O‘smirlarda kiberdeviant xulq-atvorning shakllanishiga ta’sir etuvchi psixologik va ijtimoiy omillar

TOHIROVA, NASIBA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bugungi raqamli transformatsiya jarayonida internet va zamonaviy axborot- kommunikatsiya texnologiyalari o‘smirlarning kundalik hayotining ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Raqamli platformalar orqali ta’lim olish, muloqot qilish, axborot izlash, ko‘ngilochar faoliyat bilan shug‘ullanish va o‘zini namoyon etish imkoniyatlarining kengayishi o‘smirlarning ijtimoiy tajribasini sezilarli darajada boyitmoqda. Biroq virtual makondagi imkoniyatlarning kengayishi bilan bir qatorda, shaxsning psixologik barqarorligi va ijtimoiy moslashuviga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan xulqiy xavflar ham yuzaga kelmoqda. Ayniqsa, o‘smirlar orasida internetdan foydalanish jarayonida me’yoriy ijtimoiy xulq chegaralaridan chetga chiqadigan ayrim xatti-harakatlarning paydo bo‘lishi psixologik-pedagogik jihatdan dolzarb masalalardan biridir. O‘smirlik davri shaxsning o‘zligini anglash, mustaqil qaror qabul qilish, tengdoshlar bilan munosabatlarni qayta tashkil etish va ijtimoiy mavqeini belgilash jarayonlari jadallashadigan rivojlanish bosqichi hisoblanadi. Ushbu davrda emotsional reaksiyalarning kuchliligi, yangilikka qiziqish, tengdoshlar fikriga sezgirlik, o‘zini namoyon qilish ehtiyoji va mustaqillikka intilish ayrim hollarda xatti-harakatlarni yetarlicha nazorat qilmaslik bilan kechishi mumkin. Virtual muhit esa bunday psixologik xususiyatlarning namoyon bo‘lish shakllarini o‘zgartirib, ularni raqamli muloqot va internetdagi faoliyat orqali yuzaga chiqarish imkonini beradi. Shu sababli kiberdeviant xulq-atvorni faqat texnologik muammo sifatida emas, balki shaxsiy rivojlanish, ijtimoiy muhit va psixologik jarayonlarning o‘zaro ta’siri natijasi sifatida o‘rganish muhimdir. Kiberdeviant xulq-atvor tushunchasi raqamli muhitda ijtimoiy, axloqiy yoki huquqiy me’yorlarga zid bo‘lishi mumkin bo‘lgan xatti-harakatlarning turli ko‘rinishlarini qamrab …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarTOHIROVA, NASIBA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-04
Son9
Betlar257-263
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.671
Indeksga qo‘shilgan2026-10-07

Kalit so‘zlar

adolescence, cyber-deviant behavior, digital environment, psychological factors, social factors, online behavior, cybersecurity, impulsivity, self-control, peer influence, psychological prevention, подростковый возраст, кибердевиантное поведение, цифровая среда, психологические факторы, социальные факторы, интернет-поведение, кибербезопасность, импульсивность, самоконтроль, влияние сверстников, психопрофилактика

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APATOHIROVA, NASIBA (2026). O‘SMIRLARDA KIBERDEVIANT XULQ-ATVORNING SHAKLLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK VA IJTIMOIY OMILLAR. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 257-263. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.671
GOST (OAK)TOHIROVA, NASIBA O‘SMIRLARDA KIBERDEVIANT XULQ-ATVORNING SHAKLLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK VA IJTIMOIY OMILLAR // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 257-263. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.671.
MLATOHIROVA, NASIBA. “O‘SMIRLARDA KIBERDEVIANT XULQ-ATVORNING SHAKLLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK VA IJTIMOIY OMILLAR.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 257-263, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.671
ChicagoTOHIROVA, NASIBA. “O‘SMIRLARDA KIBERDEVIANT XULQ-ATVORNING SHAKLLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK VA IJTIMOIY OMILLAR.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 257-263 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.671
HarvardTOHIROVA, NASIBA (2026) ‘O‘SMIRLARDA KIBERDEVIANT XULQ-ATVORNING SHAKLLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK VA IJTIMOIY OMILLAR’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 257-263. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.671
BibTeX
@article{tohirovanasiba2026,
  title = {O‘SMIRLARDA KIBERDEVIANT XULQ-ATVORNING SHAKLLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK VA IJTIMOIY OMILLAR},
  author = {TOHIROVA, NASIBA},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {257-263},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.671},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.671}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

TOHIROVA, NASIBA — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari