Finlandiya tajribasi asosida ishonchga asoslangan maktab madaniyati: nazoratdan hamkorlikka

KOMILOVA, ZIROATXON

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. «Biz o'qituvchilarimizga ishonамiz. Ular dunyodagi eng yaxshi tayyoriqli mutaxassislardan biri. Agar men ularni nazorat qila boshlasam - bu ishonchsizlik belgisi, va ular buni sezadi». Helsinki maktabi direktori Eija Kurki tashrifdagi [1] suhbatda aytgan bu so'zlar Finlandiya maktab boshqaruvining mohiyatini ifodalaydi: nazorat emas - ishonch, buyruq emas - hamkorlik. PISA [2] 2022 natijalarida Finlandiya yana yuqori o'rinni saqladi. OECD analitiklari ta'kidlaydi: Finlandiya muvaffaqiyatining bosh siri - yuqori test ballari emas, balki «maktab madaniyati» - o'qituvchilar, direktorlar va o'quvchilarning o'zaro munosabatlari tizimi [3]. TALIS [4] 2021 tadqiqotida Finlandiya o'qituvchilarining 91 foizi «men kasbiy jihatdan muxtorman» deb javob berdi - OECD mamlakatlari orasida eng yuqori ko'rsatkich. 2025-yil FIESDU loyihasi [1] doirasida Finlandiya maktablariga uyushtirilgan tashrifdagi «ishonchga asoslangan maktab madaniyati» konkret sinf xonalarida va pedagogik jamoa uchrashuvlarida bevosita kuzatildi. Maqolaning maqsadi - ushbu kontseptsiyani nazariy va empirik jihatdan tahlil qilib, O'zbekiston umumta'lim maktablariga amaliy modelni taklif etishdan iborat. I. «Ishonchga asoslangan maktab madaniyati»: nazariy asoslar 1.1. «Maktab madaniyati» tushunchasi va uning ahamiyati «Maktab madaniyati» (school culture) tushunchasini pedagogika faniga kiritishda K.D.Terrence va T.E.Deal [5] «Korporativ madaniyatlar» (1982) asari muhim rol o'ynadi. Ular madaniyatni «tashkilot a'zolari umumiy tarzda ushlab turadigan qadriyatlar, e'tiqodlar va normalar tizimi» deb ta'rifladi. J.Hattie [6] meta-tahlilida (800+ tadqiqot) «maktab madaniyati» …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKOMILOVA, ZIROATXON
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-22
Son8
Betlar65-70
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.522
Indeksga qo‘shilgan2026-09-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.522 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

trust-based school culture, school management, Finnish education system, pedagogical leadership, culture of collaboration, teacher autonomy, distributed leadership, FIESDU, Uzbek education, школьная культура, основанная на доверии, управление школой, система образования Финляндии, педагогическое лидерство, культура сотрудничества, автономия учителя, распределённое лидерство, FIESDU, образование Узбекистана

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAKOMILOVA, ZIROATXON (2026). FINLANDIYA TAJRIBASI ASOSIDA ISHONCHGA ASOSLANGAN MAKTAB MADANIYATI: NAZORATDAN HAMKORLIKKA. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 65-70. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.522
GOST (OAK)KOMILOVA, ZIROATXON FINLANDIYA TAJRIBASI ASOSIDA ISHONCHGA ASOSLANGAN MAKTAB MADANIYATI: NAZORATDAN HAMKORLIKKA // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 65-70. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.522.
MLAKOMILOVA, ZIROATXON. “FINLANDIYA TAJRIBASI ASOSIDA ISHONCHGA ASOSLANGAN MAKTAB MADANIYATI: NAZORATDAN HAMKORLIKKA.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 65-70, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.522
ChicagoKOMILOVA, ZIROATXON. “FINLANDIYA TAJRIBASI ASOSIDA ISHONCHGA ASOSLANGAN MAKTAB MADANIYATI: NAZORATDAN HAMKORLIKKA.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 65-70 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.522
HarvardKOMILOVA, ZIROATXON (2026) ‘FINLANDIYA TAJRIBASI ASOSIDA ISHONCHGA ASOSLANGAN MAKTAB MADANIYATI: NAZORATDAN HAMKORLIKKA’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 65-70. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.522
BibTeX
@article{komilovaziroatxon2026,
  title = {FINLANDIYA TAJRIBASI ASOSIDA ISHONCHGA ASOSLANGAN MAKTAB MADANIYATI: NAZORATDAN HAMKORLIKKA},
  author = {KOMILOVA, ZIROATXON},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {65-70},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.522},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.522}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari