Mehnat migrantlarining ruhiy salomatligini saqlashning psixologik mexanizmlari

MIRZAEV, ISMOILJON

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Zamonaviy globallashuv va transmilliy integratsiya jarayonlarining jadal rivojlanishi sharoitida mehnat migratsiyasi ko‘plab rivojlanayotgan mamlakatlar, xususan O‘zbekiston iqtisodiyoti va ijtimoiy hayotining murakkab, ko‘p qirrali qismiga aylandi. Demografik o‘sish tempining yuqoriligi, ichki mehnat bozoridagi raqobat va iqtisodiy farovonlikni ta’minlashga bo‘lgan tabiiy ehtiyoj millionlab hamyurtlarimizni Rossiya Federatsiyasi, Qozog‘iston, Janubiy Koreya, Turkiya, shuningdek, Yevropa va Yaqin Sharq mamlakatlariga jalb qilmoqda. Biroq, ijtimoiy-iqtisodiy hodisa sifatidagi migratsiya faqatgina makroiqtisodiy barqarorlik (pul o‘tkazmalari orqali) vositasi emas. U insonning bio-psixo-ijtimoiy holatiga kuchli ta’sir ko‘rsatuvchi dominant stressordir. E. Li (Everett Lee) ning "Turtki beruvchi va jalb qiluvchi omillar" (Push and Pull factors) nazariyasiga ko‘ra, migratsiya qarori qabul qilinishidan boshlab to vataniga qaytgunga qadar shaxs surunkali noaniqlik bilan kurashadi. Oiladan uzoqlashish, qadriyatlar to‘qnashuvi, til to‘siqlari, og‘ir jismoniy mehnat, huquqiy himoyasizlik va ba’zan yashirin maqomda bo‘lish migrantlarda adaptatsiya sindromini yuzaga keltiradi. O‘zbekiston sharoitida migrantlarning ruhiy salomatligi yillar davomida asosan iqtisodiy tahlillar soyasida qolib keldi. Ammo so‘nggi yillardagi ijtimoiy siyosatdagi islohotlar inson qadrini birinchi o‘ringa olib chiqib, bu masalaga ilmiy va amaliy yondashuvni taqozo etmoqda. 1-jadval. Mehnat migratsiyasini yuzaga keltiruvchi omillar va ularning psixologik oqibatlari Omil turi Makroiqtisodiy / Ijtimoiy sabab Shaxsga ta'sir etuvchi psixologik oqibat (Stressor) Turtki beruvchi (Push) Ish o‘rinlarining yetishmasligi, moliyaviy qiyinchiliklar, qarz majburiyatlari Xavotir, o‘z-o‘zini baholashning pasayishi, …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMIRZAEV, ISMOILJON
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-07-23
Son7
Betlar353-358
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.135
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.135 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

labor migration, mental health, psychological mechanisms, resilience, adaptation, stress, social support, Uzbek migrants, reintegration, трудовая миграция, психическое здоровье, психологические механизмы, устойчивость, адаптация, стресс, социальная поддержка, трудовые мигранты из Узбекистана, реинтеграция

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAMIRZAEV, ISMOILJON (2026). MEHNAT MIGRANTLARINING RUHIY SALOMATLIGINI SAQLASHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 353-358. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.135
GOST (OAK)MIRZAEV, ISMOILJON MEHNAT MIGRANTLARINING RUHIY SALOMATLIGINI SAQLASHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 353-358. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.135.
MLAMIRZAEV, ISMOILJON. “MEHNAT MIGRANTLARINING RUHIY SALOMATLIGINI SAQLASHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 353-358, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.135
ChicagoMIRZAEV, ISMOILJON. “MEHNAT MIGRANTLARINING RUHIY SALOMATLIGINI SAQLASHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 353-358 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.135
HarvardMIRZAEV, ISMOILJON (2026) ‘MEHNAT MIGRANTLARINING RUHIY SALOMATLIGINI SAQLASHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 353-358. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.135
BibTeX
@article{mirzaevismoiljon2026,
  title = {MEHNAT MIGRANTLARINING RUHIY SALOMATLIGINI SAQLASHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI},
  author = {MIRZAEV, ISMOILJON},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {353-358},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.135},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.135}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

MIRZAEV, ISMOILJON — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari