The article investigates how culturally meaningful concepts are reconstructed from English and Uzbek proverbs by combining Conceptual Metaphor Theory with Mental Space and Conceptual Integration approaches. The central argument is that cross-linguistic proverb comparison becomes methodologically stronger when it distinguishes the concrete source scenario, the temporary discourse situation to which the proverb is applied, the generic relational structure shared by these spaces, and the culturally conventional knowledge that constrains interpretation. The study uses qualitative material from authoritative English and Uzbek paremiographic collections and applies conceptual, frame-semantic, comparative and pragmatic analysis. The results show that proverb pairs conventionally treated as equivalents may display different degrees of conceptual convergence. Some preserve closely parallel source-domain organization, whereas others rely on markedly different images but generate comparable generic schemas concerning caution, opportunity, uncertainty, social response or irreversible action. The analysis further demonstrates that cultural specificity is often located not in an entirely unique concept but in the preferred image through which a recurring human problem is conceptualized. A Conceptual-Mental Reconstruction framework is proposed to account for the interaction of source imagery, target situation, generic schema, cultural anchoring and pragmatic projection. The framework provides a principled basis for contrastive paremiology and proverb translation without equating literal similarity with conceptual equivalence.
| Mualliflar | Doston , Abdimurodov |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-09-16 |
| Jild | 4 |
| Son | 9/1 |
| Betlar | 216-220 |
| Til | Ingliz |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/st.7311 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-01 |
DOI: 10.66345/st.7311 · Maqolaning asl sahifasi
conceptual metaphor, mental spaces, conceptual integration, proverb, cultural concept, paremiology, cognitive linguistics, English, Uzbek, comparison
| APA | Doston , Abdimurodov (2026). COMPARATIVE RECONSTRUCTION OF CULTURAL CONCEPTS IN ENGLISH AND UZBEK PROVERBS THROUGH CONCEPTUAL METAPHOR AND MENTAL-SPACE MODELLING. Science time, 4(9/1), 216-220. https://doi.org/10.66345/st.7311 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Doston , Abdimurodov COMPARATIVE RECONSTRUCTION OF CULTURAL CONCEPTS IN ENGLISH AND UZBEK PROVERBS THROUGH CONCEPTUAL METAPHOR AND MENTAL-SPACE MODELLING // Science time. – 2026. – T. 4, № 9/1. – P. 216-220. – DOI: 10.66345/st.7311. |
| MLA | Doston , Abdimurodov. “COMPARATIVE RECONSTRUCTION OF CULTURAL CONCEPTS IN ENGLISH AND UZBEK PROVERBS THROUGH CONCEPTUAL METAPHOR AND MENTAL-SPACE MODELLING.” Science time, 4(9/1), 216-220, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7311 |
| Chicago | Doston , Abdimurodov. “COMPARATIVE RECONSTRUCTION OF CULTURAL CONCEPTS IN ENGLISH AND UZBEK PROVERBS THROUGH CONCEPTUAL METAPHOR AND MENTAL-SPACE MODELLING.” Science time, 4(9/1), 216-220 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7311 |
| Harvard | Doston , Abdimurodov (2026) ‘COMPARATIVE RECONSTRUCTION OF CULTURAL CONCEPTS IN ENGLISH AND UZBEK PROVERBS THROUGH CONCEPTUAL METAPHOR AND MENTAL-SPACE MODELLING’, Science time, 4(9/1), 216-220. https://doi.org/10.66345/st.7311 |
| BibTeX | @article{dostonabdimurodov2026,
title = {COMPARATIVE RECONSTRUCTION OF CULTURAL CONCEPTS IN ENGLISH AND UZBEK PROVERBS THROUGH CONCEPTUAL METAPHOR AND MENTAL-SPACE MODELLING},
author = {Doston , Abdimurodov},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {9/1},
pages = {216-220},
doi = {10.66345/st.7311},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7311}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Artificial intelligence (AI) is transforming English for Specific Purposes (ESP) education by creating new opportunities for developing speaking skills through personalized practice and immediate feedback. This study…
Ushbu maqola Instagram, Telegram va Facebook tarmoqlarida qo‘llanayotgan xorijiy internet atamalari, grafik qisqartmalar, emoji va stikerlarning yoshlar o‘zbekcha yozma nutqiga ta’siri, shuningdek raqamli vositalarning…
Maqolada zamonaviy o‘zbek tilidagi inglizcha o‘zlashmalarning moslashuvi, funksiyalari va lingvistik ta’siri ko‘rib chiqiladi. Ularning fonetik, orfografik, morfologik va semantik moslashuvi, shuningdek, texnologiya…
Mazkur maqolada gender konseptining o‘zbek badiiy matnidagi psixolingvistik voqelanishi, uning lisoniy ong, diqqat, sensor-perseptiv tasavvur, emotsional-aksiologik baholash, xotira, ichki nutq va personajlararo idrok…
Mazkur maqolada bugungi kundagi erkak va ayol nutqidagi xushmuomalalik vositalarining leksik-semantik xususiyatlari va kompyuter lingvistikasi tahlili xususida tahlilga tortilgan. Shuningdek, quyidagi yondashuvlardan…
Mazkur maqolada o‘zbek adabiyotida terminologiya uyg‘unlashuvi masalasi lingvistik va adabiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Adabiy til taraqqiyotida terminologik birliklarning o‘rni, ularning badiiy matnlarda…
Mazkur maqolada Mahmud Koshg‘ariyning “Devonu lug‘ot it-turk” asarida qo‘llangan kasb-hunar leksikasining lingvokulturologik va konseptual xususiyatlari tadqiq etiladi. Asarda XI asr turkiy xalqlarining…
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi retsiprokli qurilmalarda subyekt va obyekt munosabatlarining transformatsiyasi semantik va sintaktik jihatdan tahlil qilinadi. Retsiprokli munosabatning shakllanishida ishtirokchilarning…
This paper will focus on how the American Dream was created and debunked at the same time in fiction literature during the twentieth century. Using only literary and critical sources for analysis, the study is going to…
Mazkur maqolada badiiy matnda qo‘llaniluvchi antroponimlarning lingvokulturologik xususiyatlari, ularning milliy-madaniy semantikasi hamda badiiy-estetik vazifalari tahlil qilindi. Antroponimlarning badiiy matndagi…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This article investigates the pragmalinguistic and linguocultural features of English advertising slogans. It focuses on how slogans compress commercial value into short verbal formulas through imperative force…
The article investigates the role of learning styles and motivation in activating linguocultural codes through English and Uzbek paremiological units in foreign language teaching. The study seeks to identify pedagogical…
Ushbu maqolada o‘zbek paremiologik tizimida “ota-ona va oila” konseptining lingvokognitiv, semantikhamda pragmatik xususiyatlari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqotning kirish qismida konseptlar nazariyasining…
This article examines the role of leaderboards and rewards in shaping group interaction in English for Specific Purposes (ESP) classrooms. With the growing use of gamification in education, ESP teaching is increasingly…
Maqolada o‘zbek va ingliz paremiyalarining zamonaviy raqamli diskursda transformatsiyalanish mexanizmlari an’anaviy paremiologik shakl bilan yangi kommunikativ muhit o‘rtasidagi intertekstual munosabat nuqtai nazaridan…
Kirish. O‘zbek va ingliz maqollarini qiyoslashda “ekvivalent” tushunchasi ko‘pincha intuitiv ravishda qo‘llanadi: ikki paremiya bir xil umumiy xulosani anglatsa, ular ekvivalent deb belgilanadi; ma’no yoki obraz…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…