Мақолада Имом Термизийнинг «Сунани Термизий» асарида келтирилган ақидавий ҳадисларнинг илмий таҳлили амалга оширилган. Имом Термизий ҳадис илмининг йирик олимларидан бири ҳисобланади. У ўзининг асарларида ҳадисларни синчковлик билан танлаб, уларнинг сахиҳ ёки заифлиги ҳақида фикр билдирган ва ҳадисларни шарҳлашда ўз давридаги илмий муҳитни ҳисобга олган. «Сунани Термизий» асосан ҳадислардан ҳукмларни чиқариш ва уларнинг далиллари, шунингдек, илм аҳлининг баъзи масалалардаги ихтилофларини баён қилишга қаратилган бўлса-да, асарда аҳли сунна вал жамоа ақидасини ёритишга ҳам алоҳида эътибор қаратилган.Мақолада Термизийнинг ушбу асаридаги «Имон» ва «Қадар» каби боблар таҳлил қилинган бўлиб, асардаги ақидавий масалаларга оид ҳадислар тарқоқ ҳолда келтирилганлиги таъкидланади. Муаллиф ҳар бир ҳадисга нисбатан унинг саҳиҳлиги ёки заифлиги ҳақидаги фикрини билдириб, баъзи ҳолларда уларни танқидий таҳлил қилган. Имом Термизий тафвиз ва таслим услубини қўллаб-қувватлаган, яъни ҳадисларнинг муташобеҳ ибораларини қандай бўлса, шундай қабул қилиш ва уларга таъвил ёки шарҳ киритмасликни афзал кўрган.Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, Имом Термизий ўз асарларида ўтмишдошлар ақидаси ва аҳли ҳадислар йўлини маҳкам тутган. Муаллифнинг ақидавий масалалардаги услуби, унинг устози Имом Бухорий ва бошқа муҳаддислар билан бўлган алоқаси, шунингдек, аббосийлар давридаги «миҳна» даврининг таъсири остида шаклланган. Бу мақолада, шунингдек, Саудиялик тадқиқотчилар томонидан Имом Термизий ҳақида амалга оширилган изланишлар ва унинг ҳадис илмидаги ўрни ҳам таҳлил қилинади.
| Mualliflar | Abdullayev, Zohidjon |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2025-02-01 |
| Jild | 4 |
| Son | 3 |
| Betlar | 42-46 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2024-3/5 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2024-3/5 · Maqolaning asl sahifasi
Сунани Термизий, ҳадис илми, ақида, тафвиз услуби, муташобеҳ ҳадислар, Имом Термизий, ҳадислар шарҳи, аҳли сунна вал жамоа
| APA | Abdullayev, Zohidjon (2025). «Сунани Термизий» асарида келган ақидага оид ҳадислар таҳлили. Мотуридийлик, 4(3), 42-46. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/5 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Abdullayev, Zohidjon «Сунани Термизий» асарида келган ақидага оид ҳадислар таҳлили // Мотуридийлик. – 2025. – T. 4, № 3. – B. 42-46. – DOI: 10.47980/moturidiy/2024-3/5. |
| MLA | Abdullayev, Zohidjon. “«Сунани Термизий» асарида келган ақидага оид ҳадислар таҳлили.” Мотуридийлик, 4(3), 42-46, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/5 |
| Chicago | Abdullayev, Zohidjon. “«Сунани Термизий» асарида келган ақидага оид ҳадислар таҳлили.” Мотуридийлик, 4(3), 42-46 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/5 |
| Harvard | Abdullayev, Zohidjon (2025) ‘«Сунани Термизий» асарида келган ақидага оид ҳадислар таҳлили’, Мотуридийлик, 4(3), 42-46. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/5 |
| BibTeX | @article{abdullayevzohidjon2025,
title = {«Сунани Термизий» асарида келган ақидага оид ҳадислар таҳлили},
author = {Abdullayev, Zohidjon},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2025},
volume = {4},
number = {3},
pages = {42-46},
doi = {10.47980/moturidiy/2024-3/5},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/5}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
The article briefly discusses Imam Maturidi and the teachings of Maturidi, the belonging of the Maturidis to the Ahl as-Sunnah wa’l-Jama’ah, their adherence to Abu Hanifa in their usul (roots) and furu’ (branches) and…
Maqolada Qur'oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi va uning ilmiy ahamiyati tahlil etilgan. Ushbu tarjima islom sivilizatsiyasining turkiy xalqlar orasida tarqalishi va bu davr yozma madaniyatining rivojlanishida…
Мазкур мақолада ҳанафий мазҳабида уруш ва тинчлик масалалари, хусусан, Муҳаммад Шайбонийнинг асарлари асосида таҳлил қилинади. Ислом ҳуқуқи доирасида урушни тартибга солиш, унинг меъёр ва қоидалари, урушнинг олдини…
Ушбу мақола XI-XII асрлардаги Мовароуннаҳрдаги ижтимоий-сиёсий муҳит ва унинг исломий илмларнинг, айниқса, Қуръон тафсири илмининг ривожига қандай таъсир кўрсатганини чуқур ўрганишга бағишланган. Мақоланинг асосий…
Маҳмуд ибн Зайд Ломиший ҳижрий XI-XII асрларда Самарқандда фаолият юритган ҳанафий-мотуридий олим ҳисобланади. У мутакаллим ва усулий олим сифатида танилган. Унинг калом илмига оид «ат-Тамҳид ли-қавоид ат-тавҳид»…
Maqolada Imom Moturidiyning «Ta’vilot al-Qur’on» asarida sababi nuzul rivoyatlari ikki asosiy shaklda ifodalangani: lafzan (so‘zma-so‘z) va ma’nan(mazmunan) yoritilgan. Lafzan rivoyatlar, ya’ni aynan so‘zma-so‘z…
Мазкур мақола ислом динининг бирламчи манбаси Қуръони каримда зикр этилган қиссалар ҳақидаги умумий маълумотларни жамлаган ва мавзуга доир муаллифларнинг таҳлил ва мулоҳазаларини акс эттирган. Мавзуни очиб беришда қисса…
Ушбу мақолада Суриядаги беқарор вазиятда диний омилнинг роли ҳар томонлама ўрганилган. Инқилоблар дастлаб демократик тамойиллар асосида бошланган бўлса-да, қисқа вақт ичида турли диний оқимларнинг аралашуви, хусусан…
Бугунги кунда инсоният ҳаётига таҳдид солаётган асосий хавф-хатарлар сифатида майдонга чиққан экстремизм ва терроризм каби бузғунчи унсурларнинг дунёга тарқалиши ҳамда аҳоли томонидан экстремистик қарашлар ва ғояларга…
Октябр инқилобидан олдинги Туркистон тарихшунослиги Россия ҳукуматининг конфессиялараро сиёсатини, айниқса, исломий бўлмаган жамоаларга нисбатан сиёсатини ўрганишда сезиларли бўшлиқни кўрсатади. Исломий конфессия бўйича…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Аллоҳ таоло калом сифати билан сифатланган. Бироқ Аллоҳ таолонинг ушбу сифати, махлуқотларнинг сифатларига ўхшаш бўлмайди ва инсоннинг ўй-хаёлига келганидек ҳам эмас. Шунингдек, Аллоҳ таолонинг каломи саноқли ҳам эмас…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.