Shaxmat o‘yinlari asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida mantiqiy fikrlash va intellektual rivojlanishni shakllantirish metodikasi

TOSHEV, ALISHER

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarning bilimlarni faqat yodlash orqali emas, balki ularni chuqur anglash, tahlil qilish va amaliy vaziyatlarda qo‘llay olish ko‘nikmalarini rivojlantirish ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, boshlang‘ich ta’lim bosqichida bolalarning kognitiv rivojlanishi, mantiqiy fikrlash qobiliyatining shakllanishi va intellektual salohiyatining oshishi keyingi ta’lim jarayonlari samaradorligini belgilovchi muhim omil sifatida qaraladi. Shu boisdan, ta’lim jarayoniga innovatsion va interaktiv yondashuvlarni joriy etish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Shaxmat o‘yini ko‘p asrlik tarixga ega bo‘lib, nafaqat sport turi, balki yuqori darajadagi intellektual faoliyat sifatida ham e’tirof etiladi. U insondan diqqatni jamlash, vaziyatni tahlil qilish, oldindan rejalashtirish, strategik qarorlar qabul qilish hamda ehtimoliy natijalarni baholash kabi murakkab aqliy jarayonlarni talab etadi. Shu jihatdan shaxmat o‘yini boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining mantiqiy va ijodiy fikrlashini rivojlantirishda samarali pedagogik vosita bo‘lib xizmat qiladi. So‘nggi yillarda xalqaro va mahalliy pedagogik tadqiqotlarda shaxmatning ta’limiy ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, shaxmat bilan muntazam shug‘ullangan o‘quvchilarda matematik fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal etish, xotira barqarorligi va diqqatni jamlash darajasi sezilarli darajada yuqori bo‘ladi. Bu esa shaxmatni nafaqat qo‘shimcha mashg‘ulot, balki ta’lim jarayonining integratsiyalashgan qismi sifatida qo‘llash zarurligini asoslaydi.[1] Boshlang‘ich sinf yoshidagi bolalar psixologik va kognitiv rivojlanish nuqtai nazaridan eng sezgir davrda bo‘lib, bu bosqichda ularda asosiy fikrlash operatsiyalari - taqqoslash, tahlil …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarTOSHEV, ALISHER
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-07-25
Son7
Betlar71-75
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.58
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.58 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

chess, logical thinking, intellectual development, primary education, pedagogical methodology, cognitive development, шахматы, логическое мышление, интеллектуальное развитие, начальное образование, педагогическая методика, когнитивное развитие

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APATOSHEV, ALISHER (2026). SHAXMAT O‘YINLARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MANTIQIY FIKRLASH VA INTELLEKTUAL RIVOJLANISHNI SHAKLLANTIRISH METODIKASI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 71-75. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.58
GOST (OAK)TOSHEV, ALISHER SHAXMAT O‘YINLARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MANTIQIY FIKRLASH VA INTELLEKTUAL RIVOJLANISHNI SHAKLLANTIRISH METODIKASI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 71-75. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.58.
MLATOSHEV, ALISHER. “SHAXMAT O‘YINLARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MANTIQIY FIKRLASH VA INTELLEKTUAL RIVOJLANISHNI SHAKLLANTIRISH METODIKASI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 71-75, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.58
ChicagoTOSHEV, ALISHER. “SHAXMAT O‘YINLARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MANTIQIY FIKRLASH VA INTELLEKTUAL RIVOJLANISHNI SHAKLLANTIRISH METODIKASI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 71-75 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.58
HarvardTOSHEV, ALISHER (2026) ‘SHAXMAT O‘YINLARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MANTIQIY FIKRLASH VA INTELLEKTUAL RIVOJLANISHNI SHAKLLANTIRISH METODIKASI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 71-75. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.58
BibTeX
@article{toshevalisher2026,
  title = {SHAXMAT O‘YINLARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MANTIQIY FIKRLASH VA INTELLEKTUAL RIVOJLANISHNI SHAKLLANTIRISH METODIKASI},
  author = {TOSHEV, ALISHER},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {71-75},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.58},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.58}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

TOSHEV, ALISHER — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari