLARDA TARIXIY KONTSEPTSIYALARNI SODDA HAYOTIY MISOLLAR ORQALI SHAKLLANTIRISH: METODIK MODEL TAHLILI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 52-57. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.222.
MLAQODIROVA, BUZULAYXO. “BOSHLANG‘ICH SINFLARDA TARIXIY KONTSEPTSIYALARNI SODDA HAYOTIY MISOLLAR ORQALI SHAKLLANTIRISH: METODIK MODEL TAHLILI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 52-57, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.222
ChicagoQODIROVA, BUZULAYXO. “BOSHLANG‘ICH SINFLARDA TARIXIY KONTSEPTSIYALARNI SODDA HAYOTIY MISOLLAR ORQALI SHAKLLANTIRISH: METODIK MODEL TAHLILI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 52-57 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.222
HarvardQODIROVA, BUZULAYXO (2026) ‘BOSHLANG‘ICH SINFLARDA TARIXIY KONTSEPTSIYALARNI SODDA HAYOTIY MISOLLAR ORQALI SHAKLLANTIRISH: METODIK MODEL TAHLILI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 52-57. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.222
BibTeX
@article{qodirovabuzulayxo2026,
  title = {BOSHLANG‘ICH SINFLARDA TARIXIY KONTSEPTSIYALARNI SODDA HAYOTIY MISOLLAR ORQALI SHAKLLANTIRISH: METODIK MODEL TAHLILI},
  author = {QODIROVA, BUZULAYXO},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {52-57},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.222},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.222}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

QODIROVA, BUZULAYXO — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari