Саъдуддин тафтазонийнинг сиёсий-бошқарув соҳасидаги қарашлари ва унинг тарихий аҳамияти

NORQOBILOV, Mirzaqul

Мотуридийлик · 2025-yil

Annotatsiya

Мақолада Иккинчи Ренессанс даврининг буюк мутафаккири Саъдуддин Тафтазонийнинг “Шарҳ ал-ақоид” асарида келган айрим ижтимоий ҳолатлар нақлий ва ақлий далиллар асосида ёритилган. Хусусан, ишбошилар ва уларга бўйсунувчилар ўртасидаги муносабатнинг қиёсий таҳлили тарихий контекст ҳамда бугунги кун нуқтаи назаридан тадқиқ қилинган. Ўзбекистонда сиёсий-бошқарув соҳасида олиб борилаётган бугунги демократик ислоҳотлар замирида халқнинг дарду ташвиши, муаммоли ҳолатларини англаб етадиган, уни бартараф этишга қодир бўлган раҳбар кадрлар масаласи давлат сиёсатининг устувор вазифаларидан бири сифатида эътироф этилди. “Замонавий ишбоши”ларда асрлар оша қадр топган тарихий анъаналар ва бугунги дунё замонавий билимларининг уйғунлигини таъминлаш объектив зарурият сифатида баҳоланади. Бу эса, жамиятда тез суръатларда “ҳалол вакцинация” жараёнининг юксалишига хизмат қилади. Ислом феномени негизида пайдо бўлган Тафтазоний маънавий меросининг халқлар ва миллатлар ўртасида ижтимоий тотувликни таъминлашдаги аҳамияти мазкур мақолада диалектик қарашлар асосида ёритилган. Жумладан, минтақаларнинг исломлашиш жараёнида пайдо бўлган деструктив оқимларнинг асоссиз фикрларига қарши жамиятда ижтимоий мувозанатни таъминлашга хизмат қиладиган ғоялар ҳақида сўз боради. Мутафаккир Тафтазонийнинг ҳеч қачон замон ва макон танламайдиган конструктив қарашлари жамиятда истиқомат қилаётган ижтимоий қатлам вакиллари ҳаётининг бир маромда юксалиши, уларда муросасозлик (консенсуслик) масалаларининг тараққий этишига хизмат қилади. Мазкур жараён, давлат ва жамиятнинг, унда яшовчи инсонларнинг манфаатларида юзага келган мувозанат ва консенсус ҳолати зарурият нуқтаи назаридан бугунги кун учун ҳам аҳамиятли жиҳат ҳисобланади.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarNORQOBILOV, Mirzaqul
JurnalМотуридийлик
NashriyotЎзбекистон Халқаро ислом академияси
ISSN2181-1881, 2181-189X
Nashr sanasi2025-03-03
Jild2
Son3
Betlar51-57
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTarix
DOI10.47980/moturidiy/2022/3/6
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.47980/moturidiy/2022/3/6 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Ишбоши, калом илми, тарихий контекст, ижтимоий воқелик, ижтимоий ихтилоф, объектив ижтимоий мезон, ижтимоий қатлам, ижтимоий ҳаёт барқарорлиги, “ҳалоллик вакцинацияси” жараёни

Ilmiy soha

Tarix

Iqtibos keltirish

APANORQOBILOV, Mirzaqul (2025). САЪДУДДИН ТАФТАЗОНИЙНИНГ СИЁСИЙ-БОШҚАРУВ СОҲАСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ ВА УНИНГ ТАРИХИЙ АҲАМИЯТИ. Мотуридийлик, 2(3), 51-57. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/3/6
GOST (OAK)NORQOBILOV, Mirzaqul САЪДУДДИН ТАФТАЗОНИЙНИНГ СИЁСИЙ-БОШҚАРУВ СОҲАСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ ВА УНИНГ ТАРИХИЙ АҲАМИЯТИ // Мотуридийлик. – 2025. – T. 2, № 3. – B. 51-57. – DOI: 10.47980/moturidiy/2022/3/6.
MLANORQOBILOV, Mirzaqul. “САЪДУДДИН ТАФТАЗОНИЙНИНГ СИЁСИЙ-БОШҚАРУВ СОҲАСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ ВА УНИНГ ТАРИХИЙ АҲАМИЯТИ.” Мотуридийлик, 2(3), 51-57, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/3/6
ChicagoNORQOBILOV, Mirzaqul. “САЪДУДДИН ТАФТАЗОНИЙНИНГ СИЁСИЙ-БОШҚАРУВ СОҲАСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ ВА УНИНГ ТАРИХИЙ АҲАМИЯТИ.” Мотуридийлик, 2(3), 51-57 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/3/6
HarvardNORQOBILOV, Mirzaqul (2025) ‘САЪДУДДИН ТАФТАЗОНИЙНИНГ СИЁСИЙ-БОШҚАРУВ СОҲАСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ ВА УНИНГ ТАРИХИЙ АҲАМИЯТИ’, Мотуридийлик, 2(3), 51-57. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/3/6
BibTeX
@article{norqobilovmirzaqul2025,
  title = {САЪДУДДИН ТАФТАЗОНИЙНИНГ СИЁСИЙ-БОШҚАРУВ СОҲАСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ ВА УНИНГ ТАРИХИЙ АҲАМИЯТИ},
  author = {NORQOBILOV, Mirzaqul},
  journal = {Мотуридийлик},
  year = {2025},
  volume = {2},
  number = {3},
  pages = {51-57},
  doi = {10.47980/moturidiy/2022/3/6},
  url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2022/3/6}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мотуридийлик jurnalidan boshqa maqolalar

Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Tarix sohasidagi boshqa maqolalar

Tarix sohasidagi OAK jurnallari