XIV–XV асрларда Индонезия архипелагида ислом дини тарқалишида самарқандлик олимлар муҳим ўрин тутган. Шундай олимлардан бири Малик Иброҳим Самарқандий (ваф. 1419)дир. Манбаларда унинг асли самарқандлик бўлиб, Индонезия халқи орасида “Шайх Жумадил Кубро” ёки Жамолиддин Акбар ал-Ҳусайний номи билан танилган Мавлоно Ҳусайн Жумадил Кубронинг ўғли эканлиги айтилади. Бу икки аллома Жануби-шарқий Осиё минтақасида ислом дини тарқалишига катта ҳисса қўшган “Валий сонго” номи билан машҳур бўлган валийлар силсиласи вакиллари саналади. Манбаларда қайд этилишича, Иброҳим Самарқандий Индонезияда биринчи бўлиб ислом таълимотини ўргатувчи диний мактаб ташкил этган. Тадқиқотчилар фикрича, Мавлоно Жумадил Кубро дастлаб икки ўғли Иброҳим ва Исҳоқ билан Явага келган. Кейинчалик исломни тарқатиш мақсадида турли томонларга йўл олишган. Жумадил Кубро Ява оролида қолади, Иброҳим Самарқандий Чампага (ҳозирги Вьетнам ҳудудлари), Мавлоно Исҳоқ Суматра оролининг шимолий минтақаси Пасайга боради. Уларнинг кейинги ҳаётлари ҳақидаги маълумотлар турлича бўлиб, баъзилари Иброҳим Самарқандийнинг табобат ва тижорат билан шуғуллангани, аҳолига деҳқончилик маданиятини ўргатгани, Чампа ҳукмдорининг қизига уйланиб икки фарзанд кўргани, сўнгра фарзандлари билан Явага қайтгани айтилади. Мақолада Иброҳим Самарқандий шахсиятининг Самарқанд билан боғлиқлиги илмий нуқтаи назардан ўрганилиб, тарихий манбалар асосида далилланган. Бундан ташқари, Индонезия архипелагида ислом дини тарқалишининг дастлабки босқичларида Иброҳим Самарқандий фаолиятининг аҳамияти ўрганилган. Тадқиқот доирасида XIV–XV асрларда Самарқанд ва Ява ороли мусулмонларининг ўзига хос алоқалари очиб берилган.
| Mualliflar | KHOLMUMINOV, Feruz |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2025-03-05 |
| Jild | 2 |
| Son | 4 |
| Betlar | 82-87 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2022/4/10 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2022/4/10 · Maqolaning asl sahifasi
Ислом, Индонезия, даъват, дин, архипелаг, насабнома, шажара, тасаввуф, Валий сонго
| APA | KHOLMUMINOV, Feruz (2025). ИБРОҲИМ САМАРҚАНДИЙ ФАОЛИЯТИГА ОИД МАЪЛУМТЛАР ТАҲЛИЛИ. Мотуридийлик, 2(4), 82-87. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/10 |
|---|---|
| GOST (OAK) | KHOLMUMINOV, Feruz ИБРОҲИМ САМАРҚАНДИЙ ФАОЛИЯТИГА ОИД МАЪЛУМТЛАР ТАҲЛИЛИ // Мотуридийлик. – 2025. – T. 2, № 4. – B. 82-87. – DOI: 10.47980/moturidiy/2022/4/10. |
| MLA | KHOLMUMINOV, Feruz. “ИБРОҲИМ САМАРҚАНДИЙ ФАОЛИЯТИГА ОИД МАЪЛУМТЛАР ТАҲЛИЛИ.” Мотуридийлик, 2(4), 82-87, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/10 |
| Chicago | KHOLMUMINOV, Feruz. “ИБРОҲИМ САМАРҚАНДИЙ ФАОЛИЯТИГА ОИД МАЪЛУМТЛАР ТАҲЛИЛИ.” Мотуридийлик, 2(4), 82-87 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/10 |
| Harvard | KHOLMUMINOV, Feruz (2025) ‘ИБРОҲИМ САМАРҚАНДИЙ ФАОЛИЯТИГА ОИД МАЪЛУМТЛАР ТАҲЛИЛИ’, Мотуридийлик, 2(4), 82-87. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/10 |
| BibTeX | @article{kholmuminovferuz2025,
title = {ИБРОҲИМ САМАРҚАНДИЙ ФАОЛИЯТИГА ОИД МАЪЛУМТЛАР ТАҲЛИЛИ},
