Pedagoglar maqomini oshirishda xalqaro tajriba: Qozog‘iston modeli va undan O‘zbekistonda foydalanish istiqbollari

SUFIJONOVA, LAYLO

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Pedagogning huquqiy maqomi ta’lim sifatini belgilovchi institutsional omillardan biri hisoblanadi. O‘zbekistonda so‘nggi yillarda bu yo‘nalishda tizimli qadamlar qo‘yildi: 2023- yil 27-martda pedagog xodimlarning xizmat vazifalarini bajarishiga to‘sqinlik qilganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish maqsadida Jinoyat kodeksiga va Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga o‘zgartirishlar kiritildi, 2024-yil 1-fevralda esa 21 moddadan iborat “Pedagogning maqomi to‘g‘risida”gi Qonun (O‘RQ-901-son) imzolandi [1; 2; 3]. Shunga qaramay, pedagogning davlat funksiyasini bajaruvchi shaxs sifatidagi maqomi, uning martaba pog‘onasi va ijtimoiy kafolatlar tizimi masalasi ochiq qolmoqda. Ushbu masalada Qozog‘iston Respublikasi tajribasi alohida ilmiy qiziqish uyg‘otadi. Qozog‘iston 2019-yilda pedagogning maqomini alohida qonun bilan tartibga solgan va bu qonunni nafaqat deklarativ normalar, balki aniq ma’muriy javobgarlik hamda moliyaviy resurs bilan ta’minlagan birinchi Markaziy Osiyo davlati hisoblanadi [4]. Muhimi, Qozog‘iston pedagogni davlat xizmatchisiga tenglashtirmagan holda, unga davlat xizmatchisiga xos kafolatlarning bir qismini bergan - ya’ni gibrid modelni tanlagan. Tadqiqotning maqsadi - Qozog‘istonning pedagog maqomini tartibga solish modelini huquqiy tahlil qilish, uning kuchli va zaif tomonlarini aniqlash hamda O‘zbekiston sharoitida qo‘llash mumkin bo‘lgan yechimlarni asoslashdan iborat. Mavzuga oid adabiyotlar tahlili. Pedagogning huquqiy maqomi masalasi xalqaro hujjatlarda ancha ilgari ko‘tarilgan. YUNESKO va Xalqaro mehnat tashkilotining 1966-yil 5- iyuldagi “O‘qituvchilar maqomi to‘g‘risida”gi Tavsiyasi o‘qituvchining kasbiy erkinligi prinsipini mustahkamlagan bo‘lib, u bugungi kunda ham milliy qonunchilikni baholash …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSUFIJONOVA, LAYLO
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-04
Son9
Betlar30-35
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.609
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.609 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

legal status of the teacher, civil servant, Kazakhstan experience, social guarantees, qualification category, non-core duties, administrative liability, comparative legal analysis, правовой статус педагога, государственный служащий, опыт Казахстана, социальные гарантии, квалификационная категория, несвойственные функции, административная ответственность, сравнительно-правовой анализ

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APASUFIJONOVA, LAYLO (2026). PEDAGOGLAR MAQOMINI OSHIRISHDA XALQARO TAJRIBA: QOZOG‘ISTON MODELI VA UNDAN O‘ZBEKISTONDA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 30-35. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.609
GOST (OAK)SUFIJONOVA, LAYLO PEDAGOGLAR MAQOMINI OSHIRISHDA XALQARO TAJRIBA: QOZOG‘ISTON MODELI VA UNDAN O‘ZBEKISTONDA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 30-35. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.609.
MLASUFIJONOVA, LAYLO. “PEDAGOGLAR MAQOMINI OSHIRISHDA XALQARO TAJRIBA: QOZOG‘ISTON MODELI VA UNDAN O‘ZBEKISTONDA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 30-35, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.609
ChicagoSUFIJONOVA, LAYLO. “PEDAGOGLAR MAQOMINI OSHIRISHDA XALQARO TAJRIBA: QOZOG‘ISTON MODELI VA UNDAN O‘ZBEKISTONDA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 30-35 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.609
HarvardSUFIJONOVA, LAYLO (2026) ‘PEDAGOGLAR MAQOMINI OSHIRISHDA XALQARO TAJRIBA: QOZOG‘ISTON MODELI VA UNDAN O‘ZBEKISTONDA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 30-35. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.609
BibTeX
@article{sufijonovalaylo2026,
  title = {PEDAGOGLAR MAQOMINI OSHIRISHDA XALQARO TAJRIBA: QOZOG‘ISTON MODELI VA UNDAN O‘ZBEKISTONDA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI},
  author = {SUFIJONOVA, LAYLO},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {30-35},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.609},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.609}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari