Kirish. Bolalarga nisbatan zo‘ravonlik zamonaviy jamiyatning eng murakkab, ko‘p qatlamli va global miqyosda dolzarb ijtimoiy-psixologik muammolaridan biri sifatida e’tirof etiladi. Mazkur hodisa nafaqat bolalarning jismoniy xavfsizligi va emotsional farovonligiga bevosita tahdid soladi, balki ularning psixik rivojlanishi, shaxsiy identitetining shakllanishi hamda ijtimoiy moslashuv jarayoniga ham chuqur va uzoq muddatli salbiy ta’sir ko‘rsatadi [1]. Bolalik davrida boshdan kechirilgan zo‘ravonlik tajribasi shaxsning keyingi hayot bosqichlaridagi emotsional barqarorligi, kognitiv faoliyati, interpersonal munosabatlari va ijtimoiy rol tizimiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Shu jihatdan, bolalar zo‘ravonligi muammosi faqat individual travma yoki oilaviy muammo sifatida emas, balki kengroq ijtimoiy tizim, institutsional mexanizmlar hamda himoya va reabilitatsiya xizmatlari samaradorligi bilan bog‘liq kompleks fenomen sifatida qaralishi lozim. Ilmiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, zo‘ravonlikka duch kelgan bolalarda psixologik rivojlanishning asosiy komponentlari — emotsional regulyatsiya, xavfsizlik hissi, bazaviy ishonch, kognitiv interpretatsiya va o‘zlikni anglash jarayonlari — sezilarli darajada izdan chiqadi. Bunday bolalarda affektiv beqarorlik, impulsivlik, yuqori tashvish, depressiv simptomatika hamda ijtimoiy chekinish holatlari ko‘proq uchraydi. Natijada zo‘ravonlik oqibatlari faqat qisqa muddatli psixologik buzilishlar bilan cheklanmay, uzoq muddatli ijtimoiy dezadaptatsiya va resotsializatsiya muammolarini ham yuzaga keltiradi [2]. Shu nuqtai nazardan, zo‘ravonlikdan jabrlangan bolalarni reabilitatsiya qilish jarayoni alohida ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi. Reabilitatsiya bolalarning psixologik barqarorligini tiklash, travmatik tajribaning salbiy oqibatlarini kamaytirish, xavfsizlik …
| Mualliflar | G'ANIYEV, MAQSUDJON |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-23 |
| Son | 7 |
| Betlar | 377-386 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.148 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.148 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
violence against children, rehabilitation, national socio-psychological model, structural-functional approach, integrative approach, emotional regulation, resocialization, trauma-informed care, насилие в отношении детей, реабилитация, национальная социально-психологическая модель, структурно-функциональный подход, интегративный подход, эмоциональная регуляция, ресоциализация, травма-информированный подход
Kirish. So‘nggi yillarda oliy ta’lim tizimida ta’lim, fan va ishlab chiqarish integratsiyasini kuchaytirish, ilmiy-tadqiqot faoliyatini rivojlantirish hamda talabalarning ilmiy salohiyatini oshirish ustuvor vazifalardan…
Kirish. Zamonaviy global o‘zgarishlar, axborot texnologiyalarining shiddatli taraqqiyoti va ta’lim tizimidagi transformatsiya jarayonlari pedagogik faoliyatga mutlaqo yangicha yondashuvlarni talab etmoqda. Bugungi kun…
Kirish. Bugungi kunda davlat boshqaruvi tizimini modernizatsiya qilish, aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlari sifatini oshirish hamda fuqarolarga yo‘naltirilgan boshqaruv tamoyillarini keng joriy etish ustuvor…
Kirish. Bugungi global o‘zgarishlar va shiddatli axborotlashuv asrida oliy pedagogik ta’lim tizimining bosh vazifasi – nafaqat fundamental bilimga ega, balki nostandart vaziyatlarda tezkor va ijodiy qarorlar qabul qila…
Kirish. XXI asrda raqamli transformatsiya iqtisodiyot, davlat boshqaruvi, ta'lim, sanoat va xizmat ko‘rsatish sohalarida tub tarkibiy o‘zgarishlarni yuzaga keltirmoqda. Sun'iy intellekt, katta ma'lumotlar (Big Data)…
Введение. Начало XX века стало одним из наиболее сложных и противоречивых периодов в истории международных отношений. Усиление борьбы ведущих мировых держав за сферы влияния, колонии и стратегически важные территории…
Kirish. Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida ta’lim tizimi jamiyat taraqqiyotining strategik omillaridan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Ayniqsa, chet tillarini o‘qitish sifati davlatlarning…
Kirish. Jahon miqyosida sport inson salomatligini mustahkamlash, sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va shaxsning jismoniy hamda psixologik rivojlanishini ta’minlovchi muhim ijtimoiy institut sifatida e’tirof…
Introduction. Violence against children remains one of the most pervasive violations of children’s rights and one of the most pressing global public health challenges. According to the World Health Organization (WHO)…
Kirish. Termodinamika energiya almashinuvi va issiqlik jarayonlarini o‘rganadigan fizika bo‘limi bo‘lib, unda o‘rganiladigan asosiy tushunchalar termodinamik tizim, ichki energiya, temperatura…