Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi retsiprokli qurilmalarda subyekt va obyekt munosabatlarining transformatsiyasi semantik va sintaktik jihatdan tahlil qilinadi. Retsiprokli munosabatning shakllanishida ishtirokchilarning subyekt va obyekt pozitsiyalaridagi o‘zgarishi, ularning semantik rollari hamda o‘zaro yo‘nalgan harakat munosabatining yuzaga kelish mexanizmlari yoritiladi. Tadqiqotda transformatsion, semantik, sintaktik, komponent va qiyosiy tahlil metodlaridan foydalanilgan. Tahlil natijasida retsiprokli qurilmalarda dastlabki subyekt-obyekt munosabatining o‘zaro subyektlik munosabatiga transformatsiyalanishi, ya’ni bir tomonlama harakatning o‘zaro yo‘nalgan harakatga aylanishi aniqlangan. Shuningdek, retsiprokli va birgalikdagi harakat ma’nolari o‘rtasidagi semantik farqlar ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari o‘zbek tilida retsiprokli qurilmalarning semantik-sintaktik tabiatini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
| Mualliflar | Bobur , Sharipov |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-09-16 |
| Jild | 4 |
| Son | 9/1 |
| Betlar | 228-232 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/st.7314 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-01 |
DOI: 10.66345/st.7314 · Maqolaning asl sahifasi
retsiprokli qurilma, subyekt, obyekt, transformatsiya, semantik munosabat, sintaktik munosabat, semantik rol, o‘zaro harakat, retsiprositet, fe’l
| APA | Bobur , Sharipov (2026). RETSIPROKLI QURILMALARDA SUBYEKT VA OBYEKT MUNOSABATLARINING TRANSFORMATSIYASI. Science time, 4(9/1), 228-232. https://doi.org/10.66345/st.7314 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Bobur , Sharipov RETSIPROKLI QURILMALARDA SUBYEKT VA OBYEKT MUNOSABATLARINING TRANSFORMATSIYASI // Science time. – 2026. – T. 4, № 9/1. – B. 228-232. – DOI: 10.66345/st.7314. |
| MLA | Bobur , Sharipov. “RETSIPROKLI QURILMALARDA SUBYEKT VA OBYEKT MUNOSABATLARINING TRANSFORMATSIYASI.” Science time, 4(9/1), 228-232, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7314 |
| Chicago | Bobur , Sharipov. “RETSIPROKLI QURILMALARDA SUBYEKT VA OBYEKT MUNOSABATLARINING TRANSFORMATSIYASI.” Science time, 4(9/1), 228-232 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7314 |
| Harvard | Bobur , Sharipov (2026) ‘RETSIPROKLI QURILMALARDA SUBYEKT VA OBYEKT MUNOSABATLARINING TRANSFORMATSIYASI’, Science time, 4(9/1), 228-232. https://doi.org/10.66345/st.7314 |
| BibTeX | @article{bobursharipov2026,
title = {RETSIPROKLI QURILMALARDA SUBYEKT VA OBYEKT MUNOSABATLARINING TRANSFORMATSIYASI},
author = {Bobur , Sharipov},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {9/1},
pages = {228-232},
doi = {10.66345/st.7314},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7314}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada gender konseptining o‘zbek badiiy matnidagi psixolingvistik voqelanishi, uning lisoniy ong, diqqat, sensor-perseptiv tasavvur, emotsional-aksiologik baholash, xotira, ichki nutq va personajlararo idrok…
Mazkur maqolada bugungi kundagi erkak va ayol nutqidagi xushmuomalalik vositalarining leksik-semantik xususiyatlari va kompyuter lingvistikasi tahlili xususida tahlilga tortilgan. Shuningdek, quyidagi yondashuvlardan…
The article investigates how culturally meaningful concepts are reconstructed from English and Uzbek proverbs by combining Conceptual Metaphor Theory with Mental Space and Conceptual Integration approaches. The central…
Mazkur maqolada o‘zbek adabiyotida terminologiya uyg‘unlashuvi masalasi lingvistik va adabiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Adabiy til taraqqiyotida terminologik birliklarning o‘rni, ularning badiiy matnlarda…
Mazkur maqolada Mahmud Koshg‘ariyning “Devonu lug‘ot it-turk” asarida qo‘llangan kasb-hunar leksikasining lingvokulturologik va konseptual xususiyatlari tadqiq etiladi. Asarda XI asr turkiy xalqlarining…
This paper will focus on how the American Dream was created and debunked at the same time in fiction literature during the twentieth century. Using only literary and critical sources for analysis, the study is going to…
Mazkur maqolada badiiy matnda qo‘llaniluvchi antroponimlarning lingvokulturologik xususiyatlari, ularning milliy-madaniy semantikasi hamda badiiy-estetik vazifalari tahlil qilindi. Antroponimlarning badiiy matndagi…
Ushbu maqolada adabiy ertaklarning shakllanishi, janriy xususiyatlari va tasnifiy xususiyatlari tadqiq etilgan. Xalq og‘zaki ijodi namunalarining yozma adabiyotga, jumladan adabiy ertaklarga ko‘chishi haqida qarashlar…
Maqolada tarix fanini o‘qitishda o‘quvchilarning individual ta’lim ehtiyojlarini muntazam diagnostika qilish asosida tarixiy tafakkurni rivojlantirishga qaratilgan adaptiv metodika nazariy jihatdan asoslanadi…
Mazkur tezisda musiqa ta’limida generativ sun’iy intellekt vositalaridan samarali foydalanishni ta’minlovchi pedagogik shart-sharoitlar ilmiy-nazariy jihatdan asoslangan. Tadqiqotning maqsadi generativ sun’iy intellekt…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This article discusses the characteristics of Latin clinical terms. It provides information on the formation and interconnection of clinical terms, the place and role of prefixes and suffixes in the formation of terms.
This article discusses the importance and history of the Latin language in today's world languages. It always shows the importance and weight of the Latin language in today's communication. In this regard, it is…
This article discusses the expression of reciprocity together with causation, analyzing specific types of this situation. The paradigm of meanings denoting causative reciprocity is divided depending on the types of…
Maqolada mamlakatimizda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni chet el tajribalaridan foydalangan holda rivojlantirish yoʻllari, shuningdek, turli mamlakatlar milliy iqtisodiyoti investisiya salohiyatini oshirishda…
Maqolada kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining rivojlanish jarayonlari o‘rganilgan, ularningerkin faoliyatlari uchun ishbilarmonlik muhitini yanada qulaylashtirish borasidagi chora-tadbirlar to‘g‘risida…
With the progressive growth of the chemical industry and the extensive chemicalization of multiple directions and branches of the national economy, the regular introduction into production of various chemical compounds…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…