author = {KHOLMUMINOV, Feruz},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2025},
volume = {2},
number = {4},
pages = {82-87},
doi = {10.47980/moturidiy/2022/4/10},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/4/10}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Islam has been fundamental to the life of Central Asia for more than a millennium. The Central Asian region has, in its turn, played an invaluable role in Islamic history. Many Muslim scholars, spiritual leaders, and…
Мақолада “мақосид аш-шариа” – шариат мақсадлари илмининг шаклланиш ва ривожланиш босқичлари муҳокама қилинади. Шунингдек, мовароуннаҳрлик машҳур суфий Ҳаким Термизийнинг шариат мақсадлари илмининг асосларини…
This research compares the influence of the two imperialist powers on the zakat systems of Muslim countries of Uzbekistan and Malaya during the Imperial powers’ reign. This work also attempts to identify reasons as to…
This article is devoted to an important issue related to the cultural life of Muslims in the era of irrational intolerance, and an attempt was made to provide examples of the logical arguments of our scholars in…
Мақолада ҳадис тушунчаси, ҳадис илми ва унинг турлари, ҳадис илми бўйича ёзилган асарлар ҳақида атрофлича таҳлил қилинган. Жумладан, ҳадис илми “ривоят илми”, яъни ҳадисни ривоят нуқтаи назаридан билиш ва “дироят илми”…
Маҳмуд Замахшарийнинг “Атвоқ аз-заҳаб фи ал-мавоиъз ва-л-хутаб” асари зуҳд ва гўзал ахлоққа, ёмонликларни тарк этиш ва яхшиликка буюрувчи олтин насиҳат ва иршоддан иборат юзта мақола тўпламидир.Мазкур мақолада ушбу…
Ушбу мақолада VIII–IX асрларда аббосийлар давлатидаги ижтимоий-маданий муҳит ҳақида сўз юритилади. Маълумки, милодий 750 йилда аббосийлар умавийлар устидан ғалаба қозониб, ҳокимиятни эгаллаган ва пойтахти Бағдод бўлган…
Мақолада муҳаддис Жамолиддин Зайлаийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари, шунингдек, унинг асарлари таҳлил қилинган. Шунингдек мақолада “Насб ар-роя” асарининг мавзуси, ёзилиш услуби, бошқа асарлардан устунлик…
Ушбу мақолада XI–XII асрларда Хуросон минтақасида ҳукмронлик қилган салжуқийлар сулоласи давридаги ижтимоий-диний вазият таҳлил қилинган. Маълумки, салжуқий турклар XI аср 30-йилларида ҳарбий хизматлари эвазига…
Мақолада ислом ҳуқуқшунослигига оид масалаларга фақиҳлар ва суфийлар ёндашувларидаги фарқлар муҳокама қилинади. Фақиҳлардан фарқли ўлароқ ислом ҳуқуқшунослиги масалаларнинг маънавий жиҳатларини ҳам қамраб олинишини…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Being one of the most widespread religions in the world, Islam has proven itself as a religion of peace and goodness over the centuries due to its tolerant and peaceful approach to various political and social…
Ислом дини ўрта асрларда дунёнинг жуда катта қисмига тарқалди. Жануби-Шарқий Осиё, хусусан, Индонезия ҳам бу жараёнлардан четда қолмади. Ислом динининг Индонезия архипелагига кириб келиши ва кенг тарқалиши IX–XVI…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.