Tasavvufdagi “komil inson” konsepsiyasining hozirgi ta’lim tizimida shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv sifatida talqini

Aqilxonov , Saidolimxon

Мактабгача ва мактаб таълими · 2025-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada tasavvuf ta’limotining markaziy g‘oyalaridan biri bo‘lgan “komil inson” konsepsiyasizamonaviy pedagogika, xususan shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim yondashuvi nuqtayi nazaridan qayta talqin qilinadi. Sufiylikdainsonni ruhiy-axloqiy kamolot sari yetaklovchi bosqichlarning mazmuni, murshid–shogird munosabatining tarbiyaviymodeli, nafsni poklash, muhabbat va xizmat tamoyillari, tariqatning ichki intizomi hamda ijtimoiy mas’uliyat g‘oyalaribugungi ta’lim maqsadlari bilan qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda tasavvuf manbalarida shakllangan komil shaxs modelishaxsning kognitiv, ijtimoiy-emotsional va aksiologik rivojini uyg‘unlashtirishga qaratilgan zamonaviy ta’lim konseptlaribilan mushtarak jihatlarga egaligi asoslanadi. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’limning “o‘quvchi tajribasiga tayanish”, “ichki motivatsiyaniuyg‘otish”, “ixtiyoriylik va mas’uliyatni uyg‘unlashtirish”, “muloqot va hamkorlikni asosiy vosita sifatida qo‘llash”kabi tamoyillari tasavvufdagi ruhiy-tarbiyaviy metodlar bilan o‘xshash ekani ko‘rsatiladi. Maqola xulosalarida tasavvufmerosidan didaktik jihatdan foydalanish uchun uch yo‘nalish: qadriyatlarni aktuallashtirish, tarbiya usullarini moslashtirishva ta’lim muhitini insonparvarlashtirish bo‘yicha takliflar beriladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAqilxonov , Saidolimxon
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
Nashr sanasi2025-11-04
Jild3
Son11
TilO‘zbek
DOI10.5281/zenodo.17535714

Kalit so‘zlar

tasavvuf, komil inson, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, ruhiy-axloqiy tarbiya, murshid–murid modeli, insonparvarlashtirish, ma’naviy pedagogika

Ilmiy soha

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar