Мақолада Иккинчи Ренессанс даврининг буюк мутафаккири Саъдуддин Тафтазонийнинг “Шарҳ ал-ақоид” асарида келган айрим ижтимоий ҳолатлар нақлий ва ақлий далиллар асосида ёритилган. Хусусан, ишбошилар ва уларга бўйсунувчилар ўртасидаги муносабатнинг қиёсий таҳлили тарихий контекст ҳамда бугунги кун нуқтаи назаридан тадқиқ қилинган. Ўзбекистонда сиёсий-бошқарув соҳасида олиб борилаётган бугунги демократик ислоҳотлар замирида халқнинг дарду ташвиши, муаммоли ҳолатларини англаб етадиган, уни бартараф этишга қодир бўлган раҳбар кадрлар масаласи давлат сиёсатининг устувор вазифаларидан бири сифатида эътироф этилди. “Замонавий ишбоши”ларда асрлар оша қадр топган тарихий анъаналар ва бугунги дунё замонавий билимларининг уйғунлигини таъминлаш объектив зарурият сифатида баҳоланади. Бу эса, жамиятда тез суръатларда “ҳалол вакцинация” жараёнининг юксалишига хизмат қилади. Ислом феномени негизида пайдо бўлган Тафтазоний маънавий меросининг халқлар ва миллатлар ўртасида ижтимоий тотувликни таъминлашдаги аҳамияти мазкур мақолада диалектик қарашлар асосида ёритилган. Жумладан, минтақаларнинг исломлашиш жараёнида пайдо бўлган деструктив оқимларнинг асоссиз фикрларига қарши жамиятда ижтимоий мувозанатни таъминлашга хизмат қиладиган ғоялар ҳақида сўз боради. Мутафаккир Тафтазонийнинг ҳеч қачон замон ва макон танламайдиган конструктив қарашлари жамиятда истиқомат қилаётган ижтимоий қатлам вакиллари ҳаётининг бир маромда юксалиши, уларда муросасозлик (консенсуслик) масалаларининг тараққий этишига хизмат қилади. Мазкур жараён, давлат ва жамиятнинг, унда яшовчи инсонларнинг манфаатларида юзага келган мувозанат ва консенсус ҳолати зарурият нуқтаи назаридан бугунги кун учун ҳам аҳамиятли жиҳат ҳисобланади.
| Mualliflar | NORQOBILOV, Mirzaqul |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2025-03-03 |
| Jild | 2 |
| Son | 3 |
| Betlar | 51-57 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2022/3/6 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2022/3/6 · Maqolaning asl sahifasi
Ишбоши, калом илми, тарихий контекст, ижтимоий воқелик, ижтимоий ихтилоф, объектив ижтимоий мезон, ижтимоий қатлам, ижтимоий ҳаёт барқарорлиги, “ҳалоллик вакцинацияси” жараёни
Ҳар бир тарихий воқеа, ижтимоий ҳодиса ёки сиёсий жараённи таҳлил қилишда, унинг ечими юзасидан муайян таклиф ишлаб чиқишда уни юзага келтирувчи сабабларни аниқлаш талаб этилади. Худди шу каби Қуръони каримнинг сура ва…
Оҳангарон воҳаси қадимдан деҳқончилик, чорвачилик, ҳунармандчилик, савдо-сотиқ, тоғ-кон саноати ва шаҳарсозлик каби соҳалар юксак тараққий этган ҳудуд сифатида юртимиз моддий-маданий тарихи ҳамда иқтисодий-маданий ҳаёти…
Мовароуннаҳр фиқҳ мактабининг йирик алломаси, ақоид, тафсир, усул ал-фиқҳ, фуруъ ал-фиқҳ ва калом илмлари соҳиби, ўз даврининг етук фақиҳи ва муфассири Алоуддин Самарқандий (ваф. 539/1144–45) бир қатор қимматбаҳо…
It is known that young people are the nation’s hope and pillar, its treasure and wealth. Based on their mental and physical energy, the nation will rise, and development and prosperity will be ensured. But today, the…
Имон ва унга тегишли масалалар Қуръон ва ҳадисда содда, тушунарли тарзда баён қилиб берилган бўлиб, саҳобалар даврида у мураккаб хусусиятга эга бўлмаган. Бироқ кейинги даврларда турли оқимларнинг пайдо бўлиши, турли дин…
The study of maqasid al-aqeedah (objectives of creed) is not given the same attention as maqasid al-shariah (objectives of Shariah). Because Shariah consists of practical rulings that cannot be reached at the end, and…
Имом Мотуридий ислом оламида ақидавий таълимот асосчиси сифатида эътироф этилган буюк олим саналади. Унинг ақидага доир “Китоб ат-тавҳид”, Қуръон шарҳига оид “Таъвилот ал-Қуръон” китоблари маълум ва машҳур. Мақолада…
Маҳмуд Ломишийнинг “Тамҳид” асаридаги мавзулар орасида Аллоҳнинг макондан беҳожатлиги масаласи алоҳида ўрин тутади. Чунки тарихда ҳам, бугунги кунда ҳам айнан мана шу мавзуни кўтариб, мусулмонлар жамоаси орасига турли…
n. This article discusses the scholars who worked during the dynasty that ruled under the name of the “Great Seljuk Empire” in the XI-XII centuries, their works, and their greatcontribution to the development of Islamic…
В статье раскрывается, что сегодня в Иране женщины, самостоятельно возглавляющие семьи, считаются одним из самых слабых слоев общества и сталкиваются со многими проблемами и трудностями в общественной жизни. Такие…