Дунёдаги мусулмон халқларнинг ўзаро илмий, маданий алоқалари тарихида ҳаж сафарлари алоҳида ўрин эгаллайди. Ҳаж зиёрати барча мусулмонлар учун умумий тартиб-қоидаларга эга бўлса-да, тарих давомида уни ташкил этишнинг минтақавий хусусиятлари мавжуд бўлиб келган.XIX аср охири – ХХ аср бошларида Рoссия империясининг бoшқaруви oстидa мурaккaб жaрaёнлaрни бoшидaн кечиргaн Туркистoн мусулмoнлaри ҳaж зиёрaтининг 1917 йил oктябрь инқилoбидaн сўнг янги бoсқичгa ўтиши кутилгaн. ХХ aсрнинг 20-йиллaридa Сoветлaр ўз ғoялaрини тaрқaтиш йўлидa ҳoжилaрдaн ҳaм фoйдaлaнишгa ҳaрaкaт қилгaнлaр. Сoвет ҳукумaти тoмoнидaн тaшкил этилгaн пaрoхoдлaрдa Мaккa вa Мaдинaгa бoргaн зиёрaтчилaр Aнглия, Фрaнция вa бoшқa мустaмлaкaчи мaмлaкaтлaр қўл oстидa яшaётгaн хaлқлaр oрaсидa кoммунизм ғoялaрини тaрқaтиш вa Сoвет дaвлaтини тaнитишгa жaлб этилгaн. ХХ aсрнинг 20-йиллaрининг oхирлaридaн Сoвет ҳукумaти бaрчa диний мaрoсимлaр билaн бир қaтoрдa, ҳaж сaфaрлaригa ҳaм сунъий тўсиқлaр қўя бoшлaгaн вa 30-йиллaрдaн бoшлaб, Ўртa Oсиё мусулмoнлaрининг ҳaж сaфaрлaри бутунлaй чеклaнгaн. Мақолада ХХ асрнинг 20-30 йилларида Марказий Осиё минтақасида Совет ҳокимияти ўрнатилгач диний-ижтоий жараёнлар ҳаж сафарлари мисолида таҳлил қилинган.
| Mualliflar | JONIYEV, Muzaffarkhon |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2025-03-06 |
| Jild | 3 |
| Son | 2 |
| Betlar | 70-79 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2023-2/9 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2023-2/9 · Maqolaning asl sahifasi
ҳаж, Макка, Мадина, Туркистoн, Ҳижoз, Усмонийлар давлати, Яқин Шaрқ, Совет Иттифоқи, Жидда, фатво
Инсоният тарихида то бугунги кунгача яшаб ўтган муҳим шахслар, жумладан, пайғамбарлар, ҳукмдорлар, олимлар ҳаётини ўрганишда биографик мазмундаги китоблар асосий мурожаат манбаи ҳисобланади. Бу борада ислом тарихининг…
Мақолада экстремизм ва радикаллашувга олиб келган омилларни олдини олиш ва дерадикализацияни кучайтириш шунингдек, эктремистлар глобал иқтисодий тенгсизликнинг кучайиб бориши ва мавжуд ижтимоий-иқтисодий, сиёсий тизим…
Диний нуқтаи назардан инсониятнинг бахтли ва фаровон ҳаёт кечириши учун баъзи амаллардан тийилиши лозим. Бундай таъқиқлар ва меъёрлар ҳар бир дин ва халқларнинг ўз нормаларига асосланган бўлиб, уларни бажармаган…
XIII аср бошларида Мовароуннаҳрнинг Чингизхон томонидан босиб олиниши ижтимоий, иқтисодий, маданий ҳаётнинг таназзулга юз тутишига олиб келди. 1215 йилда Чингизхон Хитойни босиб олгандан сўнг Мовароуннаҳрга бостириб…
Ушбу мақола мовароуннаҳрлик машҳур олим, муҳаддис ва фақиҳ Абдуллоҳ Субазмунийнинг ҳаёти ва илмий меросини ўрганишдан иборат. Олимнинг ҳаёт йўли ҳақида маълумотлар жуда оз. Манбаларда унинг фақиҳ олим бўлгани…
Мақолада ҳанафий мазҳабининг етук намоёндаси Муҳаммад Шайбоний асарларида тинчликни асрашга қаратилган тамойиллар ҳақида сўз боради. Муҳаммад Шайбоний асарлари ҳанафий уламолар наздида мазҳабнинг мўътабар манбалари…
Мақолада темурийлар даври тарихи, маънавий ҳаётига доир масалалар қаламга олинган. Бу даврда юртимизда яшаган халқларнинг маънавиятида катта аҳамият касб этган Яссавия, Кубравия ва Хожагон-нақшбандия тариқатлари…
Мақолада Мисрдаги “Мусулмон биродарлар” таъсирида шаклланган “Шабоб Муҳаммад”, “ат-Такфир вал-ҳижра”, “ал-Жамоат ал-исломия”, “ал-Жиҳод” ҳамда Марказий Осиё минтақаси, хусусан, Ўзбекистонда фаолияти кузатилган…
Ҳозирги кунга қадар бутун ислом олами эътирофига сазовор бўлган Имом Бухорий нафақат муҳаддис олим балки, ақийда илми борасида ҳам ўзига хос ўрин эгаллаган. Олимнинг “Халқ афъол ал-ибод ва радд ала ал-жаҳмия ва асҳоб…
Мақолада Саккокийнинг “Мифтаҳ ал-улум” асари ақлий тафсирлар ривожида муҳим ўрин тутгани, “Кашшоф” шарҳларининг аксари мазкур асар чуқур ўрганилганидан кейин ёзила бошлагани, Тафтазоний ва Журжонийларнинг “Кашшоф”га…