Qur’oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi

SODIQOV, Qosimjon

Мотуридийлик · 2025-yil

Annotatsiya

Maqolada Qur'oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi va uning ilmiy ahamiyati tahlil etilgan. Ushbu tarjima islom sivilizatsiyasining turkiy xalqlar orasida tarqalishi va bu davr yozma madaniyatining rivojlanishida katta rol o‘ynagan. Maqolada asarning yozilgan davri, til xususiyatlari va uslubi keng yoritilgan. Eski turkiy tilga xos lug‘aviy qatlamlar, grammatik tuzilmalar, fonetik o‘zgarishlar va sintaktik o‘zgarmalar chuqur tahlil qilinadi. Tarjima XI asrda bajarilgan bo‘lib, o‘sha davr turkiy yozma adabiy tilida diniy-falsafiy atamalar tizimi mukammal darajada ishlab chiqilganini ko‘rsatadi. Ushbu matnning qadimgi va hozirgi turkiy tillar orasidagi farqlarini tahlil qilish orqali, o‘girma tili va uning uslubi hamda turkiy tilning o‘ziga xosligi haqida qimmatli ma’lumotlar keltirilgan. Maqolada qo‘lyozmaning o‘ziga xos jihatlari, matnning shakli va yozilish tarzi haqida batafsil ma’lumot berilgan. Ushbu nodir asarning to‘liq qo‘lyozmasi hozirda Istanbuldagi Turk Islom asarlari muzeyida saqlanmoqda. Matnda Qur’on oyatlarining turkiy tilga tarjimasi aniq va so‘zma-so‘z berilgan bo‘lib, unda arab tilidagi jumla strukturasiga moslashuv, turkiy tarjimaning o‘ziga xos uslubi va qoidalari ishlab chiqilgan. Tarjima jarayonida ishlatilgan lug‘at qatlami va diniy atamalarning turkiy ekvivalentlari, shuningdek, qadimgi turkiy tilning boy imkoniyatlari, arabcha atamalar va so‘zlarning turkiy til qonuniyatlari asosida qayta yaratilishi chuqur tahlil qilingan. Bundan tashqari, maqolada Qur'oni karimning arabcha matni va turkiy o‘girmasi o‘rtasidagi farqlar, diniy-falsafiy atamalarning turkiy tilga kiritilishi jarayoni ham yoritilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSODIQOV, Qosimjon
JurnalМотуридийлик
NashriyotЎзбекистон Халқаро ислом академияси
ISSN2181-1881, 2181-189X
Nashr sanasi2025-02-01
Jild4
Son3
Betlar4-16
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIslomshunoslik
DOI10.47980/moturidiy/2024-3/1
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.47980/moturidiy/2024-3/1 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Qur’oni karim, eski turkiy til, Qur’onning eski turkiy tildagi o‘girmas, Qur’on suralari, oyatlar, Allohning sifat ismlari, basmalaning turkiy o‘girmasi

Ilmiy soha

Islomshunoslik

Iqtibos keltirish

APASODIQOV, Qosimjon (2025). Qur’oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi. Мотуридийлик, 4(3), 4-16. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/1
GOST (OAK)SODIQOV, Qosimjon Qur’oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi // Мотуридийлик. – 2025. – T. 4, № 3. – B. 4-16. – DOI: 10.47980/moturidiy/2024-3/1.
MLASODIQOV, Qosimjon. “Qur’oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi.” Мотуридийлик, 4(3), 4-16, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/1
ChicagoSODIQOV, Qosimjon. “Qur’oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi.” Мотуридийлик, 4(3), 4-16 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/1
HarvardSODIQOV, Qosimjon (2025) ‘Qur’oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi’, Мотуридийлик, 4(3), 4-16. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/1
BibTeX
@article{sodiqovqosimjon2025,
  title = {Qur’oni karimning eski turkiy tildagi o‘girmasi},
  author = {SODIQOV, Qosimjon},
  journal = {Мотуридийлик},
  year = {2025},
  volume = {4},
  number = {3},
  pages = {4-16},
  doi = {10.47980/moturidiy/2024-3/1},
  url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-3/1}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мотуридийлик jurnalidan boshqa maqolalar

Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

SODIQOV, Qosimjon — boshqa maqolalari

Islomshunoslik sohasidagi boshqa maqolalar

Islomshunoslik sohasidagi OAK jurnallari