Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarning bilimlarni faqat yodlash orqali emas, balki ularni chuqur anglash, tahlil qilish va amaliy vaziyatlarda qo‘llay olish ko‘nikmalarini rivojlantirish ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, boshlang‘ich ta’lim bosqichida bolalarning kognitiv rivojlanishi, mantiqiy fikrlash qobiliyatining shakllanishi va intellektual salohiyatining oshishi keyingi ta’lim jarayonlari samaradorligini belgilovchi muhim omil sifatida qaraladi. Shu boisdan, ta’lim jarayoniga innovatsion va interaktiv yondashuvlarni joriy etish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Shaxmat o‘yini ko‘p asrlik tarixga ega bo‘lib, nafaqat sport turi, balki yuqori darajadagi intellektual faoliyat sifatida ham e’tirof etiladi. U insondan diqqatni jamlash, vaziyatni tahlil qilish, oldindan rejalashtirish, strategik qarorlar qabul qilish hamda ehtimoliy natijalarni baholash kabi murakkab aqliy jarayonlarni talab etadi. Shu jihatdan shaxmat o‘yini boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining mantiqiy va ijodiy fikrlashini rivojlantirishda samarali pedagogik vosita bo‘lib xizmat qiladi. So‘nggi yillarda xalqaro va mahalliy pedagogik tadqiqotlarda shaxmatning ta’limiy ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, shaxmat bilan muntazam shug‘ullangan o‘quvchilarda matematik fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal etish, xotira barqarorligi va diqqatni jamlash darajasi sezilarli darajada yuqori bo‘ladi. Bu esa shaxmatni nafaqat qo‘shimcha mashg‘ulot, balki ta’lim jarayonining integratsiyalashgan qismi sifatida qo‘llash zarurligini asoslaydi.[1] Boshlang‘ich sinf yoshidagi bolalar psixologik va kognitiv rivojlanish nuqtai nazaridan eng sezgir davrda bo‘lib, bu bosqichda ularda asosiy fikrlash operatsiyalari - taqqoslash, tahlil …
| Mualliflar | TOSHEV, ALISHER |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-25 |
| Son | 7 |
| Betlar | 71-75 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.58 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.58 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
chess, logical thinking, intellectual development, primary education, pedagogical methodology, cognitive development, шахматы, логическое мышление, интеллектуальное развитие, начальное образование, педагогическая методика, когнитивное развитие
Kirish. So‘nggi yillarda raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi inson hayotining barcha jabhalariga, xususan, maktabgacha ta’lim tizimiga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Smartfon, planshet, interaktiv doska va…
Kirish. Yosh oilalarda emotsional kompetentlikni shakllantirish bugungi kunda ham respublika, ham xalqaro miqyosda dolzarb ijtimoiy-psixologik muammo sifatida qaraladi. O‘zbekistonda oilani mustahkamlash, yoshlarni…
Kirish. Globallashuv, raqamli iqtisodiyot va bilimlar jamiyatining jadal rivojlanishi XXI asr ta’lim tizimi oldiga mutlaqo yangi vazifalarni qo‘ymoqda. Zamonaviy jamiyatda shaxsning muvaffaqiyati faqatgina mavjud…
Kirish. Ota-onalarning emotsional intellekti va farzandlarning shaxsiy kamolotiga ta’siri bugungi kunda ham respublika, ham xalqaro miqyosda dolzarb psixologik-pedagogik muammo hisoblanadi. O‘zbekistonda “Yangi…
Kirish. Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida oliy ta’lim tizimi oldiga qo‘yilayotgan asosiy vazifalardan biri raqobatbardosh, mustaqil fikrlaydigan, kasbiy kompetensiyalari yuqori bo‘lgan…
Psixologiya fanida kreativ fikrlash shaxsning yangi g‘oyalarni yaratish, mavjud muammolarni noodatiy usullar bilan hal etish, moslashuvchan fikrlash hamda yangilik yaratishga intilish qobiliyati sifatida tavsiflanadi…
Введение. Стремительное развитие искусственного интеллекта (ИИ) стало одной из ключевых характеристик научно-технологического прогресса XXI века, оказывая существенное влияние не только на экономику, образование…
Введение. В условиях стремительного развития современной науки особую актуальность приобретает поиск эффективных методологических оснований, обеспечивающих объективность, системность и научную достоверность…
Kirish. Hozirgi kunda jamiyatning barcha sohalarida, xususan ta’lim tizimida ham inson omiliga, uning psixologik barqarorligi va shaxsiy rivojlanishiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Oliy ta’lim muassasalarida tahsil…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimining ustuvor vazifalaridan biri har bir bolaning jismoniy, psixologik, intellektual va ijtimoiy imkoniyatlarini hisobga olgan holda sifatli ta’lim olish huquqini ta’minlashdan iborat…