O'quvchi shaxsida raqamli xavfsizlik xulq-atvorini shakllantirishda kognitiv bilim va xulq-atvor amaliyoti o'rtasidagi uzilish muammosi

BOLTAYEVA, GO'ZAL

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Zamonaviy jamiyatda raqamli texnologiyalarning kundalik hayot, ta’lim va ijtimoiy munosabatlarga jadal integratsiyalashuvi o‘quvchi shaxsining rivojlanish muhitini tubdan o‘zgartirmoqda. Internet, ijtimoiy tarmoqlar, messenjerlar, mobil ilovalar, sun’iy intellekt vositalari va turli raqamli platformalardan foydalanish o‘quvchilarga axborot olish, bilim egallash, muloqot qilish va ijodiy faoliyat olib borish uchun keng imkoniyatlar yaratmoqda. Shu bilan birga, raqamli makon shaxsiy ma’lumotlarning oshkor bo‘lishi, zararli va manipulyativ axborot, kiberbulling, fishing, soxta profillar, zararli dasturlar, nomaqbul kontent hamda boshqa turdagi raqamli xavflarni ham yuzaga keltirmoqda. Bunday sharoitda o‘quvchilarda raqamli xavfsizlikka oid bilimlarni shakllantirish bilan cheklanmasdan, ushbu bilimlarni kundalik faoliyatda barqaror xulq-atvor modeliga aylantirish ta’limning dolzarb pedagogik vazifalaridan biriga aylanmoqda. Raqamli xavfsizlik xulq-atvori shaxsning raqamli muhitdagi xavflarni anglash, ularni oldindan baholash, tegishli himoya strategiyalarini tanlash va turli vaziyatlarda xavfsiz qaror qabul qilishga tayyorligini ifodalovchi murakkab integrativ xususiyatdir. Mazkur xulq-atvor shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, maxfiylik sozlamalaridan ongli foydalanish, ishonchli parollar yaratish, shubhali havolalarni aniqlash, axborot manbalarini tekshirish, noma’lum shaxslar bilan muloqotda ehtiyotkorlikni saqlash va raqamli etikaga rioya qilish kabi ko‘nikmalarda namoyon bo‘ladi. Demak, raqamli xavfsizlik nafaqat texnologik bilim, balki kognitiv, motivatsion, emotsional, refleksiv va xulq-atvor komponentlarini birlashtiruvchi shaxsiy kompetensiya sifatida qaralishi lozim. Mazkur muammoning murakkab jihatlaridan biri o‘quvchilarning raqamli xavfsizlik haqidagi bilimlari bilan ularning real raqamli xulq-atvori o‘rtasida muayyan …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBOLTAYEVA, GO'ZAL
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-20
Son8
Betlar432-440
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

digital safety, student personality, cognitive knowledge, behavioral practice, digital behavior, cybersecurity, digital competence, internet safety, reflection, digital responsibility, pedagogical and psychological factors, цифровая безопасность, личность учащегося, когнитивные знания, поведенческая практика, цифровое поведение, кибербезопасность, цифровая компетентность, безопасный интернет, рефлексия, цифровая ответственность, педагогико-психологические факторы

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APABOLTAYEVA, GO'ZAL (2026). O'QUVCHI SHAXSIDA RAQAMLI XAVFSIZLIK XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISHDA KOGNITIV BILIM VA XULQ-ATVOR AMALIYOTI O'RTASIDAGI UZILISH MUAMMOSI. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 432-440. https://fanistiqbollari.uz/public/article/471/
GOST (OAK)BOLTAYEVA, GO'ZAL O'QUVCHI SHAXSIDA RAQAMLI XAVFSIZLIK XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISHDA KOGNITIV BILIM VA XULQ-ATVOR AMALIYOTI O'RTASIDAGI UZILISH MUAMMOSI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 432-440.
MLABOLTAYEVA, GO'ZAL. “O'QUVCHI SHAXSIDA RAQAMLI XAVFSIZLIK XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISHDA KOGNITIV BILIM VA XULQ-ATVOR AMALIYOTI O'RTASIDAGI UZILISH MUAMMOSI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 432-440, 2026. https://fanistiqbollari.uz/public/article/471/
ChicagoBOLTAYEVA, GO'ZAL. “O'QUVCHI SHAXSIDA RAQAMLI XAVFSIZLIK XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISHDA KOGNITIV BILIM VA XULQ-ATVOR AMALIYOTI O'RTASIDAGI UZILISH MUAMMOSI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 432-440 (2026). https://fanistiqbollari.uz/public/article/471/
HarvardBOLTAYEVA, GO'ZAL (2026) ‘O'QUVCHI SHAXSIDA RAQAMLI XAVFSIZLIK XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISHDA KOGNITIV BILIM VA XULQ-ATVOR AMALIYOTI O'RTASIDAGI UZILISH MUAMMOSI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 432-440. https://fanistiqbollari.uz/public/article/471/
BibTeX
@article{boltayevagozal2026,
  title = {O'QUVCHI SHAXSIDA RAQAMLI XAVFSIZLIK XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISHDA KOGNITIV BILIM VA XULQ-ATVOR AMALIYOTI O'RTASIDAGI UZILISH MUAMMOSI},
  author = {BOLTAYEVA, GO'ZAL},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {432-440},
  url = {https://fanistiqbollari.uz/public/article/471/}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

BOLTAYEVA, GO'ZAL — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari