Ekstremal vaziyatlarda sportchilarning emotsional barqarorligi va stressga chidamliligining psixodiagnostik xususiyatlari

AKBAROVA, DILRABO

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Zamonaviy sport faoliyati sportchidan nafaqat yuqori darajadagi jismoniy tayyorgarlikni, balki murakkab va kutilmagan vaziyatlarda o‘zining psixologik holatini boshqara olish qobiliyatini ham talab etadi. Ayniqsa, yuqori xavf, kuchli raqobat, vaqt tanqisligi, musobaqa natijasiga bo‘lgan katta mas’uliyat hamda jismoniy zo‘riqish mavjud bo‘lgan sharoitlarda sportchining emotsional holati uning faoliyat samaradorligini belgilovchi muhim omillardan biriga aylanadi. Bunday sharoitda qo‘rquv, xavotir, ruhiy taranglik, ikkilanish yoki haddan tashqari qo‘zg‘alish kabi holatlarning kuchayishi sportchining qaror qabul qilishi, diqqatni jamlashi va harakatlarni aniq muvofiqlashtirishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ekstremal vaziyatning o‘ziga xosligi shundaki, unda sportchi odatiy faoliyat sharoitidan farqli ravishda tezkor qaror qabul qilishi va qisqa vaqt ichida o‘z xatti-harakatlarini qayta tashkil etishi talab qilinadi. Shu sababli bunday vaziyatlarda emotsional barqarorlik sportchining psixologik tayyorgarligining muhim ko‘rsatkichi sifatida namoyon bo‘ladi. Emotsional barqaror sportchi tashqi bosim va kutilmagan o‘zgarishlarga nisbatan nisbatan muvozanatli munosabat bildiradi, diqqatini asosiy vazifaga yo‘naltira oladi hamda yuzaga kelgan vaziyatni baholash va unga mos harakat qilish imkoniyatini saqlab qoladi. Stressga chidamlilik esa kuchli psixologik va jismoniy yuklama sharoitida faoliyat samaradorligini imkon qadar barqaror saqlash qobiliyati bilan tavsiflanadi. Sportchilarning ekstremal vaziyatlardagi emotsional holatini o‘rganishda psixodiagnostik yondashuv alohida ahamiyatga ega. Chunki sportchining tashqi xatti-harakatlarini kuzatishning o‘zi uning ichki psixologik kechinmalarini to‘liq aniqlash imkonini bermaydi. Psixodiagnostika orqali xavotir, emotsional …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAKBAROVA, DILRABO
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-20
Son8
Betlar407-413
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

extreme situation, athlete, emotional stability, stress resilience, psychodiagnostics, anxiety, emotional tension, self-regulation, psychological adaptation, sports psychology, экстремальная ситуация, спортсмен, эмоциональная устойчивость, стрессоустойчивость, психодиагностика, тревожность, эмоциональное напряжение, саморегуляция, психологическая адаптация, психология спорта

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAAKBAROVA, DILRABO (2026). EKSTREMAL VAZIYATLARDA SPORTCHILARNING EMOTSIONAL BARQARORLIGI VA STRESSGA CHIDAMLILIGINING PSIXODIAGNOSTIK XUSUSIYATLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 407-413. https://fanistiqbollari.uz/public/article/468/
GOST (OAK)AKBAROVA, DILRABO EKSTREMAL VAZIYATLARDA SPORTCHILARNING EMOTSIONAL BARQARORLIGI VA STRESSGA CHIDAMLILIGINING PSIXODIAGNOSTIK XUSUSIYATLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 407-413.
MLAAKBAROVA, DILRABO. “EKSTREMAL VAZIYATLARDA SPORTCHILARNING EMOTSIONAL BARQARORLIGI VA STRESSGA CHIDAMLILIGINING PSIXODIAGNOSTIK XUSUSIYATLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 407-413, 2026. https://fanistiqbollari.uz/public/article/468/
ChicagoAKBAROVA, DILRABO. “EKSTREMAL VAZIYATLARDA SPORTCHILARNING EMOTSIONAL BARQARORLIGI VA STRESSGA CHIDAMLILIGINING PSIXODIAGNOSTIK XUSUSIYATLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 407-413 (2026). https://fanistiqbollari.uz/public/article/468/
HarvardAKBAROVA, DILRABO (2026) ‘EKSTREMAL VAZIYATLARDA SPORTCHILARNING EMOTSIONAL BARQARORLIGI VA STRESSGA CHIDAMLILIGINING PSIXODIAGNOSTIK XUSUSIYATLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 407-413. https://fanistiqbollari.uz/public/article/468/
BibTeX
@article{akbarovadilrabo2026,
  title = {EKSTREMAL VAZIYATLARDA SPORTCHILARNING EMOTSIONAL BARQARORLIGI VA STRESSGA CHIDAMLILIGINING PSIXODIAGNOSTIK XUSUSIYATLARI},
  author = {AKBAROVA, DILRABO},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {407-413},
  url = {https://fanistiqbollari.uz/public/article/468/}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari