Taom leksikasining etnolingvistik tabiati: o‘zbek va ingliz lingvomadaniyatlari qiyosida

HOJIYEVA, MEHRANGIZ

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Til va madaniyatning o'zaro munosabatini tadqiq etish zamonaviy tilshunoslikning eng ustuvor yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. Etnolingvistik yondashuv doirasida taom leksikasi shunchaki biokimyoviy va fiziologik ehtiyojni qondiruvchi predmetlar to'plami emas, balki muayyan etnosning moddiy va ma'naviy madaniyati, etnik xotirasi, turmush tarzi hamda milliy dunyoqarashining lisoniy ifodasi sifatida talqin qilinadi. Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 9/2026 ISSN: 3060-527X Tadqiqotda qo'llaniladigan gastronim, glyuttonim va etno-kulinaronim terminlari ko'pincha bir-birining o'rnida ishlatiladi, biroq ular qamrov doirasi bo'yicha farqlanadi: gastronim - taom va oziq-ovqatga oid barcha nomlarni qamrab oluvchi eng keng tushuncha; glyuttonim - xususan taom tayyorlash, tortish va tanovul qilish jarayoniga oid leksik-frazeologik birliklarni bildiruvchi atama: osh tortmoq, osh suzmoq, choy damlamoq, dasturxon yozmoq, non sindirmoq / lay the table, say grace, break bread; etno-kulinaronim esa shu ikkisining kesishmasida, ya'ni muayyan etnosning madaniy-tarixiy o'ziga xosligini aks ettiruvchi taom nomlarini alohida ajratish uchun qo'llaniladi: sumalak, qazi-qarta, nahorgi osh / Yorkshire pudding, Cornish pasty. Ushbu maqolada, etnik- madaniy yuk tashuvchi birliklarga urg'u berilgani sababli, etno-kulinaronim termini yetakchi ishchi atama sifatida qabul qilinadi. Ushbu yondashuvda quyidagi tayanch kategoriyalar markaziy o'rin tutadi: 1. Etno-kulinaronimlar (gastronim/glyuttonimlar): Etnosning qadimiy xo'jalik-madaniy tipi, geografik muhiti hamda pishirish va iste'mol an'analarini o'zida aks ettiruvchi taom, oziq-ovqat va masalliq nomlari. 2. Olamning …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarHOJIYEVA, MEHRANGIZ
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-04
Son9
Betlar181-184
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.674
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.674 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

ethnolinguistics, ethno-culinaronym, gastronym, gluttonym, linguaculture, nomination model, loanword layer, three-layer model, этнолингвистика, этнокулинароним, гастроним, глюттоним, лингвокультура, модель номинации, заимствованный пласт, трёхуровневая модель

Iqtibos keltirish

APAHOJIYEVA, MEHRANGIZ (2026). TAOM LEKSIKASINING ETNOLINGVISTIK TABIATI: O‘ZBEK VA INGLIZ LINGVOMADANIYATLARI QIYOSIDA. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 181-184. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.674
GOST (OAK)HOJIYEVA, MEHRANGIZ TAOM LEKSIKASINING ETNOLINGVISTIK TABIATI: O‘ZBEK VA INGLIZ LINGVOMADANIYATLARI QIYOSIDA // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 181-184. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.674.
MLAHOJIYEVA, MEHRANGIZ. “TAOM LEKSIKASINING ETNOLINGVISTIK TABIATI: O‘ZBEK VA INGLIZ LINGVOMADANIYATLARI QIYOSIDA.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 181-184, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.674
ChicagoHOJIYEVA, MEHRANGIZ. “TAOM LEKSIKASINING ETNOLINGVISTIK TABIATI: O‘ZBEK VA INGLIZ LINGVOMADANIYATLARI QIYOSIDA.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 181-184 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.674
HarvardHOJIYEVA, MEHRANGIZ (2026) ‘TAOM LEKSIKASINING ETNOLINGVISTIK TABIATI: O‘ZBEK VA INGLIZ LINGVOMADANIYATLARI QIYOSIDA’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 181-184. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.674
BibTeX
@article{hojiyevamehrangiz2026,
  title = {TAOM LEKSIKASINING ETNOLINGVISTIK TABIATI: O‘ZBEK VA INGLIZ LINGVOMADANIYATLARI QIYOSIDA},
  author = {HOJIYEVA, MEHRANGIZ},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {181-184},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.674},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.674}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi