<p>Kirish. Termodinamika energiya almashinuvi va issiqlik jarayonlarini o‘rganadigan fizika bo‘limi bo‘lib, unda o‘rganiladigan asosiy tushunchalar termodinamik tizim, ichki energiya, temperatura, issiqlik miqdori, entropiya, Gibbs erkin energiyasi va energiya almashinuvi jarayonlari bilan bog‘liq. Hujayra metabolizmi, ATP sintezi, issiqlik hosil bo‘lishi, tana haroratining regulyatsiyasi, shuningdek patologik isitma yoki gipotermiya jarayonlari termodinamik qonuniyatlarga bo‘ysunadi. Shu sababli biofizika fanining muhim bo‘limlaridan biri bo‘lgan termodinamika tibbiyot talabalari uchun tirik organizmda kechadigan metabolik jarayonlarning fizik asoslarini tushunishda muhim ahamiyat kasb etadi. Biroq kuzatuvlar shuni ko‘rsatadiki, talabalar ko‘pincha energiya, ichki energiya, entropiya, izotermik yoki adiabatik jarayonlar o‘rtasidagi bog‘lanishlarni chuqur anglashda qiyinchilikka duch keladilar. Shu bois termodinamik tushunchalarni biologik va fiziologik jarayonlar bilan bog‘lab, muammoga asoslangan metod orqali o‘qitish alohida ahamiyatga ega. Bunday yondashuv talabalarning analitik fikrlashini rivojlantirishga hamda nazariy bilimlarini klinik jarayonlar bilan bog‘lab tushunishiga yordam beradi. Termodinamikaning asosiy energetik xarakteristikalaridan biri ichki energiya bo‘lib, u tizimdagi zarrachalarning kinetik va potensial energiyalari yig‘indisidan iborat. Ichki energiyaning o‘zgarishi termodinamikaning birinchi qonuni orqali ifodalanadi. Ushbu qonunga ko‘ra, tizimga berilgan issiqlik miqdori ichki energiyaning o‘zgarishi va tizim tomonidan bajarilgan ish yig‘indisiga teng bo‘ladi: Q=ΔU+A bu yerda, Q − tizimga berilgan issiqlik miqdori, ΔU − ichki energiyaning o‘zgarishi, A − tizim tomonidan bajarilgan ishni ifodalaydi. Biologik tizimlarda ushbu qonun metabolik jarayonlarda …
| Mualliflar | QOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, KALANDAROVA, DILAFRUZ, UALIYEV, DAULET |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-25 |
| Son | 7 |
| Betlar | 308-314 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.141 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.141 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
thermodynamics, problem-based learning, PBL, biophysics, medical education, heat transfer, entropy, clinical thinking, argumentation, energy, термодинамика, проблемно-ориентированное обучение, PBL, биофизика, медицинское образование, теплообмен, энтропия, клиническое мышление, аргументация, энергия
Kirish. Jahon miqyosida sport inson salomatligini mustahkamlash, sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va shaxsning jismoniy hamda psixologik rivojlanishini ta’minlovchi muhim ijtimoiy institut sifatida e’tirof…
Kirish. Zamonaviy global iqtisodiyot va to‘rtinchi sanoat inqilobi (Industry 4.0) sharoitida oliy ta’lim muassasalari (OTM) oldiga qo‘yilayotgan talablar tubdan o‘zgardi. Endilikda OTM bitiruvchisidan faqatgina akademik…
Введение. Начало XX века стало одним из наиболее сложных и противоречивых периодов в истории международных отношений. Усиление борьбы ведущих мировых держав за сферы влияния, колонии и стратегически важные территории…
Kirish. Bolalar hayoti va salomatligini muhofaza qilish hamda ularda xavfsiz hayot faoliyati madaniyatini shakllantirish zamonaviy ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi [1]. Jahonda texnogen…
Kirish. Bugungi global o‘zgarishlar va shiddatli axborotlashuv asrida oliy pedagogik ta’lim tizimining bosh vazifasi – nafaqat fundamental bilimga ega, balki nostandart vaziyatlarda tezkor va ijodiy qarorlar qabul qila…
Kirish. XXI asrda raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi inson hayotining barcha sohalari qatori sport faoliyatini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Sun’iy intellekt, mobil ilovalar, taqiladigan aqlli qurilmalar…
Kirish. Zamonaviy global o‘zgarishlar, axborot texnologiyalarining shiddatli taraqqiyoti va ta’lim tizimidagi transformatsiya jarayonlari pedagogik faoliyatga mutlaqo yangicha yondashuvlarni talab etmoqda. Bugungi kun…
Kirish. Zamonaviy globallashuv va transmilliy integratsiya jarayonlarining jadal rivojlanishi sharoitida mehnat migratsiyasi ko‘plab rivojlanayotgan mamlakatlar, xususan O‘zbekiston iqtisodiyoti va ijtimoiy hayotining…
Kirish. Bolalarga nisbatan zo‘ravonlik zamonaviy jamiyatning eng murakkab, ko‘p qatlamli va global miqyosda dolzarb ijtimoiy-psixologik muammolaridan biri sifatida e’tirof etiladi. Mazkur hodisa nafaqat bolalarning…
Kirish. Bugungi globallashuv, raqamli transformatsiya va mehnat bozoridagi keskin raqobat sharoitida oliy ta’lim tizimi oldida nafaqat yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash, balki ularning kasbiy o‘zligini…