Мақолада муҳаддис Жамолиддин Зайлаийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари, шунингдек, унинг асарлари таҳлил қилинган. Шунингдек мақолада “Насб ар-роя” асарининг мавзуси, ёзилиш услуби, бошқа асарлардан устунлик жиҳатлари очиб берилган ҳамда унинг ҳадис илмида тутган ўрни ва уламоларнинг эътирофлари баён этилган.“Насб ар-роя” машхур фиқҳий манба “ал-Ҳидоя”да келган ҳадисларини ўрганишга бағишланган тахриж асардир. Тахриж илми ҳадис санади ва матни билан боғлиқ, Қуръон ва суннатга хизмат қилувчи муҳим илмлардан бири бўлиб, у орқали ҳадиснинг ҳадис манбаларидаги ўрни, ровийлари, ривоят йўллари ва унга тааллуқли бошқа масалалар ўрганилади. Тахриж илмининг энг муҳим жиҳати талаба ёки тадқиқотчи у орқали ҳадиснинг асл манбасига энг яқин ва осон йўл билан етади, шунингдек, ҳадиснинг саҳиҳ ёки заифлик кайфиятидан ҳам тезда хабардор бўлади.Зайлаийнинг ушбу асари “ал-Ҳидоя” ҳадисларига ёзилган тахриж асарлар орасида энг яхшиси, энг фойдалиси ва кенг қамровлисидир. Муаллиф асарда ҳадисларнинг ривоят йўллари ва уларнинг ҳадис тўпламларидаги ўринларини баён қилган. Шунингдек, олим жарҳ ва таъдил имомларининг ровийлар ҳақларидаги сўзларини гўзал бир шаклда келтирган. “Насб ар-роя” асари ҳанафий мазҳабининг илм хазиналаридан биридир. Шунингдек, асар бошқа мазҳаблар учун ҳам қадрли манба ҳисобланиб, улар ҳам кенг миқёсда фойдаланишади. Чунки Зайлаийнинг ижодига хос хусусият шундаки, унинг асарида нафақат ҳанафий, балки бошқа мазҳабларнинг мавзуга оид далиллари ҳам қамраб олинган. Шу жиҳатдан, “Насб ар-роя” асари барча ислом уламолари тарафидан юксак эътирофга сазовор бўлган.
| Mualliflar | BOBONAZAROV, Davronbek |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2025-03-05 |
| Jild | 2 |
| Son | 4 |
| Betlar | 96-101 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2022/4/12 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2022/4/12 · Maqolaning asl sahifasi
ҳадис, тахриж, ҳанафий, “Насб ар-роя”, “ал-Ҳидоя”, жарҳ, таъдил, зайл, фиҳрист
| APA | BOBONAZAROV, Davronbek (2025). “НАСБ АР-РОЯ” АСАРИНИНГ ҲАДИС МАНБАЛАРИ ОРАСИДА ТУТГАН ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ. Мотуридийлик, 2(4), 96-101. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/12 |
|---|---|
| GOST (OAK) | BOBONAZAROV, Davronbek “НАСБ АР-РОЯ” АСАРИНИНГ ҲАДИС МАНБАЛАРИ ОРАСИДА ТУТГАН ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ // Мотуридийлик. – 2025. – T. 2, № 4. – B. 96-101. – DOI: 10.47980/moturidiy/2022/4/12. |
| MLA | BOBONAZAROV, Davronbek. ““НАСБ АР-РОЯ” АСАРИНИНГ ҲАДИС МАНБАЛАРИ ОРАСИДА ТУТГАН ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ.” Мотуридийлик, 2(4), 96-101, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/12 |
| Chicago | BOBONAZAROV, Davronbek. ““НАСБ АР-РОЯ” АСАРИНИНГ ҲАДИС МАНБАЛАРИ ОРАСИДА ТУТГАН ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ.” Мотуридийлик, 2(4), 96-101 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/12 |
| Harvard | BOBONAZAROV, Davronbek (2025) ‘“НАСБ АР-РОЯ” АСАРИНИНГ ҲАДИС МАНБАЛАРИ ОРАСИДА ТУТГАН ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ’, Мотуридийлик, 2(4), 96-101. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/12 |
| BibTeX | @article{bobonazarovdavronbek2025,
title = {“НАСБ АР-РОЯ” АСАРИНИНГ ҲАДИС МАНБАЛАРИ ОРАСИДА ТУТГАН ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ},
author = {BOBONAZAROV, Davronbek},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2025},
volume = {2},
number = {4},
pages = {96-101},
doi = {10.47980/moturidiy/2022/4/12},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/12}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
This article is devoted to an important issue related to the cultural life of Muslims in the era of irrational intolerance, and an attempt was made to provide examples of the logical arguments of our scholars in…
Мақолада ҳадис тушунчаси, ҳадис илми ва унинг турлари, ҳадис илми бўйича ёзилган асарлар ҳақида атрофлича таҳлил қилинган. Жумладан, ҳадис илми “ривоят илми”, яъни ҳадисни ривоят нуқтаи назаридан билиш ва “дироят илми”…
XIV–XV асрларда Индонезия архипелагида ислом дини тарқалишида самарқандлик олимлар муҳим ўрин тутган. Шундай олимлардан бири Малик Иброҳим Самарқандий (ваф. 1419)дир. Манбаларда унинг асли самарқандлик бўлиб, Индонезия…
Маҳмуд Замахшарийнинг “Атвоқ аз-заҳаб фи ал-мавоиъз ва-л-хутаб” асари зуҳд ва гўзал ахлоққа, ёмонликларни тарк этиш ва яхшиликка буюрувчи олтин насиҳат ва иршоддан иборат юзта мақола тўпламидир.Мазкур мақолада ушбу…
Ушбу мақолада VIII–IX асрларда аббосийлар давлатидаги ижтимоий-маданий муҳит ҳақида сўз юритилади. Маълумки, милодий 750 йилда аббосийлар умавийлар устидан ғалаба қозониб, ҳокимиятни эгаллаган ва пойтахти Бағдод бўлган…
Ушбу мақолада XI–XII асрларда Хуросон минтақасида ҳукмронлик қилган салжуқийлар сулоласи давридаги ижтимоий-диний вазият таҳлил қилинган. Маълумки, салжуқий турклар XI аср 30-йилларида ҳарбий хизматлари эвазига…
Мақолада ислом ҳуқуқшунослигига оид масалаларга фақиҳлар ва суфийлар ёндашувларидаги фарқлар муҳокама қилинади. Фақиҳлардан фарқли ўлароқ ислом ҳуқуқшунослиги масалаларнинг маънавий жиҳатларини ҳам қамраб олинишини…
Тафсир ва таъвил тушунчаларининг маъноси борасида турли давр ва соҳа олимлари турфа фикрларини билдирганлар. Ушбу икки атаманинг бир-биридан фарқли ва ўхшаш жиҳатлари ҳамда уларнинг таърифи борасида олимлар ўзаро…
Имом Бухорий ислом дунёсида “мўминларнинг ҳадис илмидаги амири” номига сазовор бўлган. Унинг бундай эътироф этилишида муҳаддиснинг шоҳ асари – “ал-Жоме ас-саҳиҳ” билан бирга, унинг яратилиши жараёнида ҳадисларнинг…
Мақолада Саккокийнинг “Мифтаҳ ал-улум” асари ақлий тафсирлар ривожида муҳим ўрин тутгани, “Кашшоф” шарҳларининг аксари мазкур асар чуқур ўрганилганидан кейин ёзила бошлагани, Тафтазоний ва Журжонийларнинг “Кашшоф”га…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
This article provides information about Burhaniddin Marghinani, a leading Hanafi jurist, and the hadiths quoted by him in his book Al-Hidoya in support of jurisprudential rulings. There are also special works on the…
This article describes the life of a mature scholar of the Hanafi school hafiz, muhaddith, fakih and sufi Jamal al-din Zaila’i, who is famous in the Islamic world as the author of the work “Nasb al-rayah”, which is…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.