O‘ZBEKISTON TARIXI DARSLARIDA EKOLOGIK KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHGA YO‘NALTIRILGAN TA’LIM MODELI

PO'LATOVA, GULRUH

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. XXI asr zamonaviy jamiyat oldida turgan eng dolzarb muammolardan biri ekologik inqiroz va atrof-muhitni muhofaza qilish masalalaridir. Yevropada 1960-yillardan boshlab, MDH mamlakatlari va O‘zbekistonda esa 1990-yillardan e'tiboran ekologik ta’limga katta e'tibor qaratila boshlandi [1]. O‘zbekiston Respublikasida Orol dengizi falokatining oqibatlari, cho‘llanish jarayonlari, suv resurslari taqchilligi kabi ekologik muammolarning jiddiyligi ekologik savodxon va mas'uliyatli fuqarolarni tarbiyalashni dolzarb vazifaga aylantirmoqda. Ta’lim tizimida ekologik kompetentlikni shakllantirish faqat biologiya, geografiya kabi tabiiy fanlar doirasida emas, balki gumanitar fanlar, xususan, tarix darslarida ham amalga oshirilishi zarur. Palmer ta’kidlashicha, ekologik ta’lim atrof-muhit haqida, atrof-muhit uchun va atrofmuhitda ta’limni o‘z ichiga oladi [2]. O‘zbekiston tarixi darslari o‘tmishdagi sivilizatsiyalarning tabiat bilan o‘zaro munosabatlari, ekologik inqirozlarning tarixiy sabablari, an'anaviy ekologik Impact Factor 12.89 / 2026 40 | Zamonaviy ilm nafasi Zamonaviy jamiyat va innovatsiyalar ilmiy nazariy jurnali 2026-yil, 5-Son bilimlar va amaliyotlarni o‘rganish uchun boy imkoniyatlar yaratadi. Istorik retrospektiva orqali o‘quvchilar insoniyat va tabiat o‘rtasidagi murakkab munosabatlarni chuqurroq tushunishlari, ekologik muammolarning kelib chiqish ildizlarini anglashlari mumkin [3]. Hozirgi kunda O‘zbekiston ta’lim tizimida tarix fanini o‘qitishda ekologik komponent yetarlicha rivojlanmagan. Mavjud o‘quv dasturlari asosan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy jarayonlarga e'tibor qaratadi, tabiiy muhit omili esa ko‘pincha ikkinchi darajali rol o‘ynaydi. Shu bilan birga, tarixiy jarayonlarni ekologik nuqtai nazardan qayta …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarPO'LATOVA, GULRUH
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
Nashr sanasi2026-05-27
Son5
Betlar40-45
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.16

Kalit so‘zlar

environmental competence, history of Uzbekistan, educational model, interdisciplinary integration, environmental education, historical approach, sustainable development, экологическая компетентность, история Узбекистана, образовательная модель, межпредметная интеграция, экологическое образование, исторический подход, устойчивое развитие

Ilmiy soha

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar