Мазкур мақола ислом динининг бирламчи манбаси Қуръони каримда зикр этилган қиссалар ҳақидаги умумий маълумотларни жамлаган ва мавзуга доир муаллифларнинг таҳлил ва мулоҳазаларини акс эттирган. Мавзуни очиб беришда қисса сўзининг луғавий ва истилоҳий маънолари, Қуръондаги қиссаларнинг ўзига хос жиҳатлари, бошқа қиссалардан фарқи, Қуръонда такрорланиши, давр эътиборидан турлари ва мавзуларига тўхталинган.Қиссалар инсонларни онгига тезроқ етиб борадиган халқона иборалар ишлатган ҳолда инсонга психологик таъсир ўтказиш воситаларидан бири ҳисобланади. Чунки, қисса мантиқий ўзаро бир-бирига мос тартибли, қисқа ҳолда келтирилгани учун ундан аҳамиятсиз тафсилотлар тушириб қолдирилади. Ундаги сюжетлар шу даражада кетма-кет ва бир бирига боғланган бўладики, қисса тингловчиси ё ўқувчиси уни ҳар доим қайсидир мақсадни ифода этишини сезади ва охиригача диққат ва қизиқишда бўлади. Қиссалар ўзининг тарбиявий ёндашувига эга: ақлни тарбиялаш, руҳни тарбиялаш, жисмни тарбиялаш, ўрнак билан тарбиялаш, насиҳат билан тарбиялаш.Қуръон қиссаларида пайғамбарлар, уларнинг умматлари, яхши ва солиҳлар ҳамда гуноҳкор ва фосиқ инсонлар ҳаётидан сўз очиб уларнинг оқибатлари кўрсатилади ва улардан ибрат олишга чақирилади. Муҳаммад (с.а.в.) ҳам қиссалар орқали умматларнинг оқибатларини мусулмонларга етказганлар ва бу билан ўз замондошларини огоҳлантирганлар.Қуръон қиссаларининг ўзига хослигидан яна бири баъзи ўринларда асосий персонажнинг номи зикр қилинмайди. Шунингдек, воқеа бўлиб ўтган жой, санаси ҳам берилмаслиги мумкин. Шунинг учун қиссаларда фақат ибрат олишга эътибор қаратилган дейиш мумкин.
| Mualliflar | Muratov, Doniyor, HAMROQULOVA, Robiyaxon |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2025-02-01 |
| Jild | 4 |
| Son | 3 |
| Betlar | 54-61 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2024-3/7 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2024-3/7 · Maqolaning asl sahifasi
қисса, ҳадис, қиссачи, ҳикоя, уммат, хабар, наба, ривоят
| APA | Muratov, Doniyor, & HAMROQULOVA, Robiyaxon (2025). Қуръон қиссалари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари. Мотуридийлик, 4(3), 54-61. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/7 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Muratov, Doniyor, HAMROQULOVA, Robiyaxon Қуръон қиссалари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари // Мотуридийлик. – 2025. – T. 4, № 3. – B. 54-61. – DOI: 10.47980/moturidiy/2024-3/7. |
| MLA | Muratov, Doniyor, and HAMROQULOVA, Robiyaxon. “Қуръон қиссалари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари.” Мотуридийлик, 4(3), 54-61, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/7 |
| Chicago | Muratov, Doniyor, and HAMROQULOVA, Robiyaxon. “Қуръон қиссалари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари.” Мотуридийлик, 4(3), 54-61 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/7 |
| Harvard | Muratov, Doniyor, and HAMROQULOVA, Robiyaxon (2025) ‘Қуръон қиссалари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари’, Мотуридийлик, 4(3), 54-61. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/7 |
| BibTeX | @article{muratovdoniyor2025,
title = {Қуръон қиссалари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари},
author = {Muratov, Doniyor and HAMROQULOVA, Robiyaxon},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2025},
volume = {4},
number = {3},
pages = {54-61},
doi = {10.47980/moturidiy/2024-3/7},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/7}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Мазкур мақолада ҳанафий мазҳабида уруш ва тинчлик масалалари, хусусан, Муҳаммад Шайбонийнинг асарлари асосида таҳлил қилинади. Ислом ҳуқуқи доирасида урушни тартибга солиш, унинг меъёр ва қоидалари, урушнинг олдини…
Ушбу мақола XI-XII асрлардаги Мовароуннаҳрдаги ижтимоий-сиёсий муҳит ва унинг исломий илмларнинг, айниқса, Қуръон тафсири илмининг ривожига қандай таъсир кўрсатганини чуқур ўрганишга бағишланган. Мақоланинг асосий…
Маҳмуд ибн Зайд Ломиший ҳижрий XI-XII асрларда Самарқандда фаолият юритган ҳанафий-мотуридий олим ҳисобланади. У мутакаллим ва усулий олим сифатида танилган. Унинг калом илмига оид «ат-Тамҳид ли-қавоид ат-тавҳид»…
Мақолада Имом Термизийнинг «Сунани Термизий» асарида келтирилган ақидавий ҳадисларнинг илмий таҳлили амалга оширилган. Имом Термизий ҳадис илмининг йирик олимларидан бири ҳисобланади. У ўзининг асарларида ҳадисларни…
Maqolada Imom Moturidiyning «Ta’vilot al-Qur’on» asarida sababi nuzul rivoyatlari ikki asosiy shaklda ifodalangani: lafzan (so‘zma-so‘z) va ma’nan(mazmunan) yoritilgan. Lafzan rivoyatlar, ya’ni aynan so‘zma-so‘z…
Ушбу мақолада Суриядаги беқарор вазиятда диний омилнинг роли ҳар томонлама ўрганилган. Инқилоблар дастлаб демократик тамойиллар асосида бошланган бўлса-да, қисқа вақт ичида турли диний оқимларнинг аралашуви, хусусан…
Бугунги кунда инсоният ҳаётига таҳдид солаётган асосий хавф-хатарлар сифатида майдонга чиққан экстремизм ва терроризм каби бузғунчи унсурларнинг дунёга тарқалиши ҳамда аҳоли томонидан экстремистик қарашлар ва ғояларга…
Октябр инқилобидан олдинги Туркистон тарихшунослиги Россия ҳукуматининг конфессиялараро сиёсатини, айниқса, исломий бўлмаган жамоаларга нисбатан сиёсатини ўрганишда сезиларли бўшлиқни кўрсатади. Исломий конфессия бўйича…
Мазкур мақола ислом илмларининг буюк алломаси Ҳаким Термизийнинг бой мероси, хусусан, Қуръон ва ҳадислар шарҳига қўшган бебаҳо ҳиссасини атрофлича таҳлил қилади. Ҳаким Термизийнинг асарлари исломий маърифий мероснинг…
Maqolada Umaviylar davlati tomonidan Movarounnahr hududi fath etilgan davrdan to Somoniylar sulolasi hokimiyatga kelganiga qadar bo‘lgan davrda bu hududda hunarmandchilik sohalarining rivoji va ularning…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
This article focuses on two types of hadith collections, Mustadrak and Mustahraj, which appeared after 3/9 centuries. These mustardrak and mustahraj types are books written in addition to the works of Imam Bukhari…
This article explores the life and scholarly contributions of the renowned hadith scholar from Samarkand, Abdullah ibn Abdurrahman Dari mi. The author examines his role in hadith science, views on the reliability of…
Recommendation systems are instrumental in today's digital platforms, enhancing user experience by personalizing content. However, one of the significant challenges they face is the "cold start" problem, referring to…
This article provides information about Abul Hasanot Hyderabadi, one of the Hanafi scholars, and his work "Zujojat al-Masabih". The sources on which "Zujojat al-Masabih" is based and the style and jurisprudential…
This article examines the historical development, formation, and main stages of the science of hadith interpretation (sharh al-hadith). It analyzes the early interpretive practices of the Companions and the Followers…
Мақолада IX-X асрларда Мовароуннаҳрда ҳадис илмининг ривожланиши, жумладан, муҳаддис ва фақиҳ Абдуллоҳ ибн Муҳаммад Субазмунийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари ва шогирдлари ҳақида батафсил маълумот берилган…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.