Инсоният тарихида то бугунги кунгача яшаб ўтган муҳим шахслар, жумладан, пайғамбарлар, ҳукмдорлар, олимлар ҳаётини ўрганишда биографик мазмундаги китоблар асосий мурожаат манбаи ҳисобланади. Бу борада ислом тарихининг дастлабки уч асрида яшаб ижод қилган муҳаддис ва тарихчилар томонидан асос солинган табақот жанрига оид асарлар алоҳида аҳамиятга эга. Табақот китоблари шахсларни мақом-мавқеи, насаби, илм-фандаги соҳаси, касби, яшаган ҳудуди ва даври сингари мезонлар асосида гуруҳларга ажратиши билан бошқа турдаги манбалардан ажралиб туради.Мазкур мақолада умумий маънода табақот жанрининг юзага келиш ва ривожланиш тарихи кўриб чиқилган. Хусусан, “табақот” сўзига олимлар тарафидан берилган таърифлар, табақот жанрининг юзага келишидаги омиллар, илк табақот китоблари ва уларнинг муаллифлари, табақот жанрининг ривожланиши натижасида турли соҳаларга оид табақотларнинг юзага келиши, табақот туркумидаги асарларнинг ислом тарихини ўрганишдаги аҳамияти сингари масалалар таҳлил қилинган. Мақола сўнгида эса, тадқиқот давомида эришилган натижа ва хулосалар келтирилган.
| Mualliflar | Sotvoldiyev, Oybek |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2025-03-06 |
| Jild | 3 |
| Son | 2 |
| Betlar | 80-86 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2023-2/10 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2023-2/10 · Maqolaning asl sahifasi
табақот, рижол, ҳадис, муҳаддис, Ислом тарихи, Ибн Саъд, “ат-Табақот ал-кубро”, ровий, саҳоба, тобеий
| APA | Sotvoldiyev, Oybek (2025). ТАБАҚОТ ЖАНРИНИНГ ЮЗАГА КЕЛИШ ВА РИВОЖЛАНИШ ТАРИХИ. Мотуридийлик, 3(2), 80-86. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-2/10 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sotvoldiyev, Oybek ТАБАҚОТ ЖАНРИНИНГ ЮЗАГА КЕЛИШ ВА РИВОЖЛАНИШ ТАРИХИ // Мотуридийлик. – 2025. – T. 3, № 2. – B. 80-86. – DOI: 10.47980/moturidiy/2023-2/10. |
| MLA | Sotvoldiyev, Oybek. “ТАБАҚОТ ЖАНРИНИНГ ЮЗАГА КЕЛИШ ВА РИВОЖЛАНИШ ТАРИХИ.” Мотуридийлик, 3(2), 80-86, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-2/10 |
| Chicago | Sotvoldiyev, Oybek. “ТАБАҚОТ ЖАНРИНИНГ ЮЗАГА КЕЛИШ ВА РИВОЖЛАНИШ ТАРИХИ.” Мотуридийлик, 3(2), 80-86 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-2/10 |
| Harvard | Sotvoldiyev, Oybek (2025) ‘ТАБАҚОТ ЖАНРИНИНГ ЮЗАГА КЕЛИШ ВА РИВОЖЛАНИШ ТАРИХИ’, Мотуридийлик, 3(2), 80-86. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-2/10 |
| BibTeX | @article{sotvoldiyevoybek2025,
title = {ТАБАҚОТ ЖАНРИНИНГ ЮЗАГА КЕЛИШ ВА РИВОЖЛАНИШ ТАРИХИ},
author = {Sotvoldiyev, Oybek},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2025},
volume = {3},
number = {2},
pages = {80-86},
doi = {10.47980/moturidiy/2023-2/10},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-2/10}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Мақолада Мисрдаги “Мусулмон биродарлар” таъсирида шаклланган “Шабоб Муҳаммад”, “ат-Такфир вал-ҳижра”, “ал-Жамоат ал-исломия”, “ал-Жиҳод” ҳамда Марказий Осиё минтақаси, хусусан, Ўзбекистонда фаолияти кузатилган…
Мақолада ҳанафий мазҳабининг етук намоёндаси Муҳаммад Шайбоний асарларида тинчликни асрашга қаратилган тамойиллар ҳақида сўз боради. Муҳаммад Шайбоний асарлари ҳанафий уламолар наздида мазҳабнинг мўътабар манбалари…
Диний нуқтаи назардан инсониятнинг бахтли ва фаровон ҳаёт кечириши учун баъзи амаллардан тийилиши лозим. Бундай таъқиқлар ва меъёрлар ҳар бир дин ва халқларнинг ўз нормаларига асосланган бўлиб, уларни бажармаган…
Мақолада экстремизм ва радикаллашувга олиб келган омилларни олдини олиш ва дерадикализацияни кучайтириш шунингдек, эктремистлар глобал иқтисодий тенгсизликнинг кучайиб бориши ва мавжуд ижтимоий-иқтисодий, сиёсий тизим…
Дунёдаги мусулмон халқларнинг ўзаро илмий, маданий алоқалари тарихида ҳаж сафарлари алоҳида ўрин эгаллайди. Ҳаж зиёрати барча мусулмонлар учун умумий тартиб-қоидаларга эга бўлса-да, тарих давомида уни ташкил этишнинг…
XIII аср бошларида Мовароуннаҳрнинг Чингизхон томонидан босиб олиниши ижтимоий, иқтисодий, маданий ҳаётнинг таназзулга юз тутишига олиб келди. 1215 йилда Чингизхон Хитойни босиб олгандан сўнг Мовароуннаҳрга бостириб…
Ушбу мақола мовароуннаҳрлик машҳур олим, муҳаддис ва фақиҳ Абдуллоҳ Субазмунийнинг ҳаёти ва илмий меросини ўрганишдан иборат. Олимнинг ҳаёт йўли ҳақида маълумотлар жуда оз. Манбаларда унинг фақиҳ олим бўлгани…
Мақолада темурийлар даври тарихи, маънавий ҳаётига доир масалалар қаламга олинган. Бу даврда юртимизда яшаган халқларнинг маънавиятида катта аҳамият касб этган Яссавия, Кубравия ва Хожагон-нақшбандия тариқатлари…
Ҳозирги кунга қадар бутун ислом олами эътирофига сазовор бўлган Имом Бухорий нафақат муҳаддис олим балки, ақийда илми борасида ҳам ўзига хос ўрин эгаллаган. Олимнинг “Халқ афъол ал-ибод ва радд ала ал-жаҳмия ва асҳоб…
Мақолада мотуридийлик таълимоти таниқли вакили Камолиддин Баёзийнинг таржимаи ҳоли, устозлари, Абу Ҳанифага нисбат бериладиган ақидавий асарларни бирлаштириб “ишорат” услубида шарҳ ёзгани, унинг яшаган даврдаги сиёсий…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Ислом тарихнавислигининг таниқли намояндаларидан Муҳаммад ибн Саъднинг (ваф. 230/845) «ат-Табақот ал-кубро» асари ислом тарихига оид биографик туркумдаги энг муҳим манбалардан бири саналади. Асарда аёллар таржимаи…
Жаҳон мамлакатларида ислом тарихи ва маданиятини ўрганиш жараёнида бирламчи тарихий манбаларга алоҳида эътибор қаратилади. Улар орасида биографик туркумдаги сийрат ва тарожим китоблари алоҳида ўрин эгаллайди. Ушбу…
Ушбу мақолада VIII–IX асрларда аббосийлар давлатидаги ижтимоий-маданий муҳит ҳақида сўз юритилади. Маълумки, милодий 750 йилда аббосийлар умавийлар устидан ғалаба қозониб, ҳокимиятни эгаллаган ва пойтахти Бағдод бўлган…
Ушбу мақола улуғ тарихчи, фақиҳ, муҳаддис Ибн Саъд Зуҳрий ва унинг қаламига мансуб машҳур “ат-Табақот ал-кубро” асарини тадқиқ этишга бағишланган. Унда олимнинг ҳаёт йўли, илмий сафарлари, фаолият соҳалари, ёзган…