Rinolaliyali bolalar nutqini rivojlantirishda raqamli ta’lim vositalaridan foydalanish imkoniyatlari

UMARALIYEVA, SAYYORA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 9/2026 ISSN: 3060-527X yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilangan. Jumladan, “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun [1], “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi [2] hamda alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim- tarbiya berish tizimini takomillashtirishga qaratilgan normativ hujjatlar [3] korreksion pedagogika amaliyotiga zamonaviy, shu jumladan raqamli texnologiyalarni joriy etishni taqozo etmoqda. Rinolaliya – nutq apparatining anatomik-fiziologik nuqsonlari (ko‘pincha lab va tanglayning tug‘ma bitishmasligi) natijasida ovoz tembri va tovushlar talaffuzining buzilishi bo‘lib, uning eng og‘ir shakli ochiq rinolaliya hisoblanadi [5; 6]. Bunda yumshoq tanglay va halqum devorlari burun-halqum yo‘lini yetarlicha berkita olmaydi, natijada havo oqimi va tovush rezonansi burun bo‘shlig‘iga o‘tib ketadi. Oqibatda nutq kuchli nazal tus oladi, og‘iz orqali yo‘naltirilgan havo oqimi zaiflashadi, portlovchi va sirg‘aluvchi undoshlar talaffuzi buziladi, kompensator artikulyatsiya (masalan, bo‘g‘iz yoki halqum orqali hosil qilinadigan tovushlar) shakllanadi [10; 11]. Jarrohlik amaliyoti (uranoplastika) anatomik nuqsonni bartaraf etsa-da, nutqning funksional me’yorlashuvi uzoq muddatli va tizimli logopedik ishni talab qiladi [7; 12]. L.S. Vigotskiyning birlamchi va ikkilamchi nuqson haqidagi ta’limotiga ko‘ra [4], bunday bolalarda nutqiy nuqson fonematik idrok, leksik-grammatik tizim va kommunikativ faollikning ikkilamchi buzilishlariga olib kelishi mumkin. Shu bois rinolaliyali bolalar bilan ishlashda motivatsiyani saqlab turadigan, natijani ko‘rgazmali qiladigan va mashqlarni uyda davom ettirish imkonini beradigan vositalar …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarUMARALIYEVA, SAYYORA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-23
Son9
Betlar435-439
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.880
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.880 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

rhinolalia, open rhinolalia, hypernasality, speech therapy, digital educational tools, visual biofeedback, interactive games, telepractice, inclusive education. Bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasida alohida ta’lim ehtiyojlariga ega bolalarga sifatli ta’lim-tarbiya berish, ularni jamiyatga to‘laqonli integratsiya qilish davlat siyosatining ustuvor, ринолалия, открытая ринолалия, назальность, логопедическая работа, цифровые образовательные средства, визуальная биологическая обратная связь, интерактивные игры, телелогопедия, инклюзивное образование

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAUMARALIYEVA, SAYYORA (2026). RINOLALIYALI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TA’LIM VOSITALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 435-439. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.880
GOST (OAK)UMARALIYEVA, SAYYORA RINOLALIYALI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TA’LIM VOSITALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 435-439. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.880.
MLAUMARALIYEVA, SAYYORA. “RINOLALIYALI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TA’LIM VOSITALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 435-439, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.880
ChicagoUMARALIYEVA, SAYYORA. “RINOLALIYALI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TA’LIM VOSITALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 435-439 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.880
HarvardUMARALIYEVA, SAYYORA (2026) ‘RINOLALIYALI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TA’LIM VOSITALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 435-439. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.880
BibTeX
@article{umaraliyevasayyora2026,
  title = {RINOLALIYALI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TA’LIM VOSITALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI},
  author = {UMARALIYEVA, SAYYORA},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {435-439},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.880},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.880}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari