Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarning mustaqil ta’lim faoliyatini rivojlantirish dolzarb pedagogik-psixologik muammolardan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Globallashuv, raqamli texnologiyalar va bilimlar iqtisodiyoti sharoitida shaxsning uzluksiz o‘qib-o‘rganish Impact Factor 12.89 / 2026 28 | Zamonaviy ilm nafasi Zamonaviy jamiyat va innovatsiyalar ilmiy nazariy jurnali 2026-yil, 5-Son qobiliyati uning raqobatbardoshligini belgilovchi asosiy omillardan biriga aylanmoqda. Xususan, UNESCO va OECD tashkilotlari tomonidan ishlab chiqilgan xalqaro ta’lim strategiyalarida mustaqil o‘rganish, o‘z-o‘zini boshqarish (self-regulation) va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalari XXI asr kompetensiyalarining muhim tarkibiy qismlari sifatida qayd etilgan. Masalan, OECD Programme for International Student Assessment tadqiqotlari natijalari shuni ko‘rsatadiki, yuqori natijalarga erishgan o‘quvchilar odatda mustaqil o‘rganish strategiyalarini faol qo‘llaydilar va o‘z o‘quv faoliyatini rejalashtirish hamda nazorat qilish ko‘nikmalariga ega bo‘ladilar. Psixologik nuqtai nazardan, mustaqil ta’lim faoliyati o‘quvchining ichki motivatsiyasi, kognitiv jarayonlari va metakognitiv qobiliyatlari bilan chambarchas bog‘liq. Motivatsiya masalasi bo‘yicha olib borilgan ilmiy tadqiqotlarda Abraham Maslow, Edward Deci va Richard Ryan tomonidan ishlab chiqilgan nazariyalar muhim o‘rin egallaydi. Xususan, o‘z-o‘zini belgilash nazariyasiga ko‘ra, ichki motivatsiya yuqori bo‘lgan o‘quvchilar bilim olish jarayonida faolroq ishtirok etadi, mustaqil qaror qabul qiladi va o‘quv faoliyatida barqaror natijalarga erishadi. Shu bilan birga, kognitiv rivojlanish nazariyalari, jumladan, Jean Piaget va Lev Vygotsky tadqiqotlari o‘quvchilarning tafakkur, xotira va e’tibor jarayonlari mustaqil o‘rganish samaradorligini …
| Mualliflar | BURTESHOVA, ALIYA |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-05-27 |
| Son | 5 |
| Betlar | 28-34 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.14 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.14 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
independent learning, motivation, cognitive processes, self-regulation, thinking, learning activity, psychological factors, самостоятельное обучение, мотивация, когнитивные процессы, саморегуляция, мышление, учебная деятельность, психологические факторы
Kirish. Zamonaviy sport tizimida yuqori natijalarga erishish ko‘p omilli jarayon bo‘lib, u jismoniy tayyorgarlik, texnik-mahorat va psixologik barqarorlikning o‘zaro uyg‘unligiga asoslanadi. So‘nggi yillarda sport…
Kirish. Zamonaviy sharoitda oilalarning hayoti va faoliyati quyidagi vazifalarni ijobiy hal qilishga yo‘naltiriladi: iqtisodiy, reproduktiv, tarbiyaviy, rekreativ, kommunikativ, regulyativ, feliotsitologik, relaksatsiya…
Kirish. XXI asr zamonaviy jamiyat oldida turgan eng dolzarb muammolardan biri ekologik inqiroz va atrof-muhitni muhofaza qilish masalalaridir. Yevropada 1960-yillardan boshlab, MDH mamlakatlari va O‘zbekistonda esa…
Kirish. Bo‘lajak shifokorlarning nafaqat nazariy bilimlarini, balki klinik tafakkurini, analitik fikrlash va mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish tibbiy ta’limning muhim vazifalaridan biri…
Kirish. Bugungi kunda ingliz tili global muloqot vositasi sifatida dunyo miqyosida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Fan, texnologiya, biznes, diplomatiya va ta’lim sohalarida ingliz tilini bilish zamonaviy inson uchun zarur…
Kirish. Bugungi kunda global ta’lim tizimida talabalar faoliyatining samaradorligini oshirish, ularning mustaqil o‘qish ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda shaxsiy mas’uliyatini kuchaytirish dolzarb ilmiy-amaliy…
Kirish. Hozirgi globallashuv va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar sharoitida oila instituti jamiyatning eng muhim ijtimoiy bo‘g‘ini sifatida alohida ahamiyat kasb etmoqda. Oila nafaqat insonning biologik va ijtimoiy…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimi oldida turgan eng muhim vazifalardan biri – har tomonlama barkamol, intizomli va ichki motivatsiyaga ega bo‘lgan shaxsni tarbiyalashdir. Bugungi globallashuv sharoitida o‘quvchining…
Kirish. Zamonaviy dunyoda ta’lim-tarbiya jarayonlarining murakkablashuvi, axloqiy qadriyatlarning transformatsiyasi va yangi pedagogik muammolarning paydo boʻlishi o‘qituvchi shaxsining rolini asosiy o‘ringa qo‘yadi…
Kirish. Tanqidiy fikrlash zamonaviy pedagogikaning asosiy ustunlaridan biri bo‘lib, shaxsning mustaqil va ongli qaror qabul qilish, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish hamda ilmiy asoslangan xulosalar chiqarish…