Qattiq jismlar va biologik to‘qimalarning mexanik xossalarini o‘qitishda muammoli vaziyat metodi

QOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, NASIROVA, GULPARSHIN

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bo‘lajak shifokorlarning nafaqat nazariy bilimlarini, balki klinik tafakkurini, analitik fikrlash va mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish tibbiy ta’limning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. Xalqaro ta’lim standartlarida tibbiyot mutaxassislarining fundamental fanlar bo‘yicha egallagan bilimlarini real klinik vaziyatlarda samarali qo‘llay olish kompetensiyasiga alohida e’tibor qaratiladi. “Qattiq jismlar va biologik to‘qimalarning mexanik xossalari” mavzusi deformatsiya, kuchlanish, Guk qonuni, ishqalanish kuchi, harakat miqdori, impulsning saqlanish qonuni, mexanik ish, quvvat hamda energiyaning saqlanish qonuni kabi bir qancha fundamental tushunchalarni o‘z ichiga oladi. Deformatsiya − jismga tashqi kuch ta’sir qilganda uning shakli yoki o‘lchamining o‘zgarishidir. Deformatsiya elastik yoki plastik bo‘lishi mumkin. Elastik deformatsiyada kuch ta’siri tugagach jism dastlabki holatiga qaytadi, plastik deformatsiyada esa o‘zgarish saqlanib qoladi. Biologik tizimlarda deformatsiya suyak, mushak va pay to‘qimalarining mexanik yuklama ta’sirida o‘zgarishida kuzatiladi. Kuchlanish − jismga ta’sir etuvchi kuchning birlik yuzaga to‘g‘ri keladigan miqdori. U quyidagi formula bilan aniqlanadi: σ = F S bu yerda, F − ta’sir etuvchi kuch, S − jismning kesim yuzasi. Kuchlanish biologik to‘qimalarda mexanik yuklamaning taqsimlanishini tavsiflaydi. Guk qonuniga ko‘ra, elastik deformatsiya sohasida jismning deformatsiyasi unga ta’sir qilayotgan kuchga to‘g‘ri proporsional bo‘ladi: F = kx bu yerda, k − elastiklik koeffitsienti, x − deformatsiya kattaligi. Ushbu qonun biologik to‘qimalarning elastik xossalarini o‘rganishda qo‘llanadi. Ishqalanish …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, NASIROVA, GULPARSHIN
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-05-27
Son5
Betlar16-22
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.12
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.12 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

medical and biological physics, solid mechanics, biological tissues, problembased situation, deformation, Hooke’s law, mechanical stress, impulse, clinical integration, medical thinking, медицинская и биологическая физика, механика твёрдых тел, биологические ткани, проблемная ситуация, деформация, закон Гука, механическое напряжение, импульс, клиническая интеграция, медицинское мышление

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, & NASIROVA, GULPARSHIN (2026). QATTIQ JISMLAR VA BIOLOGIK TO‘QIMALARNING MEXANIK XOSSALARINI O‘QITISHDA MUAMMOLI VAZIYAT METODI. Таълимда истиқболли изланишлар, (5), 16-22. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.12
GOST (OAK)QOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, NASIROVA, GULPARSHIN QATTIQ JISMLAR VA BIOLOGIK TO‘QIMALARNING MEXANIK XOSSALARINI O‘QITISHDA MUAMMOLI VAZIYAT METODI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 5. – B. 16-22. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.12.
MLAQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, and NASIROVA, GULPARSHIN. “QATTIQ JISMLAR VA BIOLOGIK TO‘QIMALARNING MEXANIK XOSSALARINI O‘QITISHDA MUAMMOLI VAZIYAT METODI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (5), 16-22, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.12
ChicagoQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, and NASIROVA, GULPARSHIN. “QATTIQ JISMLAR VA BIOLOGIK TO‘QIMALARNING MEXANIK XOSSALARINI O‘QITISHDA MUAMMOLI VAZIYAT METODI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (5), 16-22 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.12
HarvardQOSIMOVA, GULNOZA, BOZOROV, ERKIN, and NASIROVA, GULPARSHIN (2026) ‘QATTIQ JISMLAR VA BIOLOGIK TO‘QIMALARNING MEXANIK XOSSALARINI O‘QITISHDA MUAMMOLI VAZIYAT METODI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (5), 16-22. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.12
BibTeX
@article{qosimovagulnoza2026,
  title = {QATTIQ JISMLAR VA BIOLOGIK TO‘QIMALARNING MEXANIK XOSSALARINI O‘QITISHDA MUAMMOLI VAZIYAT METODI},
  author = {QOSIMOVA, GULNOZA and BOZOROV, ERKIN and NASIROVA, GULPARSHIN},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {5},
  pages = {16-22},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.12},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.12}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

QOSIMOVA, GULNOZA — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari