Kirish. Bo‘lajak shifokorlarning nafaqat nazariy bilimlarini, balki klinik tafakkurini, analitik fikrlash va mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish tibbiy ta’limning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. Xalqaro ta’lim standartlarida tibbiyot mutaxassislarining fundamental fanlar bo‘yicha egallagan bilimlarini real klinik vaziyatlarda samarali qo‘llay olish kompetensiyasiga alohida e’tibor qaratiladi. “Qattiq jismlar va biologik to‘qimalarning mexanik xossalari” mavzusi deformatsiya, kuchlanish, Guk qonuni, ishqalanish kuchi, harakat miqdori, impulsning saqlanish qonuni, mexanik ish, quvvat hamda energiyaning saqlanish qonuni kabi bir qancha fundamental tushunchalarni o‘z ichiga oladi. Deformatsiya − jismga tashqi kuch ta’sir qilganda uning shakli yoki o‘lchamining o‘zgarishidir. Deformatsiya elastik yoki plastik bo‘lishi mumkin. Elastik deformatsiyada kuch ta’siri tugagach jism dastlabki holatiga qaytadi, plastik deformatsiyada esa o‘zgarish saqlanib qoladi. Biologik tizimlarda deformatsiya suyak, mushak va pay to‘qimalarining mexanik yuklama ta’sirida o‘zgarishida kuzatiladi. Kuchlanish − jismga ta’sir etuvchi kuchning birlik yuzaga to‘g‘ri keladigan miqdori. U quyidagi formula bilan aniqlanadi: σ = F S bu yerda, F − ta’sir etuvchi kuch, S − jismning kesim yuzasi. Kuchlanish biologik to‘qimalarda mexanik yuklamaning taqsimlanishini tavsiflaydi. Guk qonuniga ko‘ra, elastik deformatsiya sohasida jismning deformatsiyasi unga ta’sir qilayotgan kuchga to‘g‘ri proporsional bo‘ladi: F = kx bu yerda, k − elastiklik koeffitsienti, x − deformatsiya kattaligi. Ushbu qonun biologik to‘qimalarning elastik xossalarini o‘rganishda qo‘llanadi. Ishqalanish …
| Mualliflar | QOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, NASIROVA, GULPARSHIN |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-05-27 |
| Son | 5 |
| Betlar | 16-22 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.12 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.12 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
medical and biological physics, solid mechanics, biological tissues, problembased situation, deformation, Hooke’s law, mechanical stress, impulse, clinical integration, medical thinking, медицинская и биологическая физика, механика твёрдых тел, биологические ткани, проблемная ситуация, деформация, закон Гука, механическое напряжение, импульс, клиническая интеграция, медицинское мышление
Kirish. Zamonaviy sharoitda oilalarning hayoti va faoliyati quyidagi vazifalarni ijobiy hal qilishga yo‘naltiriladi: iqtisodiy, reproduktiv, tarbiyaviy, rekreativ, kommunikativ, regulyativ, feliotsitologik, relaksatsiya…
Kirish. Bugungi kunda global ta’lim tizimida talabalar faoliyatining samaradorligini oshirish, ularning mustaqil o‘qish ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda shaxsiy mas’uliyatini kuchaytirish dolzarb ilmiy-amaliy…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarning mustaqil ta’lim faoliyatini rivojlantirish dolzarb pedagogik-psixologik muammolardan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Globallashuv, raqamli texnologiyalar va bilimlar…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimi oldida turgan eng muhim vazifalardan biri – har tomonlama barkamol, intizomli va ichki motivatsiyaga ega bo‘lgan shaxsni tarbiyalashdir. Bugungi globallashuv sharoitida o‘quvchining…
Kirish. Zamonaviy sport tizimida yuqori natijalarga erishish ko‘p omilli jarayon bo‘lib, u jismoniy tayyorgarlik, texnik-mahorat va psixologik barqarorlikning o‘zaro uyg‘unligiga asoslanadi. So‘nggi yillarda sport…
Kirish. XXI asr zamonaviy jamiyat oldida turgan eng dolzarb muammolardan biri ekologik inqiroz va atrof-muhitni muhofaza qilish masalalaridir. Yevropada 1960-yillardan boshlab, MDH mamlakatlari va O‘zbekistonda esa…
Kirish. Bugungi kunda ingliz tili global muloqot vositasi sifatida dunyo miqyosida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Fan, texnologiya, biznes, diplomatiya va ta’lim sohalarida ingliz tilini bilish zamonaviy inson uchun zarur…
Kirish. Hozirgi globallashuv va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar sharoitida oila instituti jamiyatning eng muhim ijtimoiy bo‘g‘ini sifatida alohida ahamiyat kasb etmoqda. Oila nafaqat insonning biologik va ijtimoiy…
Kirish. Zamonaviy dunyoda ta’lim-tarbiya jarayonlarining murakkablashuvi, axloqiy qadriyatlarning transformatsiyasi va yangi pedagogik muammolarning paydo boʻlishi o‘qituvchi shaxsining rolini asosiy o‘ringa qo‘yadi…
Kirish. Tanqidiy fikrlash zamonaviy pedagogikaning asosiy ustunlaridan biri bo‘lib, shaxsning mustaqil va ongli qaror qabul qilish, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish hamda ilmiy asoslangan xulosalar chiqarish…