Kirish. Zamonaviy sport tizimida yuqori natijalarga erishish ko‘p omilli jarayon bo‘lib, u jismoniy tayyorgarlik, texnik-mahorat va psixologik barqarorlikning o‘zaro uyg‘unligiga asoslanadi. So‘nggi yillarda sport psixologiyasi doirasida olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, sportchilar muvaffaqiyatining 30–40 foizi psixologik omillar bilan bevosita bog‘liq. Ayniqsa, dzyudo kabi yakka kurash sport turlarida tezkor qaror qabul qilish, raqibning xatti-harakatini oldindan sezish, stressga bardoshlilik va emotsiyalarni boshqarish sport natijasini belgilovchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. 11–13 yosh davri o‘smirlarning psixik rivojlanishida o‘ziga xos o‘rin tutadi. Ushbu bosqichda shaxsning emotsional sohasida sezilarli o‘zgarishlar yuz beradi: affektiv reaksiyalar kuchayadi, o‘zini anglash jarayoni faol rivojlanadi va ijtimoiy munosabatlar tizimi kengayadi. Shu bilan birga, bu yoshdagi sportchilar musobaqa jarayonida yuqori darajadagi emotsional zo‘riqish va tashqi bosimga duch keladi. Agar bu jarayonlar samarali boshqarilmasa, ular sport natijalarining pasayishiga olib kelishi mumkin. Emotsional intellekt tushunchasi ilmiy muomalaga Peter Salovey va John D. Mayer tomonidan kiritilgan bo‘lib, u shaxsning o‘z emotsiyalarini anglash, boshqarish hamda boshqalarning emotsional holatini tushunish qobiliyatini ifodalaydi. Keyinchalik Daniel Goleman ushbu tushunchani kengaytirib, uni muvaffaqiyatga erishishning muhim psixologik omili sifatida asoslab berdi. Xalqaro tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, emotsional intellekti rivojlangan sportchilar stress vaziyatlarda o‘zini barqaror tutadi, musobaqa davomida optimal psixologik holatni saqlab qoladi va yuqori natijalarga erishadi. Bugungi kunda jahon sport amaliyotida yosh …
| Mualliflar | DAVRONOV, FARMON |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-05-27 |
| Son | 5 |
| Betlar | 35-40 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.15 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.15 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
emotional intelligence, judo athletes, adolescents, sports performance, psychological training, stress management, motivation, self-regulation, эмоциональный интеллект, дзюдоисты, подростки, спортивные результаты, психологическая подготовка, стресс, мотивация, саморегуляция
Kirish. XXI asr zamonaviy jamiyat oldida turgan eng dolzarb muammolardan biri ekologik inqiroz va atrof-muhitni muhofaza qilish masalalaridir. Yevropada 1960-yillardan boshlab, MDH mamlakatlari va O‘zbekistonda esa…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarning mustaqil ta’lim faoliyatini rivojlantirish dolzarb pedagogik-psixologik muammolardan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Globallashuv, raqamli texnologiyalar va bilimlar…
Kirish. Bugungi kunda ingliz tili global muloqot vositasi sifatida dunyo miqyosida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Fan, texnologiya, biznes, diplomatiya va ta’lim sohalarida ingliz tilini bilish zamonaviy inson uchun zarur…
Kirish. Zamonaviy sharoitda oilalarning hayoti va faoliyati quyidagi vazifalarni ijobiy hal qilishga yo‘naltiriladi: iqtisodiy, reproduktiv, tarbiyaviy, rekreativ, kommunikativ, regulyativ, feliotsitologik, relaksatsiya…
Kirish. Hozirgi globallashuv va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar sharoitida oila instituti jamiyatning eng muhim ijtimoiy bo‘g‘ini sifatida alohida ahamiyat kasb etmoqda. Oila nafaqat insonning biologik va ijtimoiy…
Kirish. Bo‘lajak shifokorlarning nafaqat nazariy bilimlarini, balki klinik tafakkurini, analitik fikrlash va mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish tibbiy ta’limning muhim vazifalaridan biri…
Kirish. Zamonaviy dunyoda ta’lim-tarbiya jarayonlarining murakkablashuvi, axloqiy qadriyatlarning transformatsiyasi va yangi pedagogik muammolarning paydo boʻlishi o‘qituvchi shaxsining rolini asosiy o‘ringa qo‘yadi…
Kirish. Bugungi kunda global ta’lim tizimida talabalar faoliyatining samaradorligini oshirish, ularning mustaqil o‘qish ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda shaxsiy mas’uliyatini kuchaytirish dolzarb ilmiy-amaliy…
Kirish. Tanqidiy fikrlash zamonaviy pedagogikaning asosiy ustunlaridan biri bo‘lib, shaxsning mustaqil va ongli qaror qabul qilish, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish hamda ilmiy asoslangan xulosalar chiqarish…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimi oldida turgan eng muhim vazifalardan biri – har tomonlama barkamol, intizomli va ichki motivatsiyaga ega bo‘lgan shaxsni tarbiyalashdir. Bugungi globallashuv sharoitida o‘quvchining…