Ушбу мақолада VIII–IX асрларда аббосийлар давлатидаги ижтимоий-маданий муҳит ҳақида сўз юритилади. Маълумки, милодий 750 йилда аббосийлар умавийлар устидан ғалаба қозониб, ҳокимиятни эгаллаган ва пойтахти Бағдод бўлган янги давлатга асос солган. Мазкур давлат 1258 йилгача мавжуд бўлган бўлса-да, унинг асосий ривожланиш даври айнан VIII–IX асрларга тўғри келади. Бу даврда Абу Жаъфар Мансур, Ҳорун ар-Рашид, Маъмун каби ҳукмдорлар ижтимоий-сиёсий ва илмий-маданий муҳит барқарорлиги йўлида бир қатор тадбирларни амалга оширдилар ва бу борада кўплаб ютуқлар қўлга киритилди. Мақолада аббосийлар давлатининг ташкил топиши ва ривожланиши, мазкур жараёнда рўй берган тарихий воқеа-ҳодисалар, бармакийлар ва туркий қабилаларнинг Бағдод халифалигида тутган ўрни каби масалаларга тўхтаб ўтилган. Шунингдек, аббосийлар даврининг ўзига хос хусусиятлари қаторида, бу даврда мавжуд бўлган ақидавий мазҳаблар, жумладан, мўътазилийлар ва уларнинг “халқ ал-Қуръон” фитнаси, аҳли сунна олимларининг мазкур фитнага муносабати таҳлил қилинган. Мазкур даврда шаҳарларнинг ривожланиши, айниқса, Бағдоднинг мусулмон оламидаги йирик илм-фан марказига айланиши, Байтул-ҳикма академияси ва у ерда олиб борилган таржима ва илмий тадқиқотлар ўрганилган. Шу билан бирга, VIII–IX асрларда яшаб ижод қилган мусулмон олимлар ва уларнинг илм-фан ривожига қўшган ҳиссаси очиб берилган.
| Mualliflar | SOTVOLDIYEV, Oybek |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2025-03-05 |
| Jild | 2 |
| Son | 4 |
| Betlar | 88-95 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2022/4/11 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2022/4/11 · Maqolaning asl sahifasi
аббосийлар, Бағдод, халифалик, Бармак оиласи, туркий қабилалар, Самарро, аҳли сунна, мўътазила, халқ ал-Қуръон, миҳна, Байтул-ҳикма
Мақолада муҳаддис Жамолиддин Зайлаийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари, шунингдек, унинг асарлари таҳлил қилинган. Шунингдек мақолада “Насб ар-роя” асарининг мавзуси, ёзилиш услуби, бошқа асарлардан устунлик…
Маҳмуд Замахшарийнинг “Атвоқ аз-заҳаб фи ал-мавоиъз ва-л-хутаб” асари зуҳд ва гўзал ахлоққа, ёмонликларни тарк этиш ва яхшиликка буюрувчи олтин насиҳат ва иршоддан иборат юзта мақола тўпламидир.Мазкур мақолада ушбу…
Ушбу мақолада XI–XII асрларда Хуросон минтақасида ҳукмронлик қилган салжуқийлар сулоласи давридаги ижтимоий-диний вазият таҳлил қилинган. Маълумки, салжуқий турклар XI аср 30-йилларида ҳарбий хизматлари эвазига…
XIV–XV асрларда Индонезия архипелагида ислом дини тарқалишида самарқандлик олимлар муҳим ўрин тутган. Шундай олимлардан бири Малик Иброҳим Самарқандий (ваф. 1419)дир. Манбаларда унинг асли самарқандлик бўлиб, Индонезия…
Мақолада ислом ҳуқуқшунослигига оид масалаларга фақиҳлар ва суфийлар ёндашувларидаги фарқлар муҳокама қилинади. Фақиҳлардан фарқли ўлароқ ислом ҳуқуқшунослиги масалаларнинг маънавий жиҳатларини ҳам қамраб олинишини…
Мақолада ҳадис тушунчаси, ҳадис илми ва унинг турлари, ҳадис илми бўйича ёзилган асарлар ҳақида атрофлича таҳлил қилинган. Жумладан, ҳадис илми “ривоят илми”, яъни ҳадисни ривоят нуқтаи назаридан билиш ва “дироят илми”…
Тафсир ва таъвил тушунчаларининг маъноси борасида турли давр ва соҳа олимлари турфа фикрларини билдирганлар. Ушбу икки атаманинг бир-биридан фарқли ва ўхшаш жиҳатлари ҳамда уларнинг таърифи борасида олимлар ўзаро…
This article is devoted to an important issue related to the cultural life of Muslims in the era of irrational intolerance, and an attempt was made to provide examples of the logical arguments of our scholars in…
Имом Бухорий ислом дунёсида “мўминларнинг ҳадис илмидаги амири” номига сазовор бўлган. Унинг бундай эътироф этилишида муҳаддиснинг шоҳ асари – “ал-Жоме ас-саҳиҳ” билан бирга, унинг яратилиши жараёнида ҳадисларнинг…
This research compares the influence of the two imperialist powers on the zakat systems of Muslim countries of Uzbekistan and Malaya during the Imperial powers’ reign. This work also attempts to identify reasons as to…