Tibbiyot talabalari uchun termodinamikani muammoga asoslangan o‘qitishning pedagogik asoslari

QOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, KALANDAROVA, DILAFRUZ, UALIYEV, DAULET

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Termodinamika energiya almashinuvi va issiqlik jarayonlarini o‘rganadigan fizika bo‘limi bo‘lib, unda o‘rganiladigan asosiy tushunchalar termodinamik tizim, ichki energiya, temperatura, issiqlik miqdori, entropiya, Gibbs erkin energiyasi va energiya almashinuvi jarayonlari bilan bog‘liq. Hujayra metabolizmi, ATP sintezi, issiqlik hosil bo‘lishi, tana haroratining regulyatsiyasi, shuningdek patologik isitma yoki gipotermiya jarayonlari termodinamik qonuniyatlarga bo‘ysunadi. Shu sababli biofizika fanining muhim bo‘limlaridan biri bo‘lgan termodinamika tibbiyot talabalari uchun tirik organizmda kechadigan metabolik jarayonlarning fizik asoslarini tushunishda muhim ahamiyat kasb etadi. Biroq kuzatuvlar shuni ko‘rsatadiki, talabalar ko‘pincha energiya, ichki energiya, entropiya, izotermik yoki adiabatik jarayonlar o‘rtasidagi bog‘lanishlarni chuqur anglashda qiyinchilikka duch keladilar. Shu bois termodinamik tushunchalarni biologik va fiziologik jarayonlar bilan bog‘lab, muammoga asoslangan metod orqali o‘qitish alohida ahamiyatga ega. Bunday yondashuv talabalarning analitik fikrlashini rivojlantirishga hamda nazariy bilimlarini klinik jarayonlar bilan bog‘lab tushunishiga yordam beradi. Termodinamikaning asosiy energetik xarakteristikalaridan biri ichki energiya bo‘lib, u tizimdagi zarrachalarning kinetik va potensial energiyalari yig‘indisidan iborat. Ichki energiyaning o‘zgarishi termodinamikaning birinchi qonuni orqali ifodalanadi. Ushbu qonunga ko‘ra, tizimga berilgan issiqlik miqdori ichki energiyaning o‘zgarishi va tizim tomonidan bajarilgan ish yig‘indisiga teng bo‘ladi: Q=ΔU+A bu yerda, Q − tizimga berilgan issiqlik miqdori, ΔU − ichki energiyaning o‘zgarishi, A − tizim tomonidan bajarilgan ishni ifodalaydi. Biologik tizimlarda ushbu qonun metabolik jarayonlarda …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, KALANDAROVA, DILAFRUZ, UALIYEV, DAULET
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-07-25
Son7
Betlar308-314
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.141
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.141 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

thermodynamics, problem-based learning, PBL, biophysics, medical education, heat transfer, entropy, clinical thinking, argumentation, energy, термодинамика, проблемно-ориентированное обучение, PBL, биофизика, медицинское образование, теплообмен, энтропия, клиническое мышление, аргументация, энергия

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, KALANDAROVA, DILAFRUZ, & UALIYEV, DAULET (2026). TIBBIYOT TALABALARI UCHUN TERMODINAMIKANI MUAMMOGA ASOSLANGAN O‘QITISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 308-314. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.141
GOST (OAK)QOSIMOVA, GULNOZA va b. TIBBIYOT TALABALARI UCHUN TERMODINAMIKANI MUAMMOGA ASOSLANGAN O‘QITISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 308-314. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.141.
MLAQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, KALANDAROVA, DILAFRUZ, and UALIYEV, DAULET. “TIBBIYOT TALABALARI UCHUN TERMODINAMIKANI MUAMMOGA ASOSLANGAN O‘QITISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 308-314, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.141
ChicagoQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, KALANDAROVA, DILAFRUZ, and UALIYEV, DAULET. “TIBBIYOT TALABALARI UCHUN TERMODINAMIKANI MUAMMOGA ASOSLANGAN O‘QITISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 308-314 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.141
HarvardQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, KALANDAROVA, DILAFRUZ, and UALIYEV, DAULET (2026) ‘TIBBIYOT TALABALARI UCHUN TERMODINAMIKANI MUAMMOGA ASOSLANGAN O‘QITISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 308-314. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.141
BibTeX
@article{qosimovagulnoza2026,
  title = {TIBBIYOT TALABALARI UCHUN TERMODINAMIKANI MUAMMOGA ASOSLANGAN O‘QITISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI},
  author = {QOSIMOVA, GULNOZA and BOZOROV, ERKIN and KALANDAROVA, DILAFRUZ and UALIYEV, DAULET},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {308-314},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.141},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.141}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

QOSIMOVA, GULNOZA — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari