Имом Бухорий ислом дунёсида “мўминларнинг ҳадис илмидаги амири” номига сазовор бўлган. Унинг бундай эътироф этилишида муҳаддиснинг шоҳ асари – “ал-Жоме ас-саҳиҳ” билан бирга, унинг яратилиши жараёнида ҳадисларнинг Муҳаммад (с.а.в.)га етиб бориши, иснод занжиридаги ровийларнинг ишончлилиги, ҳадис матнининг иллатлардан холилиги каби мавзуларда олиб борган кўп йиллик тадқиқотлари натижаси ўлароқ яратилган “ат-Тарих ал-кабир” асари катта аҳамиятга эга.“Тафарруд ар-ровий” (ҳадиснинг фақат бир ровий томонидан ривоят қилиниб, унинг матнига мувофиқ бўлган бошқа ривоятнинг мавжуд бўлмаслиги) ҳадисларнинг ишончлилик даражасини белгилашга доир тадқиқотларнинг муҳим мавзуларидан ҳисобланади. Имом Бухорий ривоятда ёлғизланиб қолган ровийнинг ривоятига нисбатан “фард” ёки “ғариб” атамаларини қўлламай, бунинг ўрнига “ла ютобау алайҳ” ва “ла ютобау ала ҳадисиҳ” ибораларини ишлатган. Мақолада Имом Бухорийнинг “ат-Тарих ал-кабир” асаридаги мазкур масалага доир маълумотлар таҳлил қилиниб, муҳаддиснинг бу борадаги методи очиб берилади.
| Mualliflar | Turayev, Numonjon |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2025-03-06 |
| Jild | 3 |
| Son | 2 |
| Betlar | 20-27 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2023-2/3 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2023-2/3 · Maqolaning asl sahifasi
Имом Бухорий, “ат-Тарих ал-кабир”, “тафарруд ар-ровий”, “фард”, “ғариб”, “ла ютобау алайҳ”, “ла ютобау ала ҳадисиҳ”, “мункар”, “мурсал”
Тафсир ва таъвил тушунчаларининг маъноси борасида турли давр ва соҳа олимлари турфа фикрларини билдирганлар. Ушбу икки атаманинг бир-биридан фарқли ва ўхшаш жиҳатлари ҳамда уларнинг таърифи борасида олимлар ўзаро…
Мақолада Саккокийнинг “Мифтаҳ ал-улум” асари ақлий тафсирлар ривожида муҳим ўрин тутгани, “Кашшоф” шарҳларининг аксари мазкур асар чуқур ўрганилганидан кейин ёзила бошлагани, Тафтазоний ва Журжонийларнинг “Кашшоф”га…
Мақолада ислом ҳуқуқшунослигига оид масалаларга фақиҳлар ва суфийлар ёндашувларидаги фарқлар муҳокама қилинади. Фақиҳлардан фарқли ўлароқ ислом ҳуқуқшунослиги масалаларнинг маънавий жиҳатларини ҳам қамраб олинишини…
Мақолада Мисрдаги “Мусулмон биродарлар” таъсирида шаклланган “Шабоб Муҳаммад”, “ат-Такфир вал-ҳижра”, “ал-Жамоат ал-исломия”, “ал-Жиҳод” ҳамда Марказий Осиё минтақаси, хусусан, Ўзбекистонда фаолияти кузатилган…
Ушбу мақолада XI–XII асрларда Хуросон минтақасида ҳукмронлик қилган салжуқийлар сулоласи давридаги ижтимоий-диний вазият таҳлил қилинган. Маълумки, салжуқий турклар XI аср 30-йилларида ҳарбий хизматлари эвазига…
Мақолада ҳанафий мазҳабининг етук намоёндаси Муҳаммад Шайбоний асарларида тинчликни асрашга қаратилган тамойиллар ҳақида сўз боради. Муҳаммад Шайбоний асарлари ҳанафий уламолар наздида мазҳабнинг мўътабар манбалари…
Диний нуқтаи назардан инсониятнинг бахтли ва фаровон ҳаёт кечириши учун баъзи амаллардан тийилиши лозим. Бундай таъқиқлар ва меъёрлар ҳар бир дин ва халқларнинг ўз нормаларига асосланган бўлиб, уларни бажармаган…
Мақолада муҳаддис Жамолиддин Зайлаийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари, шунингдек, унинг асарлари таҳлил қилинган. Шунингдек мақолада “Насб ар-роя” асарининг мавзуси, ёзилиш услуби, бошқа асарлардан устунлик…
Мақолада экстремизм ва радикаллашувга олиб келган омилларни олдини олиш ва дерадикализацияни кучайтириш шунингдек, эктремистлар глобал иқтисодий тенгсизликнинг кучайиб бориши ва мавжуд ижтимоий-иқтисодий, сиёсий тизим…
Ушбу мақолада VIII–IX асрларда аббосийлар давлатидаги ижтимоий-маданий муҳит ҳақида сўз юритилади. Маълумки, милодий 750 йилда аббосийлар умавийлар устидан ғалаба қозониб, ҳокимиятни эгаллаган ва пойтахти Бағдод бўлган